Franchise Sözleşmesi Hazırlama Rehberi 2026
Franchise sözleşmesi, franchise verenin (franchisor) sınai ve fikri haklarının belirli koşullarda franchise alana (franchisee) kullandırılması esasına dayanan sürekli bir hukuki ilişkidir. Türk hukukunda atipik sözleşme olarak kabul edilir.
Franchise İlişkisinin Unsurları
Marka, işletme modeli, bilgi birikimi (know-how), eğitim, destek, kalite standartları, pazarlama ve royalty ödemesi franchise ilişkisinin temel unsurlarıdır.
Sözleşmenin Zorunlu İçeriği
Taraflar, konu, süre, bölge, ücretler (giriş bedeli + royalty), rekabet yasağı, kalite kontrol, eğitim yükümlülüğü, sona erme sebepleri açık olarak düzenlenmelidir.
Rekabet Hukuku Boyutu
Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti kapsamında değerlendirilir. Bölge münhasırlığı, münhasır tedarik ve fiyat politikaları dikey sınırlamalar mevzuatına uyum içinde düzenlenmelidir.
Sözleşmenin Sona Ermesi
Sürenin dolması, haklı sebeple fesih, iflas ve ticari ilişkiyi sürdüremez hale getiren olaylar sona erme sebepleridir. Sona erme sonrası rekabet yasağı ölçülü olmalıdır.
Uyuşmazlık Çözümü
Tahkim şartı, yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk açıkça belirlenmelidir. Uluslararası franchise’larda forum seçimi özellikle önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Franchise giriş bedeli geri alınabilir mi?
Sözleşmede açıkça düzenlenmediyse geri alınması genellikle mümkün değildir; sözleşme feshi gerekçesi önem taşır.
Bölge münhasırlığı şart mı?
Şart değildir ancak yaygın kullanılır; rekabet hukuku sınırlarına uyum aranır.
Royalty oranı nasıl belirlenir?
Ciro üzerinden yüzdelik, sabit ücret veya karma yapıda belirlenebilir.
Fesih sonrası marka kullanılamaz mı?
Evet; fesih sonrası franchise alan markayı, know-how’ı kullanamaz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir hukuk müşavirila görüşmeniz önerilir.
Yargıtay içtihatlarıve 11. Hukuk Dairesi içtihatlarında distribütörlük sözleşmesinin sona ermesinde acentelik hükümlerinin (TTK m.122) kıyasen uygulanabileceği kabul edilmektedir. Müşteri çevresinin aktarımı ve üreticinin bu çevreden yararlanmaya devam etmesi halinde denkleştirme tazminatı şartlara bağlı olarak kabul edilmektedir. Franchise sözleşmelerinin sona ermesi halinde rekabet yasağı ve know-how iadesi yükümlülükleri dar yorumlanarak uygulanmaktadır. Yargısal kararların güncel ve tam metinleri için mevzuat.adalet.gov.tr veritabanından sorgulama yapılabilir. Burada özetlenen yaklaşımlar somut olayın koşullarına göre değişebilir. Şirketler hukuku, TTK, yatırım turu süreçleri ve kurumsal yönetim konularındaki anlatımlarımız için @bilalalyar YouTube kanalını takip edebilirsiniz.İlgili Yargısal Yaklaşımlar
Distribütörlük, Franchise ve Denkleştirme — Yargısal Yaklaşım
Bölgenizdeki Şirketler Hukuku Danışmanlığı
Konuyla İlgili Video İçerikler
Bu içerik 17 Nisan 2026 tarihinde gözden geçirilmiştir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.