Ergonomi ve Ekran Karşısında Çalışma Kuralları (2026)

Ergonomi; iş koşullarının çalışan fizyolojisine uyarlanması bilimidir. Ekran karşısında uzun süreli çalışma (VDT – Visual Display Terminal) kas-iskelet rahatsızlıkları, göz bozuklukları ve psikososyal sorunlara yol açabilir. 2026 yılında uzaktan çalışma yaygınlığı ile ergonomik düzenleme işverenin uzaktan da gözetmesi gereken bir alan haline gelmiştir.

Ergonomik Sandalye ve Masa

Ofis çalışanı için ayarlanabilir sırtlıklı, lumbar destekli, kolçaklı sandalye zorunludur. Masa yüksekliği çalışanın dirsek seviyesi hizasında olmalıdır. Monitör göz hizasında, kol uzaklığında (50-70 cm) konumlandırılmalıdır. Klavye ve fare kol desteği gerektirir.

Ekran Ayarları

Parlaklık ve kontrast ortam ışığına uygun ayarlanmalıdır. Mavi ışık filtresi ve gece modu göz yorgunluğunu azaltır. Yazı boyutu en az 10 punto, satır arası uygun olmalıdır. Ekran yansıması ve refleks engellenmelidir.

Çalışma Molası

Her saatte 5-10 dakika, iki saatte 15 dakika mola verilmelidir. Mola süresinde ekranlardan uzaklaşılmalı, gözler uzağa odaklanmalı, esneme egzersizleri yapılmalıdır. 20-20-20 kuralı (her 20 dakikada 20 saniye 20 metre uzağa bakma) göz sağlığını korur.

Uzaktan Çalışmada Ergonomi

Evden çalışan için işveren ergonomik ekipman desteği sağlamalı veya bedelini karşılamalıdır. Ev koşullarında ergonomi kontrolü işveren yükümlülüğündedir. Fotoğraflı öz-değerlendirme, online danışmanlık çözümler arasındadır.

Göz Muayenesi

Ekran başında çalışan personel için her 2 yılda bir göz muayenesi zorunludur. İşveren tarafından karşılanır. Miyop, hipermetrop, astigmat tespiti halinde ekran gözlüğü bedeli de karşılanabilir. Makula yorgunluğu erken teşhis ile önlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ofis çalışanlarında kas-iskelet rahatsızlığı meslek hastalığı mı?

Uzun süreli maruziyet sonucu ortaya çıkan rahatsızlıklar meslek hastalığı listesindedir; karpal tünel, boyun fıtığı gibi.

Stand-up masa kullanımı zorunlu mu?

Hayır, zorunlu değil; ancak uzun oturma sorunlarını azalttığı için tercih edilmelidir. Dönüşümlü kullanım önerilir.

Evden çalışan için işveren ekipman temin etmeli mi?

Sürekli uzaktan çalışma varsa ergonomik ekipman desteği sunulmalı; tek seferlik ödeme veya kiralama seçenekleri mevcuttur.

Kronik sırt ağrısı iş kazası sayılır mı?

Tek olayla oluşmamışsa meslek hastalığı olarak değerlendirilir; yıllar içinde birikmiş ergonomik ihmal sonucudur.