Kamu İhalelerinde Danışıklı Teklif (Bid Rigging) Rekabet İhlali (2026)

Kamu ihalelerinde danışıklı teklif (bid rigging); isteklilerin kazanacak teklifi önceden belirlemesi, ihaleye katılmama anlaşması veya kapak teklif (cover bid) sunulması davranışlarıdır. 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi kapsamında ağır kartel ihlali sayılır. 2026 yılında Rekabet Kurulu ve KİK işbirliğiyle kurulan Danışıklı Teklif İzleme Merkezi otomatik tespit araçlarını kullanmaktadır.

Danışıklı Teklif Türleri

Kapak teklif (cover bidding) rakip firma yüksek teklif vererek hedef firma kazanmasını sağlar. Teklif çekilmesi (bid suppression) rakip firma teklif vermekten kaçınır. Rotasyon (bid rotation) firmalar sırayla kazanır. Pazar paylaşımı (market allocation) coğrafi veya konu bazlı paylaşım yapılır.

Tespit Göstergeleri

Aynı IP adresinden teklif sunulması, tekliflerin matematiksel uyumu, tek tekliften çekilme, sonradan teklif çekme, taraflar arası finansal ilişki, personel geçişi, ortak bayilik, kısa süreli alt sözleşme ilişkileri danışıklı teklif karinesi oluşturur.

4735 Sayılı Kanun Yaptırımları

KİK 58. madde ve 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 26. maddesi uyarınca yasaklama kararı (1-2 yıl tüm kamu ihalelerine katılım yasağı) verilir. Rekabet Kurulu ayrıca ciroya bağlı idari para cezası uygular; iki yaptırım birleşebilir.

Pişmanlık ve Bağışıklık

Danışıklı teklif için özel pişmanlık programı yoktur; genel kartel pişmanlık yönetmeliği uygulanır. İlk başvuran firma tam bağışıklık, sonrakiler kademeli indirim alır. Pişmanlık başvurusu yasaklama kararını etkilemeyebilir; bu ayrı karardır.

Zarar ve İade Talebi

Kamu idaresinin uğradığı zarar (ihlalin olmadığı durumda ödenecek tutarla aradaki fark) Borçlar Kanunu ve 6098 hükümlerine göre talep edilir. Sayıştay denetim raporlarında danışıklı teklif tespiti halinde zarar hesaplanır ve tazmin talep edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İş ortaklığı danışıklı teklif sayılır mı?

Gerçek iş ortaklığı rekabet yasakları açısından bir teşebbüs sayılır; sahte ortaklık (teklifi manipüle etmek amaçlı) danışıklı teklif ihlalidir.

Kapak teklif verdiğimi bilmiyordum diyebilir miyim?

İspat sorumluluğu davacıdadır; ancak objektif göstergeler ve iletişim kayıtları varsa savunma güçleştirilir.

Yasaklama kararı iptal edilirse rekabet cezası da kalkar mı?

Hayır, yasaklama ve rekabet cezası ayrı süreçlerdir; biri iptal edilebilir diğeri ayakta kalabilir.

Özel sektör ihalelerinde danışıklı teklif yasak mı?

Evet, özel sektör ihalelerinde de 4054 SK 4. madde uygulanır; kamu ihalesi şartı yoktur.