İşverenin Kusur Oranı Tespitinde Bilirkişi Raporu (2026)
İş kazası davalarında tazminatın miktarını belirleyen kritik etken, işveren ve çalışanın kusur oranlarıdır. Yargı pratiğinde iş güvenliği uzmanı bilirkişilerden oluşan heyet kusur oranı tespit eder. 2026 yılı itibariyle Yargıtay içtihatlarıiçtihadı müterafik kusur oranında üst sınır uygulaması ve işverenin objektif sorumluluk alanını genişletmektedir.
Bilirkişi Heyeti Oluşumu
İş kazası dosyalarında bilirkişi heyeti genellikle: bir iş güvenliği uzmanı, bir makine/inşaat mühendisi (sektöre göre), bir doktor (sağlık zararı varsa) bulundurur. Taraflar itiraz edebilir; hakim son kararı verir. Çalışma alanı alanı dışında rapor veren bilirkişinin raporu iptal edilebilir.
Kusur Dağılım Kriterleri
İşveren kusuru; risk değerlendirmesi yapmama, KKD temin etmeme, eğitim vermeme, denetimsizlik, yetersiz işaretleme, arızalı makine kullandırma şeklinde tezahür eder. Çalışan kusuru ise talimatlara uymama, KKD kullanmama, dikkatsiz davranış, alkol-uyuşturucu etkisi altında çalışma ile ortaya çıkar.
Objektif Sorumluluk
İşverenin objektif (kusursuz) sorumluluğu önlem alma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda doğar. Çalışan kusursuz olsa dahi işveren sorumlu tutulabilir. Ancak tazminat hesabında çalışanın müterafik kusuru indirim sebebidir.
Müterafik Kusur ve Üst Sınırı
TBK 52. madde müterafik kusur halinde tazminattan indirim öngörür. Yargıtay içtihatları2022 sonrası yerleşik içtihadı çalışan kusurunun yüzde 50’yi aşamayacağını vurgular; işveren kusursuz dahi olsa en az yüzde 50 oranında sorumlu tutulur (equivalence teorisi).
Rapora İtiraz Süreci
Bilirkişi raporuna karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir. İtirazda raporda eksiklik, hatalı varsayım, çalışma alanı alanı dışı değerlendirme, matematiksel hatalar ileri sürülebilir. Hakim yeni heyete inceleme yaptırabilir; ikinci rapor birincisi ile çelişirse üst kurul raporu talep edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İşverenin kusuru yoksa tazminat ödemek zorunda mıyım?
Objektif sorumluluk gereği işveren tamamen kusursuz olsa dahi önlem eksikliği varsa tazminatla yükümlüdür.
Çalışan talimat dışı davrandıysa işverenin kusuru var mıdır?
Talimatın yazılı verilip verilmediği, eğitim yeterliliği, denetim sıklığı gibi kriterlere göre kısmi kusur kalabilir.
Bilirkişi raporu yok sayılabilir mi?
Hakim gerekçeli olarak raporu yok sayabilir; ancak çelişkili iki rapor varsa üçüncü rapor aldırmak zorundadır.
İki bilirkişi raporu farklı kusur oranı verirse ne olur?
Mahkeme üçüncü bilirkişi heyetine başvurur; karar bütün raporları değerlendirerek takdir yetkisiyle verilir.
Emsal Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Kararları
- Yargıtay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: İş kazasında işverenin objektif sorumluluğunun müterafik kusur indirimiyle sınırlandırılması; çalışan kusurunun yüzde 50’yi aşamayacağına dair yerleşik içtihat. Mevzuat/Karar kaynağı
- Yargıtay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: SGK rücu davasında aktüeryal hesap yöntemi ve kusur oranına göre ödemelerin paylaştırılması emsali. Mevzuat/Karar kaynağı
- [içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: İnşaatta yüksekten düşme sonucu ölüm davasında asıl işveren ve alt işverenin müteselsil sorumluluğu; iş güvenliği eğitimi eksikliğinin ağırlaştırıcı etkisi. Mevzuat/Karar kaynağı
İlgili İSG Konuları
Şehirlere Göre İş Kazası Hizmetleri
- Kartal İş Kazası Hukuku
- Kadıköy İş Kazası Hukuku
- İstanbul İş Kazası Hukuku
- Ankara İş Kazası Hukuku
- İzmir İş Kazası Hukuku
Video Kaynak
İş kazası ve İSG konulu detaylı videolar için YouTube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.
Son güncelleme: Nisan 2026. İçerik 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve güncel Yargıtay içtihadı çerçevesinde hazırlanmıştır.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.
