Dijital Platformlarda Rekabet İhlali ve Algoritmik Fiyatlama (2026)

Dijital platformlar; arama motorları, e-ticaret pazaryerleri, sosyal medya, uygulama mağazaları ve paylaşım ekonomisi uygulamaları rekabet hukuku denetiminin merkezinde yer almaktadır. 2024-2026 döneminde Rekabet Kurulu’nun e-ticaret sektör incelemesi, Trendyol ve Hepsiburada dosyaları platform ekonomisine özgü içtihat oluşturmuştur. AB Dijital Piyasalar Yasası (DMA) benzeri Türkiye düzenlemesi 2026’da mecliste beklenmektedir.

Çift Taraflı Pazarlar ve Ağ Etkileri

Platformlar satıcı ve alıcı taraflarını eşleştirerek ağ etkisi yaratır. Büyük kullanıcı kitlesi daha fazla satıcıyı, daha fazla satıcı daha fazla alıcıyı çekerek “tipping” (dengede büyük oyuncuya kayma) etkisi doğurur. Bu yapı pazar tanımı ve hakim durum değerlendirmesini farklılaştırır.

Self-Preferencing ve Kendi Ürününü Öne Çıkarma

Platform kendi hizmet veya ürününü rakiplerinden daha üst sırada göstermesi, daha uygun koşullarla sunması self-preferencing’tir. Google Shopping AB kararı paralelinde Türkiye’de de inceleme yürütülmüştür. 2024 Trendyol kararı platform kendi markalarına arama önceliği vermesini ihlal olarak nitelendirmiştir.

MFN (En Çok Kayrılan Müşteri) Klozları

Geniş MFN; satıcının başka platformlarda daha düşük fiyat veremeyeceği kısıtlamadır. Dar MFN; platformun kendi pazarındaki satıcının kendi sitesinde daha düşük fiyat verememesidir. Geniş MFN yasaklanmış, dar MFN koşullu kabul edilmiştir.

Algoritmik Fiyatlama ve Collusion

Yapay zeka ile otomatik fiyat belirleyen algoritmalar rakiplerle uyumlu eylem sonucu doğurabilir. “Algorithmic collusion” alanında Kurul inceleme başlatmış, 2025’te rehber yayımlamıştır. Ortak algoritma sağlayıcısı kullanımı tali kartel sayılabilir.

Veri Erişimi ve Portabilite

Kullanıcı ve satıcı verisinin tekelleşmesi pazara giriş engeli oluşturur. KVKK çerçevesinde veri taşınabilirliği hakkı ile rekabet hukukundaki erişim zorunluluğu birleşerek platform üzerinde sorumluluk yaratır. B2B veri erişimi 2026’da gündemdedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Gatekeeper düzenlemesi Türkiye’de ne zaman yürürlüğe girer?

TBMM’de taslak hazırlık aşamasındadır; 2026 yılı sonuna kadar çıkarılması beklenmektedir.

Platformda kendi markamı öne çıkarabilir miyim?

Platform hakim durumda ise self-preferencing yasaktır; rekabetçi pazar payında esneklik vardır.

Yazılım güncellemesi ile rakip uygulamayı engellemek ihlal midir?

Evet, 2022 Apple dosyasında Kurul mini-program erişim kısıtlamasını dışlayıcı ihlal olarak değerlendirmiştir.

Platform üzerinden satış yapmayı reddedebilir mi?

Objektif ticari gerekçe olmaksızın hakim durumdaki platformun satıcıya erişim reddi ihlal oluşturabilir.