Risk Değerlendirmesi 6331 SK 10. Madde Uygulaması (2026)
6331 sayılı Kanunun 10. maddesi, işverene risk değerlendirmesi yapma zorunluluğu getirir. Risk değerlendirmesi iş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin temelini oluşturur ve iş kazalarının önlenmesinde en önemli önleyici araçtır. 2026 yılında tehlike sınıfına göre risk değerlendirmesi güncelleme süreleri sıkı takip edilmekte, denetimlerde belge kontrolü önceliklidir.
Risk Değerlendirmesi Nedir
İşyerindeki mevcut ve potansiyel tehlikelerin sistematik olarak belirlenmesi, değerlendirilmesi ve önlem alınması sürecidir. Tehlike tanımlaması, risk analizi, risk kontrolü ve periyodik gözden geçirme adımlarından oluşur. Kalitatif (5×5 matris) veya kantitatif yöntemler kullanılır.
Kim Tarafından Yapılır
Risk değerlendirmesi ekibi; iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, işveren veya temsilcisi, çalışan temsilcisi ve varsa destek elemanlarından oluşur. Çalışanların katılımı zorunludur. Küçük işletmelerde basit değerlendirme yöntemi uygulanabilir.
Güncelleme Süreleri
Değerlendirme; az tehlikeli işyerlerinde en geç 6 yılda bir, tehlikelide 4 yılda bir, çok tehlikelide 2 yılda bir yenilenir. Ayrıca iş kazası, meslek hastalığı, teknoloji değişikliği, işyeri taşınması, yeni süreç eklenmesi durumlarında derhal güncellenir.
Acil Güncelleme Tetikleyicileri
Ağır iş kazası, meslek hastalığı, ramak kala olayı, yeni makine alımı, üretim prosesi değişikliği, çalışma ortamı düzenlemesi, yasal mevzuat değişikliği acil güncelleme gerektirir. Bu durumda süre beklenmez; derhal yeni değerlendirme yapılır.
Dokumanasyon ve Denetim
Risk değerlendirmesi yazılı olmalı, tarih ve hazırlayanların imzası bulunmalıdır. Çalışanlara eğitim ile tebliğ edilir. Bakanlık müfettişleri denetimde ilk sorduğu belgedir; eksikliği halinde idari para cezası (2024 yılı itibariyle her bir eksiklik için 15 bin TL üzeri) uygulanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Küçük işletmeler için basit yöntem hangisidir?
Çalışma Bakanlığı’nın yayımladığı “L ve Matris Tipi” kılavuzlar kullanılabilir; dijital self-assessment araçları da kabul edilir.
Risk değerlendirmesi hazır şablonla yapılabilir mi?
Genel şablon başlangıç olabilir ancak işyerine özgü uyarlanmalı; hazır şablon ile yetinme ciddi eksiklik sayılır.
Yılda kaç kez gözden geçirmek yeterli mi?
Yıllık gözden geçirme önerilir ancak yasal asgari süre tehlike sınıfına göre değişir; tetikleyici olaylarda derhal güncelleme gerekir.
İSG uzmanı ve işyeri hekimi bulunmuyorsa kim yapar?
Yasa gereği bu iki mesleğin dahil olması zorunludur; yoksa OSGB hizmet alımı yapılmalıdır.
Emsal Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Kararları
- Danıştay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: İş durdurma kararına karşı açılan iptal davasında yakın ve hayati tehlike kavramının değerlendirilmesi. Mevzuat/Karar kaynağı
- [içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: İnşaatta yüksekten düşme sonucu ölüm davasında asıl işveren ve alt işverenin müteselsil sorumluluğu; iş güvenliği eğitimi eksikliğinin ağırlaştırıcı etkisi. Mevzuat/Karar kaynağı
- Yargıtay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: İş kazasında işverenin objektif sorumluluğunun müterafik kusur indirimiyle sınırlandırılması; çalışan kusurunun yüzde 50’yi aşamayacağına dair yerleşik içtihat. Mevzuat/Karar kaynağı
İlgili İSG Konuları
Şehirlere Göre İş Kazası Hizmetleri
- Kartal İş Kazası Hukuku
- Kadıköy İş Kazası Hukuku
- İstanbul İş Kazası Hukuku
- Ankara İş Kazası Hukuku
- İzmir İş Kazası Hukuku
Video Kaynak
İş kazası ve İSG konulu detaylı videolar için YouTube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.
Son güncelleme: Nisan 2026. İçerik 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve güncel Yargıtay içtihadı çerçevesinde hazırlanmıştır.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.
