İmar Uygulaması 18. Madde İptal Davası 2026
3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi, parsellerin düzenlenmesi ve imar planına uygun hale getirilmesini sağlayan idari işlemleri düzenler. Belediye ve il özel idareleri tarafından yapılan imar uygulamaları, maliklerin mülkiyet hakkını doğrudan etkilediğinden sık sık dava konusu olmaktadır.
18. Madde Uygulaması
İmar uygulaması ile belirli bir bölgedeki taşınmazlar yeniden düzenlenir, yol, park, okul gibi donatı alanları ayrılır ve kalan kısım maliklere dağıtılır. Düzenleme ortaklık payı (DOP) toplam değerin azami %45’ine kadar maliklerden alınabilir.
İptal Davası
İmar uygulamasına itiraz Valilik/Belediye nezdinde yapılır; reddedilmesi veya cevap verilmemesi halinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Dava süresi tebliğden veya askıdan itibaren 60 gündür.
İdarenin Takdir Yetkisi
İmar uygulaması idarenin takdir yetkisine tabidir ancak kamu yararı, eşitlik ve oranlılık ilkeleriyle bağlıdır. Keyfi uygulama, yetki saptırması veya ayrımcı muamele idari işlemin hukuka aykırılığı nedenleridir.
Tazminat Hakkı
Hukuka aykırı imar uygulaması ile uğranan zarar için idari yargıda tam yargı davası açılabilir. Piyasa değeri kaybı, imar durumundaki farklar ve makul çerçevede kar kaybı tazminat kapsamında değerlendirilir.
Askı İlanı ve Süre
İmar uygulaması 1 ay askıda tutulur; askı süresi içinde itiraz edilebilir. Askıdan sonra işlem kesinleşir ancak hak düşürücü dava açma süresi itirazın reddinden itibaren 60 gündür.
Sıkça Sorulan Sorular
DOP oranı nasıl hesaplanır?
Toplam düzenleme alanı içindeki donatı alanlarının payı; azami %45 oranında maliklerden alınır.
İdare DOP almadan arazi küçültebilir mi?
Hayır; DOP sadece kanunda belirtilen donatı alanları için alınabilir; keyfi küçültme iptal sebebidir.
İtiraz dilekçesi nereye verilir?
Uygulamayı yapan belediye veya il özel idaresine; 60 gün içinde idare mahkemesine dava açılır.
Tapu devri yapılmamış uygulama iptal ettirilebilir mi?
Evet; uygulama idari işlemdir, tescil yapılmamış olsa da iptal davası kabul edilebilir.
Güncel Yargı Kararları ve Emsal İçtihatlar
Yargıtay içtihatları
Konu: Kamulaştırma bedel tespitinde emsal eksikliği
Kamulaştırılan tarım arazisi için emsal eksikliği nedeniyle bilirkişi heyeti net gelir yöntemiyle bedel belirlemiştir. Daire, yöntem seçiminin taşınmazın niteliğine uygun olması gerektiğini ve bedel tespitinin piyasa değerini yansıtmasının anayasal gereklilik olduğunu vurgulamıştır.
Karar detayı için Mevzuat ve İçtihat Bilgi Bankası
Anayasa Mahkemesi kararları/KH E. 2024/456 K.
Konu: Hukuki el atmada makul süre
Anayasa Mahkemesi, imar planında kamu kullanımına ayrılan ancak 7 yıl boyunca kamulaştırılmayan taşınmaz için başvuruyu kabul etmiş ve mülkiyet hakkı ihlaline hükmetmiştir. Makul süre aşımının hukuki el atma sayılacağı ve malike tazminat ödenmesi gerektiği teyit edilmiştir.
Karar detayı için Mevzuat ve İçtihat Bilgi Bankası
Şehir Bazlı Gayrimenkul Hukuku Hizmetleri
Video Kaynak
Gayrimenkul hukuku videolarımız için @bilalalyar YouTube kanalını takip edebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Nisan 2026 — 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Kanunu, 6098 sayılı TBK, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu ve 4721 sayılı TMK çerçevesinde güncel Yargıtay 1, 3, 5, 6, 15, ve HGK içtihatlarıyla düzenlenmiştir.
Gayrimenkul Hukuku Mevzuat Tablosu
| Kanun / Madde | Konu |
|---|---|
| TMK m.683 | Mülkiyet hakkının kapsamı ve sahibine tanıdığı yetkiler |
| TMK m.705 | Tescil ilkesi ve taşınmaz mülkiyetinin kazanılması |
| TMK m.706 | Taşınmaz satışında resmi şekil şartı |
| TMK m.1023 | Tapu siciline güven ilkesi (iyi niyetli üçüncü kişi) |
| TMK m.1025 | Yolsuz tescilin düzeltilmesi (tapu iptal-tescil) |
| 634 SK m.1 vd. | Kat Mülkiyeti Kanunu genel hükümleri |
| 634 SK m.33 | Yönetici ve kurul kararlarının iptali |
| 6098 TBK m.299 | Kira sözleşmesinin tanımı ve unsurları |
| 6098 TBK m.344 | Kira bedelinin belirlenmesi ve artış oranı |
| 6098 TBK m.347 | On yıllık uzama süresi sonunda tahliye |
| 6098 TBK m.350-352 | Kiralayan kaynaklı tahliye sebepleri |
| 6306 SK m.1-7 | Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi |
| 3194 SK m.18 | İmar uygulaması ve parselasyon |
| 4721 TMK m.698 | Paylı mülkiyette ortaklığın giderilmesi |
| 4721 TMK m.732 | Yasal önalım hakkı (şufa) |
| 4721 TMK m.881-897 | İpotek hakkı ve terkin (fekki) |
| HMK m.382 | Taksim ve satış yoluyla ortaklığın giderilmesi |
İlgili Kurumlar
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM)
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
- İBB İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı
- Sulh Hukuk ve Asliye Hukuk Mahkemeleri
- İdare Mahkemeleri (imar uyuşmazlıkları)
Gayrimenkul Hukuku Rehberi 2026 | Tapu İptali Tescil | Kira Tespit
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.