Kripto Market Maker Faaliyeti ve SPK Lisansı 2026 İstanbul

Av. Bilal ALYAR bilalalyar.av.tr

Bid-ask spread’inden kazanç elde edilir; otomatik ticaret algoritmaları (HFT) kullanılır.

SPK Lisans Yükümlülüğü

7518 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat çerçevesinde profesyonel market making KVHS lisansı veya yatırım kuruluşu lisansı gerektirir.

Piyasa Bozucu Eylemler Riski (SPKn 35/C ve 104)

Wash trading, spoofing ve layering gibi yöntemler, kripto varlık platformlarında makul bir ekonomik gerekçeyle açıklanamıyorsa 6362 sayılı SPKn m.35/C-3 uyarınca m.104 kapsamında piyasa bozucu eylem sayılarak idari para cezasına konu olabilir.

Vergisel Boyut

Market making faaliyeti ticari kazanç sayılır; KVK veya GVK ticari kazanç hükümleri ve KDV yükümlülüğü doğurur.

Algoritmik Ticaret Sorumluluğu

Algoritma hatalı emir verirse operatör sorumludur; flash crash gibi olaylarda zarar tazmini gündeme gelebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bireysel market making yasal mı?

Profesyonel/sürekli faaliyet KVHS lisansı gerektirir; arızi işlem yasal sayılır.

Wash trading’in yaptırımı nedir?

Kripto varlık platformlarındaki piyasa bozucu eylemlere SPKn m.35/C-3 uyarınca m.104’teki idari para cezası uygulanır; sermaye piyasası araçlarındaki işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı (m.107) ise üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.

Algo trading lisansa tabi mi?

Profesyonel ölçekte evet; bireysel hobi düzeyi ayrı değerlendirilir.

Spread kazancı nasıl beyan edilir?

Yıllık ticari kazanç beyanı kapsamında belgelenir.

Yabancı borsa market maker olabilir miyim?

Borsa şartlarına ve Türkiye vergi yükümlülüğüne dikkat edilerek yapılabilir.

📚 İlgili Yüksek Yargı Emsalleri

• 94 Karar Merkezi Kütüphanesi →

🗺️ Pratik Hukuki Yol Haritası (Adım Adım)

kripto hukuk konusunda karşılaşılan uyuşmazlıklarda izlenmesi gereken hukuki süreç, delillendirme önceliği ve zamanaşımı riski açısından dikkatli bir planlama gerektirir. Aşağıdaki adımlar, mevzuat ve Yargıtay içtihat çizgisi doğrultusunda pratik bir yol haritasıdır.

1. Delil tespiti: Borsa/cüzdan işlem ekran görüntüleri, TX hash, IP kayıtları ve e-posta/SMS yazışmalarının noter onayı ile veya HMK m.400 uyarınca delil tespiti talebiyle koruma altına alınması gerekir.
2. Şikâyet/başvuru: Yetkili makama (Cumhuriyet başsavcılığı, Tüketici Hakem Heyeti veya ilgili mahkeme) usulüne uygun, süreler gözetilerek başvuru yapılması kritik önemdedir.
3. Bilirkişi raporu: Kripto işlemlerinde blokzincir analizi yapan uzman bilirkişiden rapor alınması, delil değerlendirmesi açısından önem taşır.
4. Tedbir talebi: İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı ile tasarrufun engellenmesi, hak kaybının önüne geçer.
5. Esas davanın açılması: Görevli ve yetkili mahkemede esas talep (iade, tazminat, ceza şikâyeti) ile davanın yürütülmesi.

⏱️ Zamanaşımı ve Hak Kaybı Riskleri

kripto hukuk davalarında en sık karşılaşılan hak kayıpları; TCK/TBK’daki zamanaşımı sürelerinin kaçırılması, delil kaybı (borsa log retention’ın sona ermesi), ve ihtiyati tedbir talebinin geciktirilmesi sonucu varlıkların üçüncü kişilere transferidir. Özellikle sınır ötesi (offshore) borsalarda delil elde etme süresi sınırlıdır.

• Ceza şikâyeti → 8 yıl (TCK 66 basit dolandırıcılık), 15 yıl (nitelikli)
• Tazminat davası → 2 yıl öğrenme + 10 yıl mutlak (TBK 72)
• Vergi tarhiyatı → 5 yıl (VUK 114)
• Borsa işlem kayıtlarının saklama süresi platforma ve sözleşmeye göre değişir; kayıtların gecikmeden talep edilmesi gerekir.

⚖️ Yüksek Yargı İçtihat Çizgisi

Konuya ilişkin Yargıtay ve Danıştay kararları ayrı bir sayfada derlenmiştir; her kararın resmî karar metninden ayrıca doğrulanması önerilir. Derlemeye aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

• 📚 Kripto İçtihat Kütüphanesi (94 Karar) — Yargıtay ve Danıştay’ın kripto alanındaki tüm emsal kararları

❓ Sık Sorulan Sorular

Yukarıdaki kararlar genel bilgilendirme amacıyla derlenmiş olup somut olaylarda sonuç; eylemin niteliği, delil değerlendirmesi, hukuka uygunluk koşulları ve süreler gibi pek çok unsura göre değişebilmektedir. Bilişim veya kripto hukuku alanında dava, şikâyet veya mağdur haklarına ilişkin süreçlerle karşılaşan kişilerin yetkili bir avukata başvurarak süre kaçırmadan destek almaları önerilir.