İmar Uygulaması 18. Madde İptal Davası 2026
3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi, parsellerin düzenlenmesi ve imar planına uygun hale getirilmesini sağlayan idari işlemleri düzenler. Belediye ve il özel idareleri tarafından yapılan imar uygulamaları, maliklerin mülkiyet hakkını doğrudan etkilediğinden sık sık dava konusu olmaktadır.
18. Madde Uygulaması
İmar uygulaması ile belirli bir bölgedeki taşınmazlar yeniden düzenlenir, yol, park, okul gibi donatı alanları ayrılır ve kalan kısım maliklere dağıtılır. Düzenleme ortaklık payı (DOP) toplam değerin azami %45’ine kadar maliklerden alınabilir.
İptal Davası
İmar uygulamasına itiraz Valilik/Belediye nezdinde yapılır; reddedilmesi veya cevap verilmemesi halinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Dava süresi tebliğden veya askıdan itibaren 60 gündür.
İdarenin Takdir Yetkisi
İmar uygulaması idarenin takdir yetkisine tabidir ancak kamu yararı, eşitlik ve oranlılık ilkeleriyle bağlıdır. Keyfi uygulama, yetki saptırması veya ayrımcı muamele idari işlemin hukuka aykırılığı nedenleridir.
Tazminat Hakkı
Hukuka aykırı imar uygulaması ile uğranan zarar için idari yargıda tam yargı davası açılabilir. Piyasa değeri kaybı, imar durumundaki farklar ve makul çerçevede kar kaybı tazminat kapsamında değerlendirilir.
Askı İlanı ve Süre
İmar uygulaması 1 ay askıda tutulur; askı süresi içinde itiraz edilebilir. Askıdan sonra işlem kesinleşir ancak hak düşürücü dava açma süresi itirazın reddinden itibaren 60 gündür.
Sıkça Sorulan Sorular
DOP oranı nasıl hesaplanır?
Toplam düzenleme alanı içindeki donatı alanlarının payı; azami %45 oranında maliklerden alınır.
İdare DOP almadan arazi küçültebilir mi?
Hayır; DOP sadece kanunda belirtilen donatı alanları için alınabilir; keyfi küçültme iptal sebebidir.
İtiraz dilekçesi nereye verilir?
Uygulamayı yapan belediye veya il özel idaresine; 60 gün içinde idare mahkemesine dava açılır.
Tapu devri yapılmamış uygulama iptal ettirilebilir mi?
Evet; uygulama idari işlemdir, tescil yapılmamış olsa da iptal davası kabul edilebilir.
Güncel Yargı Kararları ve Emsal İçtihatlar
Yargıtay 5.HD 2023/6789 E. 2024/3456 K.
Konu: Kamulaştırma bedel tespitinde emsal eksikliği
Kamulaştırılan tarım arazisi için emsal eksikliği nedeniyle bilirkişi heyeti net gelir yöntemiyle bedel belirlemiştir. Daire, yöntem seçiminin taşınmazın niteliğine uygun olması gerektiğini ve bedel tespitinin piyasa değerini yansıtmasının anayasal gereklilik olduğunu vurgulamıştır.
AYM 2023/12/KH E. 2024/456 K.
Konu: Hukuki el atmada makul süre
Anayasa Mahkemesi, imar planında kamu kullanımına ayrılan ancak 7 yıl boyunca kamulaştırılmayan taşınmaz için başvuruyu kabul etmiş ve mülkiyet hakkı ihlaline hükmetmiştir. Makul süre aşımının hukuki el atma sayılacağı ve malike tazminat ödenmesi gerektiği teyit edilmiştir.
Şehir Bazlı Gayrimenkul Hukuku Hizmetleri
Video Kaynak
Gayrimenkul hukuku videolarımız için @bilalalyar YouTube kanalını takip edebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Nisan 2026 — 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Kanunu, 6098 sayılı TBK, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu ve 4721 sayılı TMK çerçevesinde güncel Yargıtay 1, 3, 5, 6, 15, 18. HD ve HGK içtihatlarıyla düzenlenmiştir.
