İş Kazası Tazminat Davası ve 6331 Sayılı Kanun Uygulaması (2026)

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, iş kazası ve meslek hastalığına maruz kalan çalışanların maddi ve manevi tazminat taleplerinin temelini oluşturur. 2026 yılında Yargıtay 21. Hukuk Dairesi içtihadı, işverenin objektif sorumluluk prensibini güçlendirmekte; kusurun derecesinden bağımsız olarak iş kazası riskinin önlenmesinden işveren sorumlu tutulmaktadır. Bu rehber, iş kazası tazminatının hesaplanması, dava açma süreçleri ve işveren savunma stratejilerini Kartal merkezli ofisimizin perspektifinden ele almaktadır.

İş Kazasının Yasal Tanımı

5510 sayılı Kanunun 13. maddesi iş kazasını; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, görev icabı başka yere gönderilmesi, emzirme izni sırasında veya servis taşıyıcısı ile geliş-gidişte meydana gelen, sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özre uğratan olay olarak tanımlar.

Maddi Tazminat Kalemleri

Geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, destekten yoksun kalma tazminatı, tedavi giderleri, kazanç kaybı, yol ve yardımcı giderler maddi tazminat kalemleridir. Hesaplama yönteminde PMF tablosu, aktüeryal hesap ve faiz temerrüdü uygulanır. 2026 yılında azami iş göremezlik tazminatı rakamı Yargıtay 21. HD içtihadıyla düzenli güncellenmektedir.

Manevi Tazminat ve Hakkaniyet

TBK 56. madde manevi tazminatın şartlarını belirler. Kazanın niteliği, işverenin kusur derecesi, çalışanın yaşı, evlilik ve çocuk durumu, tazminat miktarını etkileyen unsurlardır. Yakınların manevi tazminatı ise ayrıca talep edilir; zincirleme sorumluluk kuralı uygulanır.

Yetkili Mahkeme ve Zamanaşımı

İş mahkemesi yetkilidir. Maddi tazminat için TBK 72 uyarınca öğrenmeden itibaren 2 yıl, olaydan itibaren 10 yıl zamanaşımı süresi uygulanır. Ceza davası kesinleşinceye kadar uzayan süre dikkate alınır. SGK rücu davası ise SGK’nın ödeme yaptığı tarihten başlar.

İşverenin Kusur Değerlendirmesi

İşverenin objektif sorumluluğu; kusur aranmaksızın iş kazası riskini önleme yükümlülüğüdür. Ancak tazminat hesabında kusur oranı belirleyicidir. Müterafik kusur (çalışan kusuru) tazminattan indirim sebebidir ancak yüzde 50’yi aşamaz; 2020 içtihadı bu sınırı pekiştirmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Evden işe giderken geçirilen trafik kazası iş kazası sayılır mı?

Servis aracı ile geliş-gidiş iş kazası kapsamındadır; özel araçla gelip giderken olan kazalar ise kural olarak iş kazası değildir.

Ceza davası tazminat davasını bekletir mi?

HMK 165 uyarınca ceza davası sonucu tazminat davasını bekletici sorun sayılabilir; ancak hakim takdir eder.

Kayıt dışı çalışan tazminat alabilir mi?

Evet, kayıt dışı olsa dahi çalışan işveren aleyhine tazminat davası açabilir; ayrıca SGK tescili geçmişe dönük yapılabilir.

İş kazası yaşanmadan hemen sonra ne yapmalıyım?

Sağlık kontrolü, kolluk bildirimi (ölüm/ağır yaralanma), SGK bildirimi (3 iş günü) ve kaza delillerinin (fotoğraf, tanık) toplanması kritik önemdedir.