Grev ve Lokavt Hukuki Rejimi 6356 Sayılı Kanun 2026

Grev ve Lokavt Hukuki Rejimi 6356 Sayılı Kanun 2026

Grev ve lokavt hakkı Anayasa 54 ile güvence altına alınmıştır; 6356/58-70 arasındaki hükümler toplu iş uyuşmazlıklarında grev ve lokavtın hukuki rejimini düzenler. Grev, işçi tarafından topluca işin bırakılmasıdır; lokavt ise işverenin iş yerini kapatarak işçileri çalıştırmamasıdır. 2026’da toplu iş ilişkileri daha dijital düzlemde takip edilmektedir.

Grev Kararı ve İlan

Arabulucu raporunun taraflara bildirilmesinden itibaren 60 gün içinde grev kararı alınabilir. Karar, yetkili sendikanın yetkili organı tarafından verilir ve karar tarihinden itibaren 60 gün içinde uygulanmalıdır; 6 iş günü önceden işveren ve resmi makamlara bildirilmesi zorunludur.

Kanuni Grevin Koşulları

TİS müzakerelerinde uyuşmazlık çıkmış olmalı, arabuluculuk süreci tamamlanmış olmalı ve sendika karar ve uygulama usullerine uymuş olmalıdır. Bu koşullara aykırı grev kanun dışı olup işverene haklı fesih hakkı verir.

Grev Erteleme

Cumhurbaşkanı, grev veya lokavtın genel sağlığı veya milli güvenliği tehdit ettiği kararıyla 60 güne kadar erteleyebilir. Erteleme süresi içinde Yüksek Hakem Kurulu uyuşmazlığı çözer. AYM son kararlarında erteleme gerekçelerinin orantılılık denetimine tabi olduğunu vurgulamaktadır.

Lokavt Uygulaması

İşverenin aldığı lokavt kararı grev karşısında savunma niteliği taşır; yalnız kanuni grevi kapsayan iş yerlerinde uygulanabilir ve kapsamı orantılı olmalıdır. Lokavt süresince işçilerin sözleşmeleri askıya alınır, ücret ödenmez.

Grev Sonuçları

Grev veya lokavt süresince iş sözleşmeleri askıya alınır; ücret ve sigortalılık kesilir ancak işçinin kıdemi etkilenmez (bazı istisnalar hariç). Grev sonrası sendika ile işveren TİS’i imzalayabilir veya Yüksek Hakem Kuruluna başvurulur.

Sıkça Sorulan Sorular

Kanun dışı greve katılan işçi ne kaybeder?

İşveren 4857/25-II kapsamında haklı fesih verebilir; kıdem ve ihbar hakkı doğmaz.

Grev sırasında ücret ödenir mi?

Hayır; iş sözleşmesi askıda olduğundan işveren ücret ödemekle yükümlü değildir.

Grev ertelemesi nihai midir?

Erteleme sonunda uyuşmazlık çözülmezse Yüksek Hakem Kurulu kararıyla TİS bağıtlanır; bu süreç grevin sona ermesi anlamına gelir.

Sendika üyesi olmayan işçi greve katılabilir mi?

Kanuni grev çağrıldığında dayanışma grevi yoluyla katılımda farklı hukuki sonuçlar doğabilir; bireysel katılım kanuna aykırı sayılabilir.