Arabuluculuk | Dava Şartı, İş-Ticari-Tüketici-Kira 2026 | Av. Bilal ALYAR
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın bağımsız ve tarafsız bir arabulucu eşliğinde sulhle çözülmesini düzenler. Belirli uyuşmazlık türlerinde dava şartı, diğerlerinde ihtiyaridir.
İçindekiler
Dava Şartı Arabuluculuk
İş uyuşmazlıkları (2018), ticari uyuşmazlıklar (2019), tüketici (2020) ve kira-ortaklık (2023) uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvuru zorunludur. Başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir.
Süreç ve Süreler
Arabulucu, komisyon başkanlıklarına bildirilen listeden arabuluculuk bürosu tarafından belirlenir; taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o kişi görevlendirilir. Arabulucu başvuruyu iş uyuşmazlıklarında üç hafta içinde sonuçlandırır, bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir (7036 m.3/10); ticari uyuşmazlıklarda süre altı hafta, uzatma en fazla iki haftadır (TTK m.5/A/2); tüketici uyuşmazlıkları gibi diğer dava şartı arabuluculuklarda üç hafta ve en fazla bir hafta uzatma uygulanır (HUAK m.18/A).
Anlaşma Belgesinin İcra Edilebilirliği
Kanunlarda icra edilebilirlik şerhi alınmasının zorunlu kılındığı hâller hariç, taraflar ve avukatları ile arabulucunun (ticari uyuşmazlıklarda avukatlar ile arabulucunun) birlikte imzaladıkları anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır (HUAK m.18); ayrıca icra edilebilirlik şerhi alınabilir.
İhtiyari Arabuluculuk
Tarafların serbest iradesiyle her tür özel hukuk uyuşmazlığında arabulucuya başvurulabilir. Aile içi şiddet ve kamu düzenini ilgilendiren konular kapsam dışındadır.
Hukukçunun Rolü
Taraflar arabuluculuk görüşmelerine bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir; avukat bulundurmak zorunlu değildir.
Gizlilik İlkesi
Arabuluculuk daveti, uzlaşma için ileri sürülen görüş ve teklifler, süreçteki öneriler veya vakıa kabulleri ile sadece arabuluculuk için hazırlanan belgeler sonraki davada delil olarak ileri sürülemez; davada zaten ileri sürülebilen deliller ise sırf arabuluculukta sunuldukları için kabul edilemez hâle gelmez (HUAK m.5).
Sıkça Sorulan Sorular
Arabuluculuk ücreti ne kadardır?
Bakanlık tarifesi üzerinden hesaplanır; anlaşma sağlanırsa aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir; anlaşma sağlanamazsa iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir, iki saati aşan kısım aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır (7036 m.3/13-14, HUAK m.18/A). Tüketici uyuşmazlıklarında tüketicinin ödemesi gereken ücret için TKHK m.73/A özel hükmü uygulanır.
Anlaşmazlık halinde dava açabilir miyim?
Evet. İşe iade talebinde son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılabilir (İş Kanunu m.20); diğer uyuşmazlıklarda ilgili özel süre ve zamanaşımı hükümleri uygulanır.
Online arabuluculuk mümkün mü?
Adalet Bakanlığı UYAP entegrasyonu üzerinden video konferansla görüşme yapılabilmektedir.
Arabuluculuk mahkemenin ilam yetkisini ortadan kaldırır mı?
Anlaşma sağlanırsa üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz; anlaşma sağlanamazsa dava açma hakkı saklıdır.
Hukuki Destek
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için hukuki danışmanlık almanız önerilir. Av. Bilal Alyar olarak iletişim sayfamız üzerinden randevu talep edebilirsiniz.
🕸️ Konu Haritası — Tüm Hukuki Hizmet Alanları
Arabuluculuk Dava Şartı — 2026 Uygulaması
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında; iş, ticari, tüketici ve kira uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Arabuluculuğa başvuru Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı sistemi üzerinden yapılır; anlaşma sağlanamazsa son tutanak düzenlenir ve bu tutanak dava dilekçesine eklenir (HUAK m.18/A); işe iade gibi özel süre öngörülen hâllerde dava açma süresi son tutanaktan itibaren işler (İş Kanunu m.20).
Dava Şartı Arabuluculuk Kapsamı
İş davalarında (kıdem, ihbar, fazla mesai, işe iade), konusu bir miktar para olan ticari alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında (TTK m.5/A), tüketici ve kira uyuşmazlıklarında arabuluculuğa başvuru dava şartıdır. Başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir.
İhtiyari Arabuluculuk
Dava şartı kapsamı dışında kalan uyuşmazlıklarda taraflar kendi istekleriyle arabulucuya başvurabilir. Aile hukuku kapsamında boşanma/velayet konuları arabulucuya elverişli değildir; ancak mal rejimi tasfiyesi ve nafaka miktarı taraflar arasında uzlaşılabilir.
Arabuluculuk Anlaşma Belgesi
Anlaşmaya varılırsa düzenlenen anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi verilmesi veya HUAK m.18/4 şartlarının sağlanması hâlinde ilam niteliğinde belge olarak icra dairesine ibraz edilebilir. Anlaşma belgesi, HUAK m.18 şartlarında ilam niteliğinde belge sayılır; bu, onun mahkeme kararı olduğu anlamına gelmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Arabuluculuk süreci ne kadar sürer?
Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren iş uyuşmazlıklarında üç hafta içinde (zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir; 7036 m.3/10), ticari uyuşmazlıklarda altı hafta içinde (en fazla iki hafta uzatılabilir; TTK m.5/A/2) başvuruyu sonuçlandırır.
Arabulucu ücreti kim öder?
Anlaşma sağlanırsa ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır. Anlaşma sağlanamazsa iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir; iki saatten fazla süren görüşmelerde iki saati aşan kısım aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır (HUAK m.18/A).
Arabuluculuk son tutanak sonrası dava açma süresi?
İşe iade talebinde son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılabilir (İş Kanunu m.20); diğer uyuşmazlıklarda ilgili zamanaşımı ve hak düşürücü süreler uygulanır. İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (7036 m.3/17).
Hizmet Alanlarımız
İş, ticari, tüketici ve kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk süreçleri ve sonrasında dava stratejisinde hukuki destek sunulmaktadır.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.