Uluslararası Boşanma ve Yabancı Kararın Tenfizi — MÖHUK

Tanım: Uluslararası boşanma; yabancı unsurlu (farklı vatandaşlık, yurtdışı ikamet) evliliklerde MÖHUK m.14 kapsamında uygulanacak hukukun ve yetkili mahkemenin belirlenmesidir. Yurtdışı boşanma kararları MÖHUK m.50-59 çerçevesinde Türkiye’de tanıma ve tenfiz davası yoluyla hüküm doğurur.

Yabancı unsurlu boşanma davaları: MÖHUK m.14 uygulanacak hukuk, yetki, yabancı mahkeme kararının tanıma ve tenfizi (MÖHUK m.50-59), konsoloslukta boşanma 2026.

MÖHUK Kapsamında Yabancı Unsurlu Boşanma

Türk hukuku bakımından yabancı unsur, eşlerin birinin yabancı olması, yurtdışında ikamet etmesi, evliliğin yurtdışında yapılması ya da boşanma sebebinin yurtdışında gerçekleşmesi hallerinde ortaya çıkar. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanunu (MÖHUK) m.14, boşanma ve ayrılık sebepleri ile sonuçları hakkında eşlerin müşterek millî hukukunun uygulanacağını, müşterek millî hukuk yoksa müşterek mutad meskenlerinin hukuku, o da yoksa Türk hukukunun uygulanacağını düzenler. Bu düzenleme basamaklı bir bağlama kuralı oluşturur ve Türk hâkimi yabancı hukuku resen uygular; taraflar yabancı hukukun içeriğini ispat etmekle yükümlü olmakla birlikte hâkimin de yabancı hukuku araştırma görevi vardır.

Yetkili Mahkeme ve Yargılama Usulü

Yabancı unsurlu boşanma davalarında Türk mahkemesinin yetkisi MÖHUK m.41 çerçevesinde belirlenir. Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibarıyla yetkili mahkemede, bulunmazsa ilgilinin sâkin olduğu yer mahkemesinde, Türkiye’de sâkin değilse son yerleşim yeri mahkemesinde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür (MÖHUK m.41). Türk vatandaşı olmayan eş davalı ise MÖHUK m.40 genel yetki kuralları ve HMK m.9-10 kapsamında davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir; Türk yer mahkemesinde menfaat yoksa yetkisizlik kararı verilir. Türk mahkemesinde yabancı hukuk uygulanacaksa MÖHUK m.2 uyarınca yabancı hukukun içeriği hâkim tarafından resen araştırılır, taraflar da yardım etmek zorundadır. Yabancı hukukun uygulanması Türk kamu düzenine aykırı olacaksa Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.5); kamu düzeni kavramı dar yorumlanır. Yabancı dilli belgeler noter onaylı Türkçe tercümesiyle sunulur.

Yabancı Boşanma Kararının Tanıma ve Tenfizi

Yabancı ülke mahkemesinin verdiği boşanma kararının Türkiye’de hüküm ifade etmesi için tanıma (kararın Türk hukukunda geçerli sayılması) veya tenfiz (Türk icra organlarınca yerine getirilmesi) davası açılması gerekir. MÖHUK m.50-57 tenfiz şartlarını düzenler: Türkiye ile karşı ülke arasında karşılıklılık bulunması, kararın kesinleşmiş olması, Türk mahkemesinin münhasır yetkisine tabi olmayan bir konu olması, davalı tarafın savunma hakkının kısıtlanmamış olması ve kamu düzenine aykırılık bulunmaması. Tanıma için ise aynı şartlar geçerli olup karşılıklılık aranmaz (MÖHUK m.58). Tanıma ve tenfiz davasına aile mahkemesinde bakılır; süre dosyanın durumuna göre değişir. Tanınan karar sonrasında Türk nüfus kütüğüne boşanma tescili yapılır ve eşler Türkiye’de de boşanmış sayılır. Nüfus kayıtlarının güncellenmesi için ayrıca nüfus müdürlüğüne başvuru gerekir.

Nafaka, Velayet ve Mal Rejimi Yabancı Unsurları

Nafaka yükümlülüğü MÖHUK m.19 kapsamında, nafaka alacaklısının mutad meskeninin hukukuna göre değerlendirilir. Boşanmada velayet ve velayete ilişkin sorunlar MÖHUK m.14/3 uyarınca boşanmaya uygulanan hukuka tabidir; ana-baba ile çocuk arasındaki ilişkiye ise m.17 uygulanır. Mal rejimi MÖHUK m.15 uyarınca eşlerin açıkça seçtiği hukuka, seçim yoksa evlenme anındaki müşterek millî hukuka, o da yoksa müşterek mutad mesken hukukuna, bu da yoksa Türk hukukuna tabidir; taşınmazların tasfiyesinde bulundukları ülke hukuku uygulanır. Uluslararası nafaka alacaklarının yabancı ülkede icrası için 1956 tarihli BM Yabancı Ülkelerden Nafaka İstemine Dair Sözleşme, Lahey 2007 Nafaka Sözleşmesi ve AB üyesi ülkelerle yapılan ikili anlaşmalar devrededir.

Uygulamada Sık Görülen Zorluklar

Yabancı unsurlu boşanma davalarında en sık karşılaşılan zorluklar; belge tercümesi ve apostil/tasdik eksiklikleri, yabancı hukukun içeriğinin ispatı, tebligat sorunları ve kamu düzenine aykırılık iddialarıdır. 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesine taraf ülkelerden gelen belgelerde apostil şerhi yeterli iken taraf olmayan ülkelerden gelen belgeler için diplomatik tasdik zinciri (bakanlık, konsolosluk) gereklidir. Yabancı hukukun ispatı için tarafların avukatları yabancı hukuk metni, doktriner kaynakları ve Türk Büyükelçiliği raporlarını sunabilir. Tebligat sorunları Lahey 1965 Sözleşmesi veya ikili anlaşmalar çerçevesinde çözülür; merkezi makam sistemi kullanılır. Kamu düzenine aykırılık iddiası özellikle çocuk velayeti, nafaka miktarı ve mal rejiminde tartışmalı olabilir.

Yabancı Boşanma Kararı Tenfizi Kontrol Listesi

Aile ve Boşanma Hukuku Genişletilmiş Mevzuat Tablosu

Sık Sorulan Sorular

Almanya’da boşandım, Türkiye’de geçerli mi?

Tanıma davası açılmadan Türkiye’de boşanma hüküm doğurmaz. MÖHUK m.58 kapsamında aile mahkemesine tanıma davası açılarak karar alındıktan sonra nüfus kütüğüne tescil sağlanabilir.

Tanıma ve tenfiz davası ne kadar sürer?

Tanıma/tenfiz davasının süresi dosyanın durumuna göre değişir. Taraflardan biri itiraz ederse süre uzayabilir.

Yabancı eşimden boşanmak istiyorum, Türkiye’de dava açabilir miyim?

Evet. Yabancı mahkemede dava açılmamış veya açılamamışsa Türk vatandaşının davası Türkiye’de yer itibarıyla yetkili mahkemede, bulunmazsa sâkin olduğu veya son yerleşim yeri mahkemesinde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür (MÖHUK m.41). Uygulanacak hukuk MÖHUK m.14 basamaklı kurala göre belirlenir.

Yurtdışında alınan nafaka kararı Türkiye’de nasıl icra edilir?

Tenfiz davası açılarak karar Türkiye’de icra edilebilir hale getirilir. Türkiye’nin taraf olduğu 1956 BM Nafaka Sözleşmesi ve Lahey 2007 Nafaka Sözleşmesi bu süreci kolaylaştırır.

Konsoloslukta boşanma tanıması yapılabilir mi?

Hayır. Yabancı mahkeme ilâmının Türkiye’de kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi, tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır (MÖHUK m.58); nüfus müdürlüğü veya konsolosluk tek başına tanıma yapamaz.

İlgili Rehber Makaleler

• Boşanma ve Aile Hukuku — Ana Rehber
• Anlaşmalı Boşanma Protokolü
• Çekişmeli Boşanma — Delil ve Kusur
• Nafaka Türleri
• 6284 Koruma Kararı

📍 İstanbul / Kartal Özelinde Sık Sorulan Sorular

İstanbul’da boşanma davası hangi mahkemede açılır?

İstanbul’da boşanma davaları Aile Mahkemelerinde görülür. Yetkili mahkemeHMK m.168 ve TMK m.168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Anadolu Yakası ikametgâhlı davalar için Anadolu Aile Mahkemeleri (Kartal Adliyesi), Avrupa Yakası için İstanbul Aile Mahkemeleri (Çağlayan Adliyesi) yetkilidir.

Kartal Adliyesi nerede ve aile mahkemelerine nasıl ulaşılır?

Anadolu Adalet SarayıKartal/İstanbul E-5 üzerinde bulunur. Kartal, Pendik, Maltepe, Tuzla, Sultanbeyli ve Şile ilçelerinde yerleşik olanların aile hukuku uyuşmazlıkları bu adliyede görülür. Metro (Kartal durağı) ve Marmaray (Maltepe/Pendik hattı) ile ulaşım sağlanır. Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865 adresindeki büromuz adliyeye 5 dakika mesafededir.

🏢 Kartal / Anadolu Yakası Hizmet Alanlarımız

Büromuz Kartal/İstanbul merkezli olup Anadolu Yakası genelinde boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hizmet vermektedir. Kartal, Pendik, Maltepe, Tuzla, Kadıköy, Üsküdar, Ataşehir, Sultanbeyli, Sancaktepe, Çekmeköy, Ümraniye ve Beykoz ilçelerindeki müvekkillerimize yüz yüze görüşme imkanı sunuyoruz. Avrupa Yakası ve şehir dışından gelen talepler için online görüşme ve e-vekaletname sistemi üzerinden dava süreci yürütülmektedir.

📞 Randevu: +90 534 636 19 19  •  📧 alyarlaw@gmail.com  •  📍 Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865

🔗 İlgili Aile Hukuku Rehberleri

• Velayet ve Kişisel İlişki — TMK m.182, m.336
• Çocuk Teslimi ve İcrası — İİK m.25/a
• Aile İçi Psikolojik Şiddet ve Mobbing — 6284 Kanun Çerçevesi
• Taşınmaz Devri ve Boşanmada Tapu Harcı — Anlaşmalı Protokolde Devir
• Sosyal Medya Hakaret ve Boşanma Davası Delili — TCK m.125
• Yabancı Boşanma Kararının Tanıma-Tenfizi (MÖHUK m.50-59) — 2026 Rehberi

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda