Meslek Hastalığı Tespiti ve SGK Bildirimi Süreci (2026)
Meslek hastalığı; sigortalının çalıştığı işin niteliği ve sürdürülme koşulları nedeniyle uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük halleridir. 5510 sayılı Kanunun 14. maddesi meslek hastalığını tanımlar. 2026 yılında yayımlanan güncel meslek hastalıkları listesi, dijital çağın getirdiği yeni riskleri (gözle ilgili, kas-iskelet, psikososyal) kapsamaktadır.
Meslek Hastalığı Listesi
Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan Meslek Hastalıkları Listesi referans alınır. Listede yer alan hastalıkların iş ile ilgisi karineye dayanır; listede olmayan hastalıklar için iş ile illiyet bağı ispatlanmalıdır.
Tespit Süreci
Çalışan veya işveren SGK’ya meslek hastalığı şüphesi bildiriminde bulunur. SGK meslek hastalıkları hastanesine sevk yapar. Hastane tetkik ve muayene sonrası rapor düzenler. Meslek hastalığı tespiti halinde iş göremezlik oranı belirlenir. İtiraz halinde Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu devreye girer.
Yükümlülük Süresi
Meslek hastalığının ortaya çıkması için işten ayrıldıktan sonra geçmesi gereken azami süre (yükümlülük süresi) her hastalık için listede belirtilmiştir. Bu süre içinde ortaya çıkmayan hastalıklar meslek hastalığı sayılmaz; ancak istisnai hallerde Yüksek Sağlık Kurulu kararı alınabilir.
Tazminat Hakları
Geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm halinde hak sahiplerine aylık bağlanır. İşveren kusuru varsa ek maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. SGK tarafından yapılan ödemeler işverene rücu edilir (5510 SK 21).
İşverenin Önleme Yükümlülüğü
6331 SK 4. madde işverene iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alma yükümlülüğü yükler. Meslek hastalığı riskinin değerlendirilmesi, periyodik sağlık muayeneleri, kişisel koruyucu donanım temini, eğitim zorunluluğu bu kapsamda değerlendirilir. İhmal halinde cezai ve hukuki sorumluluk doğar.
Sıkça Sorulan Sorular
Meslek hastalığı listesi güncellendi mi?
Evet, 2022 ve 2024 yıllarında güncelleme yapılmış; COVID-19 gibi bulaşıcı hastalıklar ve dijital çağ risk grupları eklenmiştir.
İşten ayrıldıktan sonra tespit edilen hastalık meslek hastalığı mı?
Yükümlülük süresi içinde tespit edilirse evet; süreyi aşan durumlarda ispat yükü sigortalıdadır.
Meslek hastalığı raporu nereden alınır?
SGK sevkli sağlık kurulu raporu, Meslek Hastalıkları Hastaneleri veya üniversite hastaneleri meslek hastalıkları kliniklerinden alınır.
Rapor olumsuz çıkarsa ne yapabilirim?
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz edilir; karar olumsuz ise iş mahkemesine dava açılabilir.
Emsal Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Kararları
- [içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: Sağlık çalışanının COVID-19 vakasının meslek hastalığı olarak kabulü; mesleki maruziyet karinesinin uygulanması. Mevzuat/Karar kaynağı
- Yargıtay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: SGK rücu davasında aktüeryal hesap yöntemi ve kusur oranına göre ödemelerin paylaştırılması emsali. Mevzuat/Karar kaynağı
- Yargıtay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: İş kazasında işverenin objektif sorumluluğunun müterafik kusur indirimiyle sınırlandırılması; çalışan kusurunun yüzde 50’yi aşamayacağına dair yerleşik içtihat. Mevzuat/Karar kaynağı
İlgili İSG Konuları
Şehirlere Göre İş Kazası Hizmetleri
- Kartal İş Kazası Hukuku
- Kadıköy İş Kazası Hukuku
- İstanbul İş Kazası Hukuku
- Ankara İş Kazası Hukuku
- İzmir İş Kazası Hukuku
Video Kaynak
İş kazası ve İSG konulu detaylı videolar için YouTube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.
Son güncelleme: Nisan 2026. İçerik 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve güncel Yargıtay içtihadı çerçevesinde hazırlanmıştır.
İş Hukuku Mevzuat Tablosu
| Kanun / Madde | Konu |
|---|---|
| 4857 İş K. m.8 | İş sözleşmesinin tanımı ve yapısı |
| 4857 İş K. m.11 | Belirli süreli ve belirsiz süreli sözleşme, zincirleme |
| 4857 İş K. m.17 | Süreli fesih (ihbar) ve ihbar tazminatı |
| 4857 İş K. m.18-21 | Feshin geçerli sebebe dayandırılması, işe iade davası |
| 4857 İş K. m.24 | İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı |
| 4857 İş K. m.25 | İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı |
| 4857 İş K. m.32 | Ücretin ödenmesi ve gecikme zammı |
| 4857 İş K. m.34 | Ücretin zamanında ödenmemesi ve iş durdurma hakkı |
| 4857 İş K. m.41 | Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücreti |
| 4857 İş K. m.53-61 | Yıllık ücretli izin hakkı ve hesaplanması |
| 1475 SK m.14 | Kıdem tazminatı (yürürlükteki tek madde) |
| 5510 SK m.86 | Hizmet tespiti ve SGK sigortalılık |
| 6331 İSG K. | İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu |
| 6356 STSK | Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu |
| 7036 İş Mah. K. | İş Mahkemeleri Kanunu ve zorunlu arabuluculuk |
| 6098 TBK m.417 | İşçinin kişiliğinin korunması (mobbing dayanağı) |
| 6098 TBK m.444-447 | Rekabet yasağı sözleşmesi |
İlgili Kurumlar
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB)
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
- İş Mahkemeleri
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı
- Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)
İş Hukuku Rehberi | Kıdem-İhbar Tazminatı | İşe İade Davası
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.