Sendika Aidatı ve Check-off Sistemi 2026
Sendika aidatı, üyenin sendikaya ödediği ve sendikanın faaliyetlerini finanse eden düzenli bir katkıdır. 6356/18 aidatın tahsil yöntemini, üst sınırını ve işverenin kesme (check-off) yükümlülüğünü düzenler. Dayanışma aidatı ise TİS’den yararlanan ama sendika üyesi olmayan işçilerin ödediği farklı bir kategoridir.
Aidat Miktarı ve Üst Sınır
6356/18 uyarınca aidat miktarı sendika tüzüğünde belirlenir; üyenin bir günlük çıplak ücretini aşamaz. Genel kurul kararıyla bu oran değiştirilebilir ancak kanunun tavan sınırı aşılamaz.
Check-off Sistemi
İşveren, işçinin ücretinden sendika aidatını keserek bir ay içinde ilgili sendikaya havale etmekle yükümlüdür. Bu işlem işverenin aidat işleme zorunluluğudur; ihmali halinde sendika zararları için dava hakkı doğar.
Üyelikten Çekilme ve Aidat
Üyelikten çekilen işçinin aidat kesintisi çekilme tarihinden itibaren durur. Çekilme e-Devlet üzerinden yapılır; işverene ve sendikaya bildirilir. Üye olmayan işçinin ücretinden aidat kesilemez.
Dayanışma Aidatı
TİS’den yararlanmak isteyen ve sendika üyesi olmayan işçi, sendika ile anlaşarak dayanışma aidatı ödeyebilir; miktar üyelerin ödediği aidatın üçte ikisini geçemez. Ödeme halinde işçi TİS’in ücret ve sosyal haklar maddelerinden yararlanır.
Yargı Uygulaması
Yargıtay içtihatlarıişverenin check-off yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde sendikaya aidat kayıplarını tazmin yükümlülüğünün doğduğunu kabul eder. Üyelikten çekilmenin usulsüz bildiriminde işveren kesintiye devam edemez.
Sıkça Sorulan Sorular
İşveren aidatı kesmezse sendika ne yapar?
Alacak davası açarak kesilmeyen aidatı ve faizini talep edebilir.
Dayanışma aidatı hangi oranda ödenir?
Üye aidatının en fazla üçte ikisi kadar; sendika bu oranı düşürebilir.
Üyelikten çekilme nasıl yapılır?
e-Devlet portalı üzerinden noter onayı gerekmeksizin elektronik ortamda yapılır.
Birden fazla sendikaya aidat ödenebilir mi?
Aynı iş yerinde bir işçinin yalnızca bir sendikaya üye olması asıl kuraldır.
Güncel Yargı Kararları ve Emsal İçtihatlar
Yargıtay içtihatları
Konu: Rekabet yasağı sözleşmesinde cezai şart indirimi
İş sözleşmesi sonrası rekabet yasağını ihlal eden yönetici aleyhine açılan cezai şart davasında, sözleşmede kararlaştırılan miktarın işçinin iki yıllık net ücretinin 3 katına ulaşması aşırı bulunmuştur. Daire TBK 182 uyarınca cezai şartın bir yıllık ücret düzeyine indirilmesi gerektiğine karar vermiştir.
Karar detayı için Mevzuat ve İçtihat Bilgi Bankası
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatları
Konu: Rekabet yasağı davasında görevli mahkeme
HGK, rekabet yasağı sözleşmesinden doğan ihtilaflarda görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğuna kesin ilke kararı vermiştir. Daha önce ticaret mahkemesi kabul eden görüşlerden dönülmüş; iş ilişkisinin devamı sırasında veya sonrasındaki rekabet davalarının iş mahkemesinde görüleceği tespit edilmiştir.
Karar detayı için Mevzuat ve İçtihat Bilgi Bankası
Şehir Bazlı İş Hukuku Hizmetleri
Video Kaynak
İş hukukuyla ilgili güncel bilgi videolarımız için @bilalalyar YouTube kanalını takip edebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Nisan 2026 — 4857 sayılı İş Kanunu, 6356 sayılı Sendikalar ve TİS Kanunu, 5510 sayılı Kanun, 6331 sayılı İSG Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu çerçevesinde güncel Yargıtay içtihatlarıve HGK içtihatlarıyla düzenlenmiştir.
İş Hukuku Mevzuat Tablosu
| Kanun / Madde | Konu |
|---|---|
| 4857 İş K. m.8 | İş sözleşmesinin tanımı ve yapısı |
| 4857 İş K. m.11 | Belirli süreli ve belirsiz süreli sözleşme, zincirleme |
| 4857 İş K. m.17 | Süreli fesih (ihbar) ve ihbar tazminatı |
| 4857 İş K. m.18-21 | Feshin geçerli sebebe dayandırılması, işe iade davası |
| 4857 İş K. m.24 | İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı |
| 4857 İş K. m.25 | İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı |
| 4857 İş K. m.32 | Ücretin ödenmesi ve gecikme zammı |
| 4857 İş K. m.34 | Ücretin zamanında ödenmemesi ve iş durdurma hakkı |
| 4857 İş K. m.41 | Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücreti |
| 4857 İş K. m.53-61 | Yıllık ücretli izin hakkı ve hesaplanması |
| 1475 SK m.14 | Kıdem tazminatı (yürürlükteki tek madde) |
| 5510 SK m.86 | Hizmet tespiti ve SGK sigortalılık |
| 6331 İSG K. | İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu |
| 6356 STSK | Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu |
| 7036 İş Mah. K. | İş Mahkemeleri Kanunu ve zorunlu arabuluculuk |
| 6098 TBK m.417 | İşçinin kişiliğinin korunması (mobbing dayanağı) |
| 6098 TBK m.444-447 | Rekabet yasağı sözleşmesi |
İlgili Kurumlar
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB)
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
- İş Mahkemeleri
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı
- Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)
İş Hukuku Rehberi | Kıdem-İhbar Tazminatı | İşe İade Davası
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.