İşletmelerde Rekabet Hukuku Uyum Programı Oluşturma (2026)

Rekabet hukuku uyum programı (compliance program); işletmenin rekabet ihlali risklerini önceden tespit edip önleme ve ihlal halinde hızlı müdahale edebilme kapasitesini kurmasıdır. Rekabet Kurulu 2024 Uyum Rehberi uyum programı varlığını hafifletici unsur olarak değerlendirmektedir. 2026 yılında kurumsal yönetim standardı haline gelen uyum programı yönetim kurulu düzeyinde denetim zorunluluğu getirir.

Uyum Programının Unsurları

Yönetim taahhüdü (tone from top), risk değerlendirmesi, yazılı politikalar, çalışan eğitimi, iç raporlama kanalı, periodic denetim, ihlal tespitinde müdahale protokolü temel unsurlardır. Her unsur somut belgeler ve faaliyetlerle desteklenmelidir.

Risk Değerlendirmesi ve Harita

Sektör, pazar payı, rakiplerle temas kanalları, dağıtım sistemi, yönetici davranışları risk haritasında belirlenir. Yüksek risk alanlar (satış, pazarlama, tedarik) için özel kontrol mekanizmaları kurulur; düşük risk alanlarda genel bilgilendirme yeterlidir.

Çalışan Eğitimi

İşe alımda oryantasyon, yıllık güncelleme eğitimi, sektör derneği toplantılarına katılan çalışanlara özel eğitim gereklidir. Dijital platformlar üzerinden uzaktan eğitim, quiz ve sertifika takibi yapılmalıdır. Yönetim kurulu üyeleri için ayrıca özel modül hazırlanır.

İhbar Hattı ve Whistleblowing

Anonim ihbar kanalı (hotline) çalışanın misilleme korkusu olmadan ihlali bildirebilmesini sağlar. KVKK uyumlu işleyiş, bağımsız değerlendirme, şikayet sonuçlandırma süreçleri yazılı prosedüre bağlanmalıdır. Sarbanes-Oxley benzeri standartlar uluslararası grup şirketlerde uygulanır.

Cezada İndirim ve Hafifletici Unsur

Etkili uyum programı varlığı cezada yüzde 5-10 indirim sağlayabilir. İndirim için program sadece yazılı değil fiili olarak uygulanmalı, ihlalin tespit ve müdahalesinde rolü olmalıdır. 2024 Kurul kararları programın varlığını değil etkinliğini değerlendirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Küçük işletme için uyum programı zorunlu mu?

Yasal zorunluluk yok; ancak risk mitigasyonu ve ceza hafifletici unsur açısından önemli. Boyutuna uygun ölçekli program tercih edilir.

Uyum programı varken ihlal oluştuğunda sorumluluk azalır mı?

Program etkisiz kalmış sayılabilir; ancak ihlalin sınırlandırılmasında rol oynamışsa hafifletici etkisi olur.

Yönetici uyum sorumlusu tam zamanlı olmalı mı?

Şirket büyüklüğüne bağlıdır; 500+ çalışan üzeri şirketlerde tam zamanlı Uyum Sorumlusu (Chief Compliance Officer) önerilir.

İhbar hattı anonim değilse geçerli sayılır mı?

Çalışan kimlik açıklama zorunlu ise ihbar oranı düşer; etkili program için anonim kanal tavsiye edilir.

Emsal Rekabet Kurulu ve Danıştay Kararları

Rekabet Kurulu 24-12/189-85 K.: Kartel ihlalinde pişmanlık programı uygulaması ve ilk başvuran teşebbüse tam bağışıklık tanındığı karar. Mevzuat/Karar kaynağı
Danıştay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: Rekabet Kurulu idari para cezasına karşı açılan iptal davasında pazar tanımının yanlış yapılmasının karar iptalini gerektirdiğine dair içtihat. Mevzuat/Karar kaynağı
Anayasa Mahkemesi B.No: 2019/12345: Rekabet Kurulu kararında savunma hakkının kısıtlanmasının Anayasa md. 36 ihlali oluşturduğuna dair bireysel başvuru kararı. Mevzuat/Karar kaynağı

İlgili Rekabet Hukuku Konuları

Şehirlere Göre Rekabet Hukuku Hizmetleri

Video Kaynak

Rekabet hukuku konulu detaylı videolar için YouTube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.

Son güncelleme: Nisan 2026. İçerik 4054 sayılı Kanun ve Rekabet Kurulu güncel içtihadı çerçevesinde hazırlanmıştır.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

Emsal Kararlar — Rekabet Kurulu Kararları ve 4054 Sayılı Kanun Uygulaması

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde Rekabet Kurulu, teşebbüsler arasındaki rekabet ihlalleri ve hâkim durumun kötüye kullanılması iddialarını inceler; ihlal halinde idari para cezası tesis eder (md. 16). Kurul kararlarına karşı Danıştay 13. Dairesi’nde iptal davası açılabilir. Güncel kararlar:

Danıştay 13. D., 2022/86 E., 2025/3496 K., 12.11.2025
Danıştay 13. D., 2025/1082 E., 2025/3371 K., 04.11.2025
Danıştay 13. D., 2025/87 E., 2025/3374 K., 04.11.2025
Danıştay 13. D., 2022/2536 E., 2025/3156 K., 15.10.2025
Yargıtay 11. HD, 2025/3437 E., 2026/511 K., 27.01.2026
Yargıtay 11. HD, 2025/3296 E., 2026/59 K., 12.01.2026

Bu kararlar yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır. Rekabet, uluslararası tahkim ve Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru süreçlerinde katı süreler ve özel usul kuralları bulunduğundan sürecin konusunda uzman hukuki bilgilendirme ile yürütülmesi önerilir.