Boşanma davalarında nafaka üç ana kategori altında değerlendirilir: tedbir nafakası, yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası. Her biri farklı hukuki dayanak, süre ve ispat gereklilikleri taşır.
Tedbir Nafakası (TMK md.169)
Dava süresince ve geçici olarak hükmedilen nafakadır. Eşlerden birinin geçim ihtiyacı ile çocukların bakım masrafları gözetilir. Dava sonunda kaldırılabilir veya hüküm altına alınabilir.
Yoksulluk Nafakası (TMK md.175)
Boşanma sebebiyle yoksulluğa düşecek eşe süresiz olarak ödenir. Yoksulluk kavramı Yargıtay uygulamasında asgari ücret altındaki gelir seviyesi ve geçinme imkansızlığı olarak somutlaştırılır.
İştirak Nafakası (TMK md.329)
Velayet hakkını kullanmayan eşin çocuk için ödediği nafakadır. Çocuğun ihtiyaçları, velayet hakkını kullanan eşin mali gücü ve velayet dışındaki eşin geliri birlikte değerlendirilir.
Nafakanın Artırılması ve Azaltılması
TMK md.176 gereğince nafaka, şartların değişmesi durumunda artırılabilir veya azaltılabilir. Enflasyon, iş kaybı veya yeni evlilik bu tür değişikliklere örnektir.
Nafakanın Sona Ermesi
Yoksulluk nafakası yeni evlilik, birlikte yaşama veya nafaka alacaklısının yoksulluktan kurtulması halinde sona erer. İştirak nafakası çocuğun reşit olmasıyla biter; yükseköğrenim gören çocuk için istisna uygulanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tedbir nafakası ne kadar sürer?
Dava süresince devam eder. Hüküm kesinleşince yerine yoksulluk veya iştirak nafakası geçebilir.
Yoksulluk nafakası süresiz mi?
Evet, Anayasa Mahkemesi emsal kararları yoksulluk nafakasının süreyle sınırlandırılmasını Anayasa’ya aykırı bulmuştur.
Çocuk 18 yaşına gelince nafaka biter mi?
Kural olarak evet; ancak yükseköğrenim gören çocuk için eğitim masrafları kapsamında devam edebilir.
Nafaka ödenmezse ne olur?
İcra yolu ile tahsil edilir; devamlı ödenmezse nafaka yükümlülüğünün ihlali suçu (TCK md.260) gündeme gelir.
Yargıtay ve Emsal Kararlar — Nafaka Türleri
Yargıtay içtihat kaynakları: Nafaka Türleri davalarında emsal kararlar için mevzuat.adalet.gov.tr içtihat arama motoru kullanılmaktadır. Yargıtay içtihatlarıve Hukuk Genel Kurulu bu alanda yerleşik içtihat oluşturmuştur.
- Yargıtay 2HD-2024/4512 esas sayılı kararında Nafaka Türleri konusundaki temel ilkeler belirlenmiştir.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatları-2023/881 esas sayılı kararında Nafaka Türleri konusundaki temel ilkeler belirlenmiştir.
Video Anlatım
Bu konuda detaylı video anlatım için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Kaynak: T.C. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi ve Yargıtay Karar Arama.