3194 sayılı İmar Kanununun geçici 16. maddesi çerçevesinde getirilmiş imar barışı uygulaması, ruhsatsız ve ruhsata aykırı yapılar için kayıt altına alma imkânı sağlamıştır. Yapı kayıt belgesinin iptali, yıkım kararları ve mülkiyet ilişkilerine etkisi bu rehberde ele alınmaktadır.
Yapı Kayıt Belgesi ve Kapsamı
Belirtilen tarih itibariyle bitmiş ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılar için başvurulabilen yapı kayıt belgesi, yapının imar mevzuatına aykırılığını hukuken geçici olarak örtmektedir.
Belge, yapının hukuken meşru sayılmasını sağlamasa da yıkım ve idari para cezaları açısından koruma sağlamaktadır.
Yapı Kayıt Belgesinin İptali
Yanlış veya eksik beyan, risk arz eden yapıda kullanılamayacağının tespiti, kamu hizmeti alanı üzerine yapılma gibi durumlarda yapı kayıt belgesi iptal edilebilmektedir.
İptal işlemine karşı idari dava açılabilmekte ve yürütmenin durdurulması talep edilebilmektedir.
Yıkım Kararları
Belediye meclisi veya encümen tarafından verilen yıkım kararlarına karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılmalıdır.
Riskli yapı tespiti 6306 sayılı Kanun kapsamında ayrı bir süreç olup kentsel dönüşüm rehberi ile birlikte değerlendirilmelidir.
Cezalar ve Mülkiyet Etkisi
Yapı kayıt belgesi alınmayan ruhsata aykırı yapılar için idari para cezası ve yıkım kararı verilebilmektedir.
Belge, tapu kaydına işlenmese de yapı sahibinin hukuki konumunu güçlendirmektedir.
Emsal Yargıtay/Danıştay Kararları
Aşağıdaki kararlar resmi kaynaklardan derlenmiş olup, konunun yargısal çerçevesini göstermektedir. Her somut olay kendi koşullarında değerlendirilmelidir.
- Danıştay 8. Daire, 2024/2547 E., 2024/7854 K., 14.06.2024 — Resmi kaynak
- Danıştay 8. Daire, 2023/14582 E., 2024/3214 K., 12.03.2024 — Resmi kaynak
- Danıştay 8. Daire, 2024/6847 E., 2024/13547 K., 22.11.2024 — Resmi kaynak
İlgili Mevzuat
Sıkça Sorulan Sorular
Yapı kayıt belgesi tapuya işlenir mi?
İşlenmez ancak yapı sahibine kayıt altına alınmış olmanın hukuki avantajını sağlar.
Yıkım kararına itiraz süresi nedir?
Tebliğden itibaren altmış gündür.
İlgili Rehberler
Uzman Avukat Danışmanlığı
Konuya ilişkin detaylı hukuki değerlendirme ve süreç yönetimi için Alyar Hukuk & Danışmanlık ekibi ile iletişime geçebilirsiniz. İstanbul merkezli ofisimiz, dosya bazlı strateji ve hızlı süreç takibi sunar.