İşverenin Kusur Oranı Tespitinde Bilirkişi Raporu (2026)

İş kazası davalarında tazminatın miktarını belirleyen kritik etken, işveren ve çalışanın kusur oranlarıdır. Yargı pratiğinde iş güvenliği uzmanı bilirkişilerden oluşan heyet kusur oranı tespit eder. 2026 yılı itibariyle Yargıtay 21. HD içtihadı müterafik kusur oranında üst sınır uygulaması ve işverenin objektif sorumluluk alanını genişletmektedir.

Bilirkişi Heyeti Oluşumu

İş kazası dosyalarında bilirkişi heyeti genellikle: bir iş güvenliği uzmanı, bir makine/inşaat mühendisi (sektöre göre), bir doktor (sağlık zararı varsa) bulundurur. Taraflar itiraz edebilir; hakim son kararı verir. Uzmanlık alanı dışında rapor veren bilirkişinin raporu iptal edilebilir.

Kusur Dağılım Kriterleri

İşveren kusuru; risk değerlendirmesi yapmama, KKD temin etmeme, eğitim vermeme, denetimsizlik, yetersiz işaretleme, arızalı makine kullandırma şeklinde tezahür eder. Çalışan kusuru ise talimatlara uymama, KKD kullanmama, dikkatsiz davranış, alkol-uyuşturucu etkisi altında çalışma ile ortaya çıkar.

Objektif Sorumluluk

İşverenin objektif (kusursuz) sorumluluğu önlem alma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda doğar. Çalışan kusursuz olsa dahi işveren sorumlu tutulabilir. Ancak tazminat hesabında çalışanın müterafik kusuru indirim sebebidir.

Müterafik Kusur ve Üst Sınırı

TBK 52. madde müterafik kusur halinde tazminattan indirim öngörür. Yargıtay 21. HD 2022 sonrası yerleşik içtihadı çalışan kusurunun yüzde 50’yi aşamayacağını vurgular; işveren kusursuz dahi olsa en az yüzde 50 oranında sorumlu tutulur (equivalence teorisi).

Rapora İtiraz Süreci

Bilirkişi raporuna karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir. İtirazda raporda eksiklik, hatalı varsayım, uzmanlık alanı dışı değerlendirme, matematiksel hatalar ileri sürülebilir. Hakim yeni heyete inceleme yaptırabilir; ikinci rapor birincisi ile çelişirse üst kurul raporu talep edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İşverenin kusuru yoksa tazminat ödemek zorunda mıyım?

Objektif sorumluluk gereği işveren tamamen kusursuz olsa dahi önlem eksikliği varsa tazminatla yükümlüdür.

Çalışan talimat dışı davrandıysa işverenin kusuru var mıdır?

Talimatın yazılı verilip verilmediği, eğitim yeterliliği, denetim sıklığı gibi kriterlere göre kısmi kusur kalabilir.

Bilirkişi raporu yok sayılabilir mi?

Hakim gerekçeli olarak raporu yok sayabilir; ancak çelişkili iki rapor varsa üçüncü rapor aldırmak zorundadır.

İki bilirkişi raporu farklı kusur oranı verirse ne olur?

Mahkeme üçüncü bilirkişi heyetine başvurur; karar bütün raporları değerlendirerek takdir yetkisiyle verilir.