Risk Değerlendirmesi 6331 SK 10. Madde Uygulaması (2026)

6331 sayılı Kanunun 10. maddesi, işverene risk değerlendirmesi yapma zorunluluğu getirir. Risk değerlendirmesi iş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin temelini oluşturur ve iş kazalarının önlenmesinde en önemli önleyici araçtır. 2026 yılında tehlike sınıfına göre risk değerlendirmesi güncelleme süreleri sıkı takip edilmekte, denetimlerde belge kontrolü önceliklidir.

Risk Değerlendirmesi Nedir

İşyerindeki mevcut ve potansiyel tehlikelerin sistematik olarak belirlenmesi, değerlendirilmesi ve önlem alınması sürecidir. Tehlike tanımlaması, risk analizi, risk kontrolü ve periyodik gözden geçirme adımlarından oluşur. Kalitatif (5×5 matris) veya kantitatif yöntemler kullanılır.

Kim Tarafından Yapılır

Risk değerlendirmesi ekibi; iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, işveren veya temsilcisi, çalışan temsilcisi ve varsa destek elemanlarından oluşur. Çalışanların katılımı zorunludur. Küçük işletmelerde basit değerlendirme yöntemi uygulanabilir.

Güncelleme Süreleri

Değerlendirme; az tehlikeli işyerlerinde en geç 6 yılda bir, tehlikelide 4 yılda bir, çok tehlikelide 2 yılda bir yenilenir. Ayrıca iş kazası, meslek hastalığı, teknoloji değişikliği, işyeri taşınması, yeni süreç eklenmesi durumlarında derhal güncellenir.

Acil Güncelleme Tetikleyicileri

Ağır iş kazası, meslek hastalığı, ramak kala olayı, yeni makine alımı, üretim prosesi değişikliği, çalışma ortamı düzenlemesi, yasal mevzuat değişikliği acil güncelleme gerektirir. Bu durumda süre beklenmez; derhal yeni değerlendirme yapılır.

Dokumanasyon ve Denetim

Risk değerlendirmesi yazılı olmalı, tarih ve hazırlayanların imzası bulunmalıdır. Çalışanlara eğitim ile tebliğ edilir. Bakanlık müfettişleri denetimde ilk sorduğu belgedir; eksikliği halinde idari para cezası (2024 yılı itibariyle her bir eksiklik için 15 bin TL üzeri) uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Küçük işletmeler için basit yöntem hangisidir?

Çalışma Bakanlığı’nın yayımladığı “L ve Matris Tipi” kılavuzlar kullanılabilir; dijital self-assessment araçları da kabul edilir.

Risk değerlendirmesi hazır şablonla yapılabilir mi?

Genel şablon başlangıç olabilir ancak işyerine özgü uyarlanmalı; hazır şablon ile yetinme ciddi eksiklik sayılır.

Yılda kaç kez gözden geçirmek yeterli mi?

Yıllık gözden geçirme önerilir ancak yasal asgari süre tehlike sınıfına göre değişir; tetikleyici olaylarda derhal güncelleme gerekir.

İSG uzmanı ve işyeri hekimi bulunmuyorsa kim yapar?

Yasa gereği bu iki mesleğin dahil olması zorunludur; yoksa OSGB hizmet alımı yapılmalıdır.