Dijital Miras Hukuku Avukatı İstanbul 2026 | Sosyal Medya, E-posta, Bulut, Oyun Hesapları

Dijital miras hukuku, bireyin yaşamı boyunca elektronik ortamda oluşturduğu her türlü varlığın vefat sonrasında hangi hukuki rejime tabi olacağını inceleyen görece yeni bir disiplindir. Sosyal medya hesapları, e-posta yazışmaları, bulut fotoğraf arşivleri, oyun envanterleri, alan adları ve kripto varlıklar, yirmi yıl öncesinin tereke tartışmalarında yer almayan kavramlardı. Bugün ise ortalama bir kullanıcının dijital ayak izi, fiziksel eşyalarının parasal değerini çoktan aşmış durumdadır.

Türk Medeni Kanunu’nun 495 ve devamı maddelerinde düzenlenen tereke hükümleri, 1926’da Mecelle’nin yerini alan Medeni Kanun’un yazıldığı dönemin eşya anlayışına göre şekillenmiştir. Kripto varlıklar için ayrı bir rehber hazırladığımız kripto miras avukatı sayfasında işlenen teknik süreçlerden farklı olarak bu rehber; sosyal medya, e-posta, bulut ve oyun hesapları gibi merkeziyetli platform varlıklarının miras yoluyla intikalini 2026 yılı Türkiye uygulaması açısından ele almaktadır.

Alyar Hukuk & Danışmanlık olarak İstanbul ofisimizde; miras bırakanın sosyal medya hesabına erişim talepleri, Google ve Apple üzerinden mirasçı başvuruları, Sulh Ceza Hâkimliklerinden alınacak içerik kaldırma kararları ve yazılı vasiyetnamede dijital varlık düzenlemesi gibi başlıklarda hukuki destek sunmaktayız. Bu rehber, mirasçıların sıklıkla karşılaştığı pratik soruları cevaplamak; aynı zamanda henüz vasiyetname hazırlamamış kişilere dijital miras planlaması konusunda yol göstermek amacıyla hazırlanmıştır.

• Dijital varlıkların tereke kapsamına alınması 2026 itibarıyla istikrarlı bir doktrin görüşüne ulaşmış, Yargıtay dairelerinin bir kısmı maddi değer taşıyan dijital varlıkları mal varlığı unsuru olarak değerlendirmeye başlamıştır.
• Sosyal medya platformları Türkiye mirasçılarına kademeli olarak erişim prosedürleri açmış; Meta, Google ve Apple 2022 sonrası kendi mirasçı yönetim araçlarını Türkçe arayüze taşımıştır.
• 6698 sayılı KVKK’nın ölen kişiye uygulanmayacağı kabul edilmekle birlikte mirasçıların kişilik hakkı temelli erişim talepleri mahkeme kararıyla değerlendirilmektedir.

Rehber boyunca kullanılan “dijital miras” kavramı; yalnızca miras bırakanın hayattayken elektronik ortamda biriktirdiği varlıkları değil, aynı zamanda bu varlıkların ölüm sonrasında hangi hukuki çerçevede paylaşılacağı, korunacağı ya da silineceği sorularını da kapsar. Türkiye özelinde konuyu üç ana eksen etrafında ele almak mümkündür. Birinci eksen, Türk Medeni Kanunu’nun tereke hükümleri ve bu hükümlerin dijital varlıklara uyarlanmasıdır. İkinci eksen, uluslararası platformların kendi iç politikaları ve Türk mirasçıların bu politikalar karşısında takip edeceği prosedürlerdir. Üçüncü eksen ise kişisel veri koruma, kişilik hakları, fikri mülkiyet ve haberleşme hürriyeti gibi yan dalların dijital miras sorunlarıyla kesişimidir. Her üç eksen, somut davanın koşullarına göre farklı ağırlıklarla devreye girer.

Alyar Hukuk & Danışmanlık, teknoloji odaklı hukuk alanında geliştirdiği yaklaşımla dijital miras davalarında hem klasik tereke hukuku bilgisini hem de uluslararası platform prosedürlerine hâkimiyeti bir araya getirir. Kartal’daki ofisimizde görüşme talep eden müvekkillere süreci en başından sonuna kadar planlayan, belge hazırlığından yurt dışı başvurularına ve mahkeme aşamasına uzanan bütünsel bir hukuki destek sunmaktayız.

Dijital Varlık Kavramı ve Hukuki Niteliği

Dijital Varlık Türleri ve Sınıflandırma

Dijital varlık, elektronik ortamda depolanan ve belirli bir kullanıcının hâkimiyetinde bulunan her türlü veri, içerik veya erişim hakkını ifade eder. Pratikte yedi ana başlık altında toplamak mümkündür. İletişim varlıkları olarak e-posta kutuları, anlık mesajlaşma yazışmaları ve telefon numarası bağlı uygulama profilleri sayılabilir. Sosyal paylaşım varlıkları içinde Instagram, Facebook, X (önceki adıyla Twitter), TikTok, LinkedIn hesapları yer alır. Depolama varlıkları olarak iCloud, Google Drive, OneDrive, Dropbox bulutları değerlendirilir. Eğlence ve oyun varlıkları Steam kütüphanesi, PlayStation Network, Xbox Live, Epic Games hesaplarını kapsar.

Beşinci kategoriyi oluşturan ticari dijital varlıklar; alan adları, web siteleri, SaaS abonelikleri, dijital ticari defterler ve e-ticaret mağaza hesaplarıdır. Altıncı grupta dijital finansal varlıklar yer alır: kripto para cüzdanları, NFT koleksiyonları, dijital banka hesapları ve stablecoin bakiyeleri. Yedinci ve son grup olan fikri içerik varlıkları ise kullanıcının bulut sunucularda barındırdığı yazılı eserler, dijital sanat çalışmaları, kod depoları ve fotoğraf arşivlerini barındırır.

Tereke Kapsamına Girme Sorunu

Türk Medeni Kanunu’nun 495. maddesi, miras bırakanın ölümü ile terekenin bir bütün olarak mirasçılara geçtiğini hüküm altına almıştır. Ancak dijital varlığın tereke kapsamına girip girmediği, varlığın türüne göre farklı cevap gerektirir. Maddi değer taşıyan ve devredilebilir nitelikteki dijital varlıklar (kripto para, ticari alan adı, popüler YouTube kanalı, gelir getiren Instagram hesabı) tereke kapsamındadır. Buna karşılık salt kişilik haklarına bağlı içerikler (özel yazışmalar, kişisel fotoğraf albümleri) için ayrı bir değerlendirme yapılır; bu varlıklara erişim mirasçılık sıfatı tek başına yeterli olmayabilir.

Maddi Değer ve Duygusal Değer Ayrımı

Miras hukukunda temel ayrım mal varlığı unsurları ile kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar arasında yapılır. Dijital bir varlık parayla ölçülebilen bir değer taşıyorsa (reklam geliri, alım-satım piyasası bulunan NFT, kiralanabilir alan adı) terekede yer alır ve ortaklığın giderilmesi, tasfiye veya paylaştırma aşamalarında dikkate alınır. Duygusal değer taşıyan ancak piyasada parasal karşılığı bulunmayan varlıklar ise Türk Medeni Kanunu 24. madde kapsamındaki kişilik hakları çerçevesinde değerlendirilir. Bu ayrım, platformlardan yapılacak taleplerde de belirleyicidir: maddi varlık için mirasçılık belgesi ve tereke kararı yeterken, kişilik hakkı çerçevesinde yazışma içeriğine erişim için çoğunlukla mahkeme kararı gerekir.

Kripto Miras ile Kıyas

Kripto varlıklar, anahtar kontrolü miras bırakanda bulunduğundan ölüm anında fiili olarak tamamen erişilemez hale gelebilir. Sosyal medya veya bulut hesabında bu risk daha azdır çünkü platform, kullanıcı adına dijital varlığa erişim imkânı sağlamayı sürdürür. Ancak iki alan da ortak bir sorunu paylaşır: kullanıcı sözleşmeleri (Terms of Service) çoğunlukla hesap devrini yasaklar. Bu hükümlerin Türk mirasçılar üzerindeki bağlayıcılığı tartışmalıdır; zira TMK 495’in kamu düzenine ilişkin olduğu kabul edilir.

Dijital Varlığın Değerlemesi

Terekenin bölüştürülmesi aşamasında dijital varlıklara parasal değer biçmek gerekir. Kripto varlıklar için vefat tarihindeki piyasa değeri esas alınır; değerleme kripto borsalarının o tarihteki kapanış fiyatına atfedilir. Alan adı değerlemesinde benzer kelime kombinasyonlarının piyasadaki satış rekorları (sedo.com, dan.com gibi platformların kamuya açık raporları) referans olur. Sosyal medya hesabının değeri, takipçi sayısı, etkileşim oranı ve hesap üzerinden elde edilen reklam geliri kriterleriyle hesaplanır; bu alanda teknik bilirkişi raporu talep edilir. Oyun envanteri için ikincil piyasa borsalarının işlem fiyatları kullanılabilir.

Değeri Paylaşılamayan Varlıklar

Bazı dijital varlıklar teknik olarak bölünemez niteliktedir. Bir sosyal medya hesabı fiziksel olarak iki mirasçı arasında paylaşılamaz; bu durumda mirasçılardan birine devrine karar verilir ve değerinin yarısı diğer mirasçıya ödenir. Bir alan adı için de aynı yol izlenebilir; ya satışla paraya çevrilip paylaşılır ya da bir mirasçıya tahsis edilip bedeli diğerine ödenir. Bu çözümler TMK 650 ve devamı maddelerinde düzenlenen paylaşma usulü çerçevesinde uygulanır.

Sosyal Medya Hesapları — Facebook, Instagram, X, TikTok

Platform Politikaları ve Temel Seçenekler

Başlıca sosyal medya platformları vefat eden kullanıcının hesabı için üç ana seçenek sunar: anısallaştırma (memorialization), silme (deletion) ve sınırlı bir mirasçı erişimi. Anısallaştırma, hesabın hâlâ görünür kalmasını ama yeni giriş yapılamamasını sağlar; ad yanında ilgili platformun belirlediği sembol eklenir. Silme, hesabın tamamen kapatılmasıdır. Mirasçı erişimi ise içerik indirme veya kısıtlı yönetim yetkisi verir.

Facebook Anma Profili ve Mirasçı Kişi

Meta, Facebook profilleri için “anma profili” uygulamasını yıllardır sürdürmektedir. Kullanıcı hayattayken “Miras Bırakılan Kişi” (Legacy Contact) olarak bir tanıdığını belirleyebilir. Bu kişi vefat sonrasında profil kapak fotoğrafını güncelleyebilir, yeni arkadaşlık isteklerini onaylayabilir, anma yazıları ekleyebilir ancak özel mesajlara erişemez. Türkiye’deki mirasçılar, Facebook’un özel form sayfası üzerinden vefat belgesi ve akrabalık kanıtı sunarak anma profiline geçiş talep edebilir.

Instagram ve Vefat Belgesi Süreci

Instagram da Meta bünyesinde olduğundan benzer prosedürü uygular. Yakın akraba veya vasiyetinde yetkilendirilmiş kişi, Instagram’ın “hesap kaldırma” veya “anısallaştırma” formunu doldurur. Sunulması gereken belgeler arasında ölüm belgesi, mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ve talep sahibinin kimlik fotokopisi yer alır. Sürecin işlemesi 10 ile 45 gün arasında değişebilmektedir.

X (Twitter) ve TikTok Prosedürleri

X platformu, hesabın yalnızca kapatılmasını (deactivate) kabul eder; içeriğe erişim imkânı vermez. TikTok, 2023 sonrası güncellenen politikasında “Aile Eşleştirme” özelliğinin bir uzantısı olarak anne-babanın vefat eden çocuğun hesabına erişim talep etmesine olanak tanımış; ancak içerik devri hâlâ istisnaidir.

Türkiye’den Prosedürel Başvuru

Türk mirasçılar, platformların İngilizce formlarını doldururken belgelerin noter tasdikli İngilizce tercümesini eklemek zorundadır. Bazı platformlar ayrıca belgenin apostille şerhi taşımasını talep edebilir. Mirasçılık belgesi Sulh Hukuk Mahkemesi veya noterden alınır; vefat belgesi Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nden temin edilir. Başvurularda hukuki destek almak, platformun şeklî şartlara uygun başvuru beklemesi nedeniyle önem taşır.

Mahkeme Kararıyla Erişim

Platformun gönüllü prosedürlerinden sonuç alınamayan durumlarda mirasçılar, Türkiye’deki Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak miras bırakanın dijital varlıklarına erişim kararı talep edebilir. Bu kararın yurt dışı platform üzerinde uygulanması dolaylıdır; karar, başvuru ekinde sunulduğunda platformun iç politikalarını hızlandırmaya yardımcı olur. Bazı durumlarda, Türkiye’deki mahkeme kararının tebliği için Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk Genel Müdürlüğü üzerinden tebligat yoluna gidilir.

E-posta Hesapları ve İçerik Erişimi

Gmail Inactive Account Manager

Google, kullanıcılarına “Etkin Olmayan Hesap Yöneticisi” (Inactive Account Manager) özelliğini sunar. Kullanıcı bu aracı etkinleştirerek, belirlediği süre boyunca (3, 6, 12 veya 18 ay) giriş yapmaması durumunda önceden tanımladığı kişilere e-posta bildirimi gönderilmesini ve seçili Google hizmetlerindeki verilerine (Gmail, Drive, Fotoğraflar) erişim verilmesini sağlayabilir. Bu araç kullanıcı hayattayken konfigüre edilmişse, mirasçıların platform başvurusuna gerek kalmadan veri devri gerçekleşebilir.

Kullanıcı Önceden Belirlememişse Ne Olur?

Kullanıcı bu aracı etkinleştirmemişse mirasçılar Google’ın “vefat etmiş kullanıcı” formunu doldurur. Google, e-posta içeriğinin kişisel gizlilik kapsamında olduğu gerekçesiyle mesaj içeriklerini genellikle paylaşmaz; yalnızca hesabın kapatılması ya da bazı özel durumlarda Drive belgelerinin paylaşımı gerçekleştirilebilir. Mahkeme kararı sunulduğunda, hesap içeriğine erişim talebinin incelenmesi mümkün olabilir.

Outlook ve Yahoo

Microsoft’un Outlook hizmetinde “Next of Kin” programı vardır; mirasçılar DVD formatında bir arşiv çıkışı talep edebilir. Bu arşiv mesajları, eklenmiş belgeleri ve adres defterini içerir; ancak yeni mesajlara cevap verilemez, hesap yeniden açılmaz. Yahoo Mail, tarihsel olarak “non-transferability” politikasını benimsemiş ve hesabın kimliğe sıkı sıkıya bağlı olduğunu savunmuştur; mirasçılar yalnızca hesabın kapatılmasını talep edebilir.

Anayasa 22 ve Yazışma Gizliliği

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 22. maddesi haberleşme hürriyetini düzenler ve hak kısıtlamasının ancak kanunla ve hâkim kararıyla olabileceğini belirtir. E-posta yazışmaları bu hak kapsamındadır. Mirasçıların yazışma içeriğine erişimi Anayasa 22. madde zırhını mirasçılık sıfatıyla doğrudan aşmaz; erişim için Sulh Ceza Hâkimliği’nden ya da Sulh Hukuk Mahkemesi’nden karar alınması sağlıklı bir yoldur.

5809 Elektronik Haberleşme Kanunu

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, haberleşme hizmeti sunan işletmecilerin abone gizliliğini koruma yükümlülüğünü belirler. Yurt içi e-posta hizmeti sağlayan kuruluşlar (Türk Telekom kökenli servisler, kurumsal e-posta firmaları) bu kapsamda abonelerine ait verileri mirasçıya dahi mahkeme kararı olmaksızın teslim etmekten kaçınır. Uluslararası sağlayıcılarda da benzer iç politika uygulanır; ancak yasal zemin ülkenin mevzuatına göre farklılaşır.

Bulut Depolama ve Dijital Arşiv

iCloud Dijital Miras Programı

Apple, iOS 15.2 ile birlikte “Dijital Miras” (Digital Legacy) programını başlatmıştır. Kullanıcı hayattayken iCloud hesabı için beş kişiye kadar “mirasçı” belirleyebilir. Bu kişiye bir erişim anahtarı iletilir; kullanıcının vefatı sonrasında anahtar ve ölüm belgesi Apple’a sunulduğunda mirasçı; iCloud fotoğrafları, mesajları, notları, takvim kayıtları ve uygulama verilerine erişebilir. Apple ödeme bilgilerine, anahtar zincirine (Keychain) ve lisanslı medya içeriklerine bu program kapsamında erişim verilmez.

Google Drive ve OneDrive

Google Drive içeriği, Gmail hesabına bağlı Inactive Account Manager ayarlarına tabidir. Eğer kullanıcı vasiyeti aracılığıyla belirlenen kişiye aktarım yapılmasını seçtiyse mirasçıya “Drive’da bulunan dosyaların kopyası” teslim edilir. OneDrive için Microsoft, Outlook’un Next of Kin prosedürüyle paralel bir yol izler; bulut dosyaları arşiv olarak dışa aktarılır.

Fotoğraf, Belge ve Doküman Erişimi

Mirasçıların en sık talep ettiği içerik, miras bırakanın fotoğraf ve aile belgeleri arşividir. Bu içerik tipik olarak kişilik haklarına sıkı sıkıya bağlı sayılmadığından platformlar, ölüm belgesi ve akrabalık kanıtı karşılığında dışa aktarım hizmetini sağlamaya daha yatkındır. Ancak fotoğrafların üçüncü kişilerin de görüntüsünü içermesi durumunda KVKK m. 5 kapsamında ilgili kişilerin açık rızası gereği olabilir; bu nedenle arşivin üçüncü kişilerle paylaşımı dikkatle planlanmalıdır.

Kullanım Şartları vs Miras Hukuku Çatışması

Bulut depolama sağlayıcılarının kullanım şartları çoğunlukla “hesap ve içerik devredilemez” (non-transferable) maddelerini barındırır. Türk hukuku açısından bu sözleşme şartları miras hükümlerinin kamu düzenine ilişkin niteliği karşısında sınırlı etkili olmakla birlikte, uluslararası sağlayıcılarda şartın uygulama ülkesi hukukuna tabi kılınması çoğu zaman sözleşmede düzenlenmiştir. Bu nedenle mirasçıların haklarını kullanabilmesi için Türk mahkemesi kararı yeterli olmayabilir; platformun iç politikasına uygun prosedür zorunlu hâle gelir.

Oyun Hesapları ve Dijital Envanter

Steam, PlayStation ve Xbox Kütüphaneleri

Steam, PlayStation Network ve Xbox Live; kullanıcılarına yıllar içinde biriktirilmiş geniş oyun kütüphaneleri sağlar. Valve’ın (Steam) kullanım şartları hesabın kişiye sıkı sıkıya bağlı olduğunu, devrin mümkün olmadığını belirtir. Mirasçı, bu hesaba giriş bilgisini biliyor olsa dahi, platformun hesap devrini kabul etmemesi hâlinde resmî yoldan erişim sağlanamaz. Sony ve Microsoft benzer şekilde hesabın kişisel olduğunu bildirir. Uygulamada, hesabın giriş bilgileri mirasçıda mevcutsa ve hesapta aktif bir hareket olmazsa platformun müdahalesi gerçekleşmez; ancak hukuki olarak bu “devir” sayılmaz.

Dijital Oyun Envanteri — Skin, Item, Karakter

Oyun içi dijital varlıklar (CS2 skin, League of Legends şampiyon koleksiyonu, Fortnite kıyafetleri) parasal değer taşıyabilmesine rağmen platformun kullanım şartları bu varlıkları “lisanslı hizmet kullanım hakkı” olarak tanımlar. Bu varlıkların terekeye dahil edilmesi teorik olarak mümkün olsa da pratikte dışa aktarılmaları veya başka bir kullanıcıya devredilmeleri imkânsızdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu yönünden bu konuda kararlı bir içtihat henüz oluşmamıştır.

NFT Oyun Varlıkları

Blockchain tabanlı oyunlarda (Axie Infinity, The Sandbox, Illuvium benzeri projeler) dijital varlıklar NFT formundadır ve cüzdanda saklanır. Bu varlıklara erişim için kripto cüzdan özel anahtarı şarttır. Mirasçı, özel anahtara sahipse varlıkları doğrudan transfer edebilir; anahtara sahip değilse varlık fiilen kaybedilmiştir. Bu nedenle NFT oyun varlıkları için ölüm öncesi anahtar planlaması kritiktir; detaylı rehber için kripto miras sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Platform TOS Sorunu

Oyun platformlarının kullanım şartları (Terms of Service) her ülkede farklı hukuki ağırlıktadır. ABD hukukuna tabi kılınan sözleşmeler genellikle hesabın devrini yasaklar. Avrupa Birliği tüketici mevzuatında bu tür şartlar haksız görülebilmekle birlikte Türkiye’de mesele henüz yargı yoluyla netleşmemiştir. Mirasçılar, parasal değeri yüksek bir oyun envanteri için platformun müşteri hizmetlerine vefat belgesi ve mirasçılık belgesi sunarak talepte bulunabilir; çoğu zaman sonuç platformun iç politikasına kalır.

Domain Adları ve Web Siteleri Mirası

Domain Sahipliği Devri

Alan adları, ICANN ve akredite tescil kuruluşları (registrar) nezdinde tescilli kullanım haklarıdır. Miras bırakanın adına kayıtlı bir alan adı, yenileme süresi dolmadığı sürece sahipliğini korur. Tescil kuruluşuna yapılacak başvuruda ölüm belgesi, mirasçılık belgesi ve yeni sahibin kimliği sunulduğunda “transfer” veya “contact update” işlemi gerçekleştirilir. Bazı tescil kuruluşları belgelerin noter tasdikli tercümesini ister.

.tr Uzantılı Alan Adları ve NIC.tr

Türkiye’nin ülke kodu olan “.tr” uzantılı alan adları, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) bağlı TR Ağ Bilgi Sistemi (NIC.tr) tarafından koordine edilir; operasyonel olarak akredite kayıt operatörleri yönetir. .tr uzantılı bir alan adının miras yoluyla devri için mirasçılık belgesi, vefat belgesi ve yeni sahibin vergi kimlik numarası gibi belgeler sunulur. Ticari değer taşıyan “.com.tr” alan adlarının devri, ticari marka tescili veya vergi levhası kontrolü gerektirebilir.

ICANN Prosedürü

ICANN’ın “Transfer Policy” belgesi, sahiplik değişikliği işlemleri için asgari şartları belirler. Mirasçılık nedeniyle transferde tescil kuruluşu, kendi iç prosedürünü uygular; ICANN doğrudan müdahil olmaz. Uluslararası popüler alan adları (.com, .org, .net) için Türkiye mirasçılarının işlem yapacağı tescil kuruluşu çoğunlukla yurt dışındadır ve İngilizce belgelendirme şarttır.

Ticari Değerli Domain’ler

Jenerik ticari kelimeler üzerindeki alan adları ikincil piyasada altı haneli rakamlara dahi ulaşabilmektedir. Miras bırakanın bu tür bir varlığı bulunması hâlinde, alan adının piyasa değeri bir bilirkişi raporuyla belirlenebilir ve tereke paylaşımında dikkate alınır. Alan adı üzerinde ticari marka çakışması bulunması, mirasçıların paylaşımında ek hukuki karmaşa yaratabilir; fikri mülkiyet boyutu için fikri mülkiyet avukatı rehberimiz değerlendirilmelidir.

Dijital Miras Planlaması — Vasiyet ve Talimat

Yazılı Vasiyetnamede Dijital Varlık Düzenlemesi

Türk Medeni Kanunu’nun 531. ve devamı maddeleri, resmî ve el yazılı vasiyetname türlerini düzenler. TMK 538 el yazılı vasiyetnamenin şekil şartlarını belirtir: belgenin tamamının miras bırakanın el yazısıyla yazılması, tarihlenmesi ve imzalanması gerekir. Vasiyetnamede dijital varlıklar açık bir şekilde sayılabilir: “… adresli Gmail hesabımdaki e-posta arşivimin oğluma, Instagram hesabımda bulunan tüm fotoğrafların kızıma bırakılmasını istiyorum…” gibi hükümler geçerli kabul edilir. Varlığa erişim için gerekli şifre veya kurtarma bilgileri ise vasiyetnamenin içinde yazılmak yerine ayrı bir güvenli saklama aracına emanet edilmelidir; aksi hâlde vasiyetnamenin resmî açılışında bu bilgiler tutanağa geçerek kamuya açık hâle gelebilir.

Resmî Vasiyetname ve Noter Katılımı

Resmî vasiyetname TMK 532 uyarınca noter önünde düzenlenir ve iki tanık huzurunda okunarak imzalanır. Dijital varlıkların resmi vasiyetnamede düzenlenmesi, ileride çıkabilecek sahtelik iddialarına karşı en güçlü koruma biçimidir. Noter, kullanıcı adlarını ve hesap tanımlarını belgeye dahil ederken şifrelerin belgede yer almasını önerir, ayrı güvenli saklama yöntemi telkin eder.

Dijital Vasiyetname Uygulamaları

Son yıllarda bazı ülkelerde “dijital vasiyetname” olarak pazarlanan özel yazılımlar ortaya çıkmıştır. Bu yazılımlar kullanıcının varlık listesini ve mirasçılarını elektronik ortamda şifreleyerek saklar. Türkiye hukukunda bu tür belgeler TMK 538’deki el yazısı şartını karşılamadığı için tek başına resmî vasiyetname niteliği taşımaz. Ancak iyi hazırlanmış bir çözüm, resmî vasiyetnamede referans olarak gösterildiğinde pratik bir kolaylık sağlayabilir.

Güvenli Şifre Aktarımı

Bitwarden, 1Password, KeePass gibi parola yöneticileri acil durum erişim (emergency access) özelliğiyle birlikte güvenli aktarım imkânı sunar. Kullanıcı, belirlediği kişiye parola kasasına vefat sonrası erişim yetkisi verir; bu yetki belirli bir bekleme süresi sonunda otomatik olarak aktif hâle gelir. Banka kasa kiralayarak kâğıt kopyanın saklanması klasik yöntemdir; mirasçı, banka kasasının açılması için mirasçılık belgesiyle başvurur.

Mirasçılara Yetkilendirme Talimatı

Tüm dijital varlıkları tek bir belgede toplayan “dijital miras envanteri” hazırlanması önerilir. Bu envanter en az şu bilgileri içermelidir: hesap adı, platform adı, erişim yöntemi (çift faktörlü kimlik doğrulama cihazı, kurtarma e-postası), hesabın miras planındaki yeri (anısallaştırılacak, silinecek, devredilecek) ve varsa varlığın tahmini değeri. Bu envanter vasiyetnameye ek olarak saklanır; kullanıcı hayattayken periyodik olarak güncellenir.

Vasiyeti Tenfiz Memurunun Görevi

Türk Medeni Kanunu m. 550-556 arasında düzenlenen “vasiyeti tenfiz memuru”, vasiyetnamenin uygulanması için miras bırakan tarafından belirlenen kişidir. Dijital varlık açısından bu kurumu kullanmak pratiktir: miras bırakan, dijital varlıkların yönetimi konusunda deneyimli bir akraba veya avukatı vasiyeti tenfiz memuru olarak atayabilir. Bu kişi, mirasçıların onayını beklemeksizin platform başvurularını gerçekleştirme yetkisine sahip olur. Bu çözüm özellikle birden fazla mirasçının bulunduğu veya mirasçıların farklı ülkelerde yaşadığı durumlarda sürecin aksamadan ilerlemesini sağlar.

Örnek Vasiyetname Metni

Dijital varlık düzenlemesi içeren el yazılı vasiyetnamede şu şablon kullanılabilir: “Ben, [ad soyad], [TC kimlik no] kimlik numaralı, aşağıdaki dijital varlıklarımın miras yoluyla intikali hakkında aşağıdaki şekilde irade beyan ediyorum. Birinci madde: Gmail hesabımın Inactive Account Manager ayarlarında belirttiğim kişiye aktarılmasını istiyorum. İkinci madde: Facebook profilimin oğlum [ad] tarafından anma profiline dönüştürülmesini istiyorum. Üçüncü madde: Kripto varlıklarımın bulunduğu cüzdan bilgileri, [banka adı] nezdinde [kasa no] kiralı kasada muhafaza edilmektedir; bu kasanın açılmasına kızım [ad] yetkilidir. Dördüncü madde: Vasiyetimin tenfizi için [ad] görevlendirilmiştir. [Tarih] [İmza].” Bu örnek yalnızca şablon niteliğindedir; somut vasiyetname bir hukuk profesyoneliyle birlikte hazırlanmalıdır.

KVKK ve Ölünün Kişisel Verileri

6698 Sayılı KVKK’nın Ölü Kişiye Uygulanması

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kişisel veriyi “kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi” olarak tanımlar. Gerçek kişilik, Türk Medeni Kanunu m. 28 uyarınca ölümle sona erer. Bu nedenle doktrinde KVKK’nın hükümlerinin vefat etmiş kişiye doğrudan uygulanmayacağı kabul edilmektedir. Ancak ölenin verisi üçüncü kişilerin (örneğin çocukların, eşin) kişisel verisiyle bağlantılı ise; mahkeme, bu bağlantı nedeniyle KVKK çerçevesinde değerlendirme yapabilir.

Veri Sorumlusunun Silme Yükümlülüğü

Veri sorumlusu sıfatı taşıyan platformlar (Meta, Google, Apple), kullanıcının ölümü üzerine başvuru geldiğinde verileri silme, anonimleştirme veya mirasçıya aktarma seçeneklerinden birini sunmak durumundadır. KVKK’nın 7. maddesi kişisel verilerin işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması hâlinde silme veya anonimleştirme yükümlülüğünü öngörür. Ölüm, işleme sebebinin ortadan kalkması olarak değerlendirilebilir; bu durumda silme talebi haklı bulunur.

Mirasçıların Veri Erişim Hakkı

Mirasçı, miras bırakanın kişisel verisine mirasçılık sıfatıyla doğrudan veri koruma hukuku çerçevesinde “ilgili kişi” sıfatıyla erişemez. Ancak mirasçı, tereke mallarının belirlenmesi, vasiyetnamenin yerine getirilmesi veya mirasçılığın korunması amacıyla Sulh Hukuk Mahkemesi’nden tedbir isteyebilir; bu talep içinde dijital hesaba erişim de yer alabilir. Mahkeme, somut menfaat dengesini kurarak karar verir.

Kişilik Haklarının Ölümle Sona Ermesi

Türk Medeni Kanunu m. 28 kişiliğin ölümle sona erdiğini düzenler. Ancak TMK 25. maddesi, ölenin hatırasına saldırının yakın akraba tarafından engellenebileceğini öngörür. Bu nedenle miras bırakanın dijital varlıkları üzerinde sonradan yapılan küçültücü içerik paylaşımı, yakın akraba tarafından kişilik hakkı saldırısı olarak dava edilebilir. Bu davalar Sulh Hukuk veya Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılır; konu ayrıca tazminat avukatı alanımızın kapsamına girer.

Uluslararası Dijital Miras ve Yetkili Hukuk Sorunu

Yurt Dışı Tabanlı Platformlarda Uygulanacak Hukuk

Dijital varlıklar, çoğunlukla ABD, Avrupa Birliği ya da Birleşik Krallık merkezli şirketlerin sunucularında barındırılır. Miras bırakanın Türkiye vatandaşı olması tek başına Türk hukukunun uygulanacağı anlamına gelmez; platformun kullanım şartları çoğunlukla Kaliforniya, İrlanda veya Birleşik Krallık hukukunu yetkili kılar. Türk Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanunu (5718 sayılı Kanun) uyarınca mirasa ilişkin konularda mirasa konu malın bulunduğu yer hukuku uygulanabilirken, ihtilafın somut vakası dikkate alınarak farklı bir rejim de geçerli olabilir. Bu nedenle uluslararası dijital miras davaları, bir kanunlar ihtilafı boyutu taşır.

Kararın Yurt Dışında Tenfizi

Türk mahkemesinden alınan bir tereke kararının yurt dışı platforma uygulanması için bazı durumlarda kararın yabancı ülkede tenfiz edilmesi gerekebilir. ABD’deki bir platform için Kaliforniya eyalet mahkemesinde tenfiz başvurusu yapılır; bu süreç yerli avukatla yürütülür ve önemli bir maliyet kalemi doğurur. Avrupa Birliği içinde 650/2012 sayılı Tüzük (European Succession Regulation) tenfiz sürecini kolaylaştırır ancak Türkiye AB üyesi olmadığından bu tüzüğün doğrudan avantajı kullanılamaz.

Çok Uluslu Mirasçılarda Koordinasyon

Mirasçılar farklı ülkelerde yaşıyorsa her mirasçının kendi ülkesinden başvuruda bulunması gerekebilir. Örneğin ABD’de yaşayan bir mirasçı için Google başvurusu ABD üzerinden daha hızlı işleyebilir; Türkiye’deki mirasçı için aynı başvuru farklı belgelendirme şartları taşıyabilir. Dijital miras süreçlerinde koordinasyon, sürecin zamanında tamamlanması için kritik unsurdur. Yabancılar hukuku boyutu için yabancılar hukuku avukatı sayfamız faydalı olabilir.

AB Veri Koruma Mevzuatının Etkisi

AB Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR), ölen kişiyi kural olarak koruma kapsamına almaz; ancak üye devletler kendi mevzuatlarında ölen kişi için ek koruma öngörebilir. Fransa ve İspanya gibi ülkeler “dijital vasiyetname” düzenlemelerine özel yasal çerçeve getirmiştir. Platformun AB merkezli sunucuları kullanması hâlinde, mirasçının başvurusu bu düzenlemelerin dolaylı etkisi altında kalabilir. Türk mirasçı, AB vatandaşı bir yakını için başvuruda bulunuyorsa GDPR’ın daha yüksek koruma düzeyinden yararlanılabilir.

Unutulma Hakkı ve Dijital İz Yönetimi

Arama Motoru Sonuçlarından Kaldırma

Unutulma hakkı, bireyin geçmişinde kalan bilgilerin gelecekte kendisini tanımlamaması için bu bilgilerin yaygın erişimden kaldırılmasını talep hakkı olarak tanımlanır. Google ve Bing gibi arama motorları, Avrupa Adalet Divanı’nın 2014 tarihli Costeja kararı sonrası Avrupa’da başlattığı kaldırma süreçlerini Türkiye kullanıcılarına da 2016’dan itibaren genişletmiştir. Başvuru, arama motorunun “unutulma hakkı başvuru formu” doldurulmasıyla yapılır; başvuruda içeriğin neden güncel ve kamuya yararlı olmadığı gerekçelendirilir.

Anayasa Mahkemesi İçtihadı

Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararlarında unutulma hakkını özel hayatın gizliliği çerçevesinde değerlendirmiştir. Kararlarda; bilginin güncelliğini yitirmiş olması, kişi için orantısız zarar doğurması ve kamu yararının azalmış olması gibi kriterler aranır. Anayasa Mahkemesi’nin ilgili kararları anayasa.gov.tr sayfasından izlenebilir; bu rehber içinde somut karar numarası verilmemiş olup tüm mevcut içtihatların resmî kaynaktan takibi tavsiye edilir.

Kişisel Verilerin Silinmesi Talebi

KVKK m. 7 uyarınca ilgili kişi, kişisel verilerinin silinmesini veri sorumlusundan talep edebilir. Ancak ölüm sonrası bu hakkı mirasçı doğrudan kullanamaz; hakkı kullanabilmesi için Sulh Hukuk Mahkemesi’nden yetki alması ya da kişilik haklarına saldırı temelli bir dava ile veri silinmesini talep etmesi gerekir.

Mirasçıların Unutulma Hakkını Kullanma Yetkisi

Miras bırakanın vefat sonrası internette hakkında güncel olmayan, itibar zedeleyici ya da manipülatif içerikler yer alıyorsa yakın akraba TMK 25. madde kapsamında kişilik hakkına saldırı davası açabilir. Dava sonucunda verilen kaldırma kararı, arama motoru platformlarına başvuruda belirleyici bir belge hâline gelir. Bu süreçte 5651 sayılı Kanunun 9. maddesi çerçevesinde Sulh Ceza Hâkimliği’nden erişim engelleme kararı da alınabilir; detay için bilişim hukuku avukatı rehberimiz incelenebilir.

AI Avatarlar ve Dijital Yeniden Canlandırma

2024 sonrası yaygınlaşan yapay zekâ teknolojileri, vefat eden bir kişinin sesinin, yazısının, yüzünün, jest ve mimiklerinin yapay zekâ modelleriyle yeniden üretilmesine olanak tanımaktadır. Ticari uygulamalarda “anı sohbet botu”, “sesli mektup”, “konuşan aile fotoğrafı” gibi hizmetler sunulmaktadır. Bu yeniden canlandırmalar miras bırakanın kişilik haklarını sonradan etkileyebilir; yakın akrabalar, ölenin isim, ses ve görüntüsünün rızası alınmamış bir şekilde ticari ürüne dönüştürülmesini TMK 25. madde ve FSEK kapsamında dava edebilir. Mirasçılar, miras bırakanın vasiyetinde “AI yeniden canlandırma yasaktır” veya “şu amaçla serbesttir” yönünde bir irade beyanı varsa bu iradeye uymak zorundadır. Vasiyetname yoksa uygulama kişilik hakları hükümlerine göre değerlendirilir.

Dijital İz Temizliği

Mirasçılar, miras bırakanın dijital izinin ölüm sonrasındaki varlığını sınırlandırmak isteyebilir. Bu talep; forum yorumlarının silinmesi, eski e-ticaret hesaplarının kapatılması, üyelik portallarından çıkış ve arama motoru sonuçlarının güncellenmesi gibi işlemleri kapsar. Her platformun farklı prosedürü bulunur; bir dava yerine platform başvurularıyla çözülebilen durumlar çoğunluktadır. Ancak platform başvurusu reddedildiğinde veya içerik ısrarla yeniden yayınlandığında mahkeme yolu devreye girer. Süreç için en az 10-15 farklı platform listesi hazırlanması önerilir; bu liste ölüm sonrası ilk altı ay içinde tamamlanmalıdır.

Dijital Miras Süreçlerinde Süreler ve Gerekli Belgeler

Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Süreci

Dijital miras taleplerinin neredeyse tamamı, mirasçıdan mirasçılık belgesi (veraset ilamı) sunmasını bekler. Bu belge Sulh Hukuk Mahkemesi’nden alınabildiği gibi, noterden de talep edilebilir. Noterden veraset ilamı çıkartılması TMK 598 uyarınca 2011 yılından bu yana mümkündür; notere kimlik ve ölüm belgesi ile başvurulduğunda ilam genellikle 1 ila 3 iş günü içinde düzenlenir. Miras bırakanın yabancı uyruklu olması, mirasçılardan birinin Türkiye dışında yaşaması veya mirasın başka bir ülkede kayıtlı mal varlığını kapsaması hâllerinde noter yolu kapalı olur; Sulh Hukuk Mahkemesi yetkili kalır.

Yurt Dışı Platformlara Sunulacak Belge Seti

Meta, Google, Apple ve benzeri yurt dışı platformlara gönderilecek başvurularda standart olarak beklenen belgeler şunlardır: ölüm belgesi (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü onaylı), mirasçılık belgesi (Sulh Hukuk Mahkemesi veya noter onaylı), başvuruyu yapan kişinin kimlik fotokopisi, miras bırakan ile başvurucu arasındaki akrabalık ilişkisini gösteren belge, varsa mahkeme kararı. Tüm belgelerin noter tasdikli İngilizce tercümesi yapılmalı; bazı ülkelerin sağlayıcıları apostille şerhi talep eder. Apostille, 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi uyarınca yetkili makam (Türkiye’de Valilik veya Kaymakamlık) tarafından eklenir ve belgenin yurt dışında resmî kabulünü kolaylaştırır.

Platform İç Prosedür Süreleri

Platform bazlı ortalama inceleme süreleri 2026 itibarıyla şu şekilde seyretmektedir: Meta (Facebook, Instagram) için anısallaştırma talepleri 5-15 gün; içerik dışa aktarım talepleri 45-90 gün. Google için Inactive Account Manager üzerinden otomatik aktarımlar 3 ay bekleme süresi sonrası; manuel başvuru 30-60 gün. Apple Dijital Miras programı, ölüm belgesi sunulduktan sonra 1-4 hafta. Microsoft Next of Kin arşiv hazırlığı 6-12 hafta. Bu süreler talep yoğunluğuna göre uzayabilir; belgelerde eksiklik çıkması sürecin yeniden başlamasına yol açar.

Türkiye’deki Mahkeme Süreleri

Dijital varlığa erişim için Sulh Hukuk Mahkemesi’ne yapılan tereke tespit başvurusu, basit yargılama usulüne tabidir ve ortalama 4-8 ayda sonuçlanmaktadır. Kişilik hakkı saldırısı davaları Asliye Hukuk Mahkemesi’nde 8-18 ay; erişim engelleme taleplerine ilişkin Sulh Ceza Hâkimliği kararları 24-48 saat içinde alınabilir. Yurt dışı platforma bu kararın iletilmesi ve uygulanması ayrıca 2-6 ay süre alabilir.

Dijital Miras Davalarında Ücretlendirme

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uygulaması

Türkiye Barolar Birliği her yıl Resmî Gazete’de Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi yayınlar. Dijital miras süreçlerinde ücretlendirme çoğunlukla şu kalemlerden oluşur: Sulh Hukuk Mahkemesi’nde tereke tespit davası için tarifede yer alan maktu ücret; Asliye Hukuk Mahkemesi’nde kişilik hakkı saldırısı davası için uyuşmazlık konusu tazminat miktarına orantılı ücret; platform başvurularının hazırlanması ve tebligat prosedürleri için ek saatlik hizmet bedeli. Alyar Hukuk & Danışmanlık olarak ücretlendirme, dosyanın somut ihtiyaçlarına göre ön görüşme sonrası sözleşme ile belirlenir.

Masraflar ve Harçlar

Mahkeme harçları, tebligat masrafları, bilirkişi ücretleri, noter tercüme giderleri ve apostille masrafları müvekkil tarafından karşılanır. Dijital varlıkların maddi değerinin belirlenmesinde bilirkişi raporu talep edildiğinde ek maliyet doğar. Bilirkişinin blockchain analisti, dijital pazar değerlendirmesi yapan teknik bilirkişi veya domain piyasa analisti gibi nitelikli kişilerden seçilmesi, raporun güvenilirliğini artırır ancak maliyeti yükseltir.

Dijital Miras Süreçlerinde Sık Yapılan Hatalar

Şifrelerin Vasiyetnamede Yer Alması

Miras bırakanların sıkça yaptığı hata, Gmail, Instagram, banka uygulaması gibi hesap şifrelerini el yazılı vasiyetnamenin içine yazmaktır. Vasiyetname, miras bırakanın ölümü ile birlikte Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açılır ve içeriği mirasçıların tamamına tutanakla bildirilir. Bu aşamada şifreler kamu düzeninde açılmış bir belgeye kaydedilmiş sayılır; ayrıca hesap sahibinin ölümünden vasiyetnamenin açılışına kadar geçen sürede şifre değişikliği olmadığı varsayımına güvenmek anlamsızdır. Doğru yöntem, vasiyetnamede yalnızca “dijital hesap envanterim noter kasasındadır/parola yöneticisinin acil durum erişim listesindedir” şeklinde gönderme yapılmasıdır.

İki Faktörlü Kimlik Doğrulama Cihazının Kaybedilmesi

Çift faktörlü kimlik doğrulamada (2FA) kullanılan telefon numarası veya authenticator uygulamasının miras bırakanın ölümüyle birlikte erişilemez hâle gelmesi, pek çok hesaba erişim kaybı anlamına gelir. Kurtarma kodlarının kâğıda basılı olarak güvenli bir kasada saklanması önerilir. Aksi hâlde mirasçı, platform başvurusuyla sınırlı kalır ve içeriğe uzun vadede ulaşamayabilir.

Kullanım Şartlarının Dikkate Alınmaması

Bazı mirasçılar, miras bırakanın hesabını doğrudan mevcut parolayla kullanmaya devam etmek ister. Bu yaklaşım platform kullanım şartlarına aykırıdır; tespit edilmesi durumunda hesap kapatılabilir ve içerik tamamen kaybedilebilir. Resmî başvuru yolu ilk tercih olmalıdır; içeriğin kalıcı olarak güvence altına alınması ancak platformun kabul ettiği prosedürden geçer.

Mahkeme Kararının Yurt Dışına Tebligat Edilmemesi

Sulh Hukuk Mahkemesi’nden alınan tereke tespit kararının yalnızca Türkçe nüshasıyla yurt dışı platforma başvurulması, çoğu zaman kararın kabul edilmemesiyle sonuçlanır. Kararın noter tasdikli İngilizce tercümesi ve apostille şerhi zorunludur. Ayrıca bazı platformlar, kararın Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk Genel Müdürlüğü üzerinden resmî yolla tebliğini şart koşabilir.

Vefat Sonrası Hızlı Hareket Edilmemesi

Platformlar uzun süredir aktif olmayan hesapları, kendi iç politikaları gereği silme yoluna gidebilir. Miras bırakanın vefat tarihinden başvuru tarihine kadar geçen süre uzadıkça, özellikle ücretli aboneliklerin iptali nedeniyle içerik kaybı riski artar. Bu nedenle vefat sonrası ilk ay içinde başvuruların başlatılması önerilir.

Kurgusal Senaryo: Vefat Sonrası Instagram Hesabına Erişim

Aşağıdaki senaryo eğitim amaçlı kurgusaldır; gerçek bir dosyayla benzerlik tesadüfidir.

M. Hanım, 34 yaşındayken ani bir trafik kazasında hayatını kaybetmiştir. Ardında 7 yaşında bir oğul ve eşi kalmıştır. M. Hanım hayattayken Instagram hesabında oğluyla çektiği yaklaşık 4.500 fotoğrafı arşivlemiş, bu fotoğraflar ailenin tek kapsamlı görsel hafızası hâline gelmiştir. M. Hanım’ın eşi, vefatın ardından bu fotoğraflara erişmek istediğinde hesap şifresinin bilinmediğini; M. Hanım’ın iki faktörlü kimlik doğrulama için kullandığı telefon numarasının da kazada hasar gördüğünü fark etmiştir.

İlk adımda Instagram’ın “hesap sahibi vefat etti” formu doldurulmuştur. Forma ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi (veraset ilamı) eklenmiştir. Veraset ilamı Sulh Hukuk Mahkemesi’nden alınmış; belgelerin İngilizce noter tasdikli tercümesi yapılmıştır. Başvurunun “anısallaştırma” ile sonuçlanması ve içerik dışa aktarımının reddi üzerine eş, Alyar Hukuk ofisine başvurmuştur.

İkinci aşamada Sulh Hukuk Mahkemesi’nden “tereke tespit ve koruma tedbiri” talebiyle başvuru yapılmış; mahkemeden Instagram hesabındaki fotoğraf arşivinin dijital tereke unsuru olarak belirlenmesi ve eşe bu arşive erişim yetkisi verilmesi istenmiştir. Mahkeme, fotoğraf içeriğinin maddi olmaktan çok duygusal değer taşıdığını, ancak aile yaşamının korunması açısından önem arz ettiğini değerlendirmiş ve eş lehine yetki kararı vermiştir.

Üçüncü aşamada Türkiye Cumhuriyeti mahkeme kararının İngilizce noter tercümesi ve apostille şerhi ile birlikte Meta’nın ikinci düzey başvurusuna sunulması gerçekleştirilmiştir. Süreç yaklaşık üç ay süren bir yazışmanın ardından, hesap içeriğinin ZIP arşivi olarak eşe teslimi ile sonuçlanmıştır. Dava süresi açılıştan sonuca yaklaşık 7 ay, toplam süreç (başvuru + yurt dışı prosedür) 10 aydır.

Bu kurgusal dava, dijital miras süreçlerinde yalnız platform başvurusunun yetersiz kalabileceğini; mahkeme kararının taleplerin desteklenmesinde belirleyici hâle geldiğini göstermektedir.

Özel Dijital Alanlar ve Miras Boyutu

Kripto Borsa Hesapları

Binance, Coinbase, Kraken gibi merkeziyetli borsa hesapları, kullanıcının özel anahtarını tutmadığı ama bakiyesinin borsada saklandığı yapılardır. Borsa hesabı sahibinin vefatı hâlinde mirasçılar, borsanın “deceased account” (vefat etmiş hesap) prosedürünü takip eder. Borsalar genellikle mirasçılık belgesi, ölüm belgesi ve kimlik fotokopisini inceleyerek bakiyeyi mirasçıların belirlediği banka hesabına aktarır. Bazı borsalar ise yalnızca hesaptaki kripto varlığı belirli bir adrese göndermeyi kabul eder. Borsa seçiminde KYC düzenlemeleri, sürecin zorluğunu doğrudan etkiler. Türkiye’deki yerel borsalar (BtcTurk, Paribu gibi) için MASAK mevzuatına uygun başvurular yapılmalı; detay için kripto hukuku avukatı sayfamız incelenmelidir.

Elektronik Para ve Dijital Cüzdan Hesapları

6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun kapsamında faaliyet gösteren elektronik para kuruluşlarının (Papara, İnninal, ininal, Paycell gibi hizmetler) kullanıcı bakiyeleri; miras bırakanın vefatı hâlinde mirasçılara aktarılır. Başvuruda mirasçılık belgesi, ölüm belgesi, kuruluşun belirleyeceği standart formlar sunulur. Aktarım süresi genellikle 2 ila 8 haftadır.

Abonelik Hizmetleri ve Ölümden Sonra Otomatik Ödemeler

Netflix, Spotify, Amazon Prime, Apple Music, Microsoft 365 gibi abonelik hizmetleri, kredi kartından otomatik olarak tahsilat yapar. Kullanıcının vefat sonrası aboneliklerinin iptal edilmemesi, banka hesabının uzun süre boyunca azalmasına yol açar. Mirasçılar, vefat sonrası ilk 30 gün içinde bu aboneliklerin listesini çıkarmalı ve iptal başvurularını yapmalıdır. Bazı hizmetler mirasçılık belgesi talep ederken çoğu hizmet yalnızca hesap sahibinin bilgileriyle iptal yapar.

LinkedIn Profesyonel Profil Mirası

LinkedIn, iş dünyası odaklı sosyal ağ olarak kullanıcı vefatı sonrasında profilin “anısal mod” olarak belirlenmesine veya profilin kapatılmasına olanak tanır. Mirasçının LinkedIn “vefat etmiş kullanıcı” formunu doldurup ölüm belgesi ve akrabalık kanıtı sunması yeterlidir. Profilin kapatılması tercih ediliyorsa 30-60 günlük süreç ardından hesap kalıcı olarak silinir. Anısal mod seçildiğinde ise profil arama sonuçlarında görünmez olur ve tanıdık önerilerinde yer almaz; mevcut bağlantılar profili ziyaret edebilir ancak mesaj gönderemez.

YouTube ve İçerik Üretici Gelirleri

YouTube, aktif içerik üreticilerinin vefatı hâlinde kanalın mirasçılara devri için özel başvuru süreci uygular. Başvuruda kanal istatistikleri, YouTube Ortaklık Programı anlaşması ve mirasçılık belgesi sunulur. Kanal belirli bir abone sayısının üzerinde ise ve düzenli reklam geliri üretiyorsa Google AdSense hesabı üzerindeki birikmiş gelirler de mirasçılara aktarılır. Ancak içerik sahipliği (telif hakkı) FSEK m. 27 uyarınca ölüm tarihinden itibaren 70 yıl korunur; bu süre boyunca mirasçılar esere ilişkin mali haklardan yararlanır.

Sık Sorulan Sorular

Babamın Facebook hesabına nasıl erişebilirim?

Facebook’un “vefat etmiş kullanıcı” formunu doldurarak ölüm belgesi, mirasçılık belgesi ve kimliğinizin fotokopisini eklemeniz gerekir. Hesabın “anısallaştırılmasını” veya “kapatılmasını” talep edebilirsiniz. Özel mesajlara erişim doğrudan mümkün olmayıp ek mahkeme kararı gerekebilir.

Vefat etmiş yakınımın e-postaları mirasçı olarak okunabilir mi?

Anayasa’nın 22. maddesi haberleşme hürriyeti koruması altındaki e-posta içeriklerine mirasçılık sıfatı tek başına yeterli değildir. Sulh Hukuk Mahkemesi’nden “tereke tespit ve koruma” kapsamında yetki alınması ya da Google Inactive Account Manager gibi önceden kurulmuş bir aracın devreye girmesi gerekir.

Oyun hesabındaki varlıklar miras kapsamında mıdır?

Oyun içi dijital varlıkların (skin, item, karakter) parasal değerinin bulunması, bu varlıkların teorik olarak tereke kapsamına girmesini mümkün kılar. Ancak platform kullanım şartları devri genellikle yasakladığından pratik paraya çevirme yolu sınırlıdır. NFT tabanlı oyun varlıkları cüzdan anahtarı bilinirse transfer edilebilir.

Mirasçı olarak Google’dan vefat eden kullanıcının verilerini talep edebilir miyim?

Google, vefat etmiş kullanıcı için “veri talep formu” sunar. Hesabın kapatılması, Drive dosyalarının arşivinin temini veya Inactive Account Manager ayarları varsa otomatik aktarım mümkündür. E-posta içerikleri kişisel gizlilik gerekçesiyle genellikle verilmez; Türkiye’den mahkeme kararı bu kararı yumuşatabilir.

Dijital vasiyetname Türkiye’de geçerli midir?

Türk Medeni Kanunu el yazısı veya resmî noter vasiyetnamesini tanır; elektronik ortamda düzenlenen “dijital vasiyetname” tek başına resmî vasiyetname değildir. Ancak resmî bir vasiyetnamede “dijital varlıklarıma ilişkin liste ek 1’de yer almaktadır” şeklinde atıf yapıldığında, ek belge pratik bir kolaylık sağlar.

Bulut fotoğraflarıma mirasçılarım nasıl ulaşabilir?

Apple iCloud için “Dijital Miras” programına hayattayken mirasçı eklemek en sağlıklı yoldur. Google Fotoğraflar için Inactive Account Manager’a aktarım hedefi olarak mirasçınızı tanımlayabilirsiniz. Microsoft OneDrive için vasiyetnamenize erişim talimatı eklemeniz önerilir.

Sosyal medya hesaplarımı ölümden önce nasıl planlarım?

Facebook ve Instagram için “Anma Kişisi” (Legacy Contact) belirleyin. Google için Inactive Account Manager’ı etkinleştirin. Apple için Dijital Miras programından mirasçı ekleyin. Twitter/X için hesabın kapatılacağını vasiyetnamenizde belirtin. Tüm bu ayarları bir “dijital miras envanteri” belgesinde toplayın ve güvenli bir yerde muhafaza edin.

Unutulma hakkını mirasçı kullanabilir mi?

Doğrudan KVKK temelli unutulma hakkı, ölen kişi için mirasçı tarafından kullanılamaz. Ancak TMK 25. madde kapsamında ölenin hatırasına saldırı niteliğindeki içerikler için yakın akraba dava açabilir ve mahkeme kararıyla içeriğin kaldırılması sağlanabilir. Arama motorları bu karara dayanarak sonuçları kaldırabilir.

Miras bırakanın kripto borsa hesabına nasıl erişebilirim?

Borsaya mirasçılık belgesi, ölüm belgesi ve akrabalık kanıtı ile başvurarak “vefat etmiş hesap” prosedürünü başlatabilirsiniz. Borsa bakiyeyi belirttiğiniz banka hesabına aktarır veya gösterilen kripto adresine transfer eder. Süre 3 ila 10 haftadır. Yurt dışı borsalar için İngilizce tercüme ve apostille gerekebilir.

Miras bırakanın yapay zekâ ile yeniden canlandırılması hukuken mümkün müdür?

Ölen kişinin isim, ses ve görüntüsünün rızası alınmadan ticari amaçla yapay zekâ ile yeniden canlandırılması, yakın akrabanın TMK 25. madde çerçevesinde dava açmasına yol açabilir. Miras bırakanın vasiyetinde bu konuda açık bir irade beyanı varsa, ona uyulur. Ticari olmayan, özel aile arşivi amaçlı kullanımlar farklı değerlendirilir.

Netflix ve diğer abonelikleri nasıl iptal edebilirim?

Abonelik hizmetleri genellikle hesap sahibinin bilgileriyle iptal edilir. Mirasçı, kullanıcı adı ve şifreye sahipse doğrudan hesap ayarlarından iptal edebilir. Şifre bilinmiyorsa mirasçılık belgesi sunarak destek ekibiyle iletişime geçilir. Kredi kartı çekimini durdurmak için bankaya başvuru da bir çözüm olabilir.

Babamın YouTube kanalındaki gelirler mirasa dahil midir?

Evet. AdSense hesabındaki birikmiş gelir, mirasçılara aktarılabilir. Ayrıca içeriklerin telif hakkı FSEK m. 27 uyarınca ölümden itibaren 70 yıl korunur; bu süre boyunca mirasçılar eserlerden mali hak elde etmeye devam eder. Kanalın yönetimi için Google’a mirasçılık başvurusu yapılır.

Tereke tespit davasını açmak için hangi mahkemeye başvurmalıyım?

Miras bırakanın son yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir. Dava basit yargılama usulüne tabidir ve mirasçılık belgesi, ölüm belgesi ve talebin konusu olan dijital varlıkların listesi ile açılır. Ortalama süre 4-8 aydır.

İlgili Rehberler

• Miras Hukuku Avukatı İstanbul — Tereke, veraset, saklı pay ve paylaşma davaları.
• Kripto Miras Avukatı — Bitcoin, altcoin ve NFT varlıklarının miras yoluyla intikali.
• Aile Hukuku Avukatı — Eşler arası mal rejimi ve boşanma sonrası dijital varlık paylaşımı.
• Bilişim Hukuku Avukatı — İnternet erişimi engelleme ve platform sorumluluğu.
• Fikri Mülkiyet Avukatı — Alan adı, marka ve telif hakkı uyuşmazlıkları.
• Tazminat Avukatı — Kişilik hakkı saldırısı kaynaklı tazminat davaları.
• Kripto Hukuku Avukatı — Kripto varlıkların genel hukuki çerçevesi.
• Bitcoin Avukatı — Bitcoin özelinde dolandırıcılık, borsa ve devir sorunları.
• NFT Hukuku Rehberi — NFT mülkiyeti ve intikali.
• Kripto Şikâyet Dilekçesi — Kripto varlık kaybı şikâyet süreçleri.
• MASAK Bloke Kaldırma — Vefat sonrası bloke hesapların çözümü.
• KVKK Avukatı — Kişisel veri koruma talepleri ve ilgili kişi başvuruları.

Hukuki Uyarı: Bu rehber genel bilgi amaçlıdır, somut bir olaya ilişkin hukuki tavsiye yerine geçmez. Dijital miras süreçlerinde platform politikaları sık değiştiğinden, güncel prosedür için doğrudan Alyar Hukuk & Danışmanlık ile görüşmeniz tavsiye olunur. Yazılan tüm senaryolar eğitim amaçlı kurgusal olup gerçek bir dava ile benzerlik tesadüfidir.