P2P Alıcı Satıcı Hak ve Sorumlulukları Rehberi 2026

P2P kripto işlemlerinde alıcı ve satıcı tarafların TBK, TTK ve özel mevzuat çerçevesindeki hak ile yükümlülüklerine ilişkin pratik rehber. Bu içerik ana P2P Kripto Hukuku Pillar sayfasının altındaki çalışanlık alt sayfasıdır.

P2P İşleminin Hukuki Niteliği

P2P kripto işlemi, taraflar arasında belirli bir kripto varlığın TL ya da başka bir fiat para karşılığında alım satımına ilişkin akdedilen iki taraflı bir borç doğuran sözleşme olarak değerlendirilmektedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.207 ve devamı satım sözleşmesi hükümleri kıyasen uygulanmaktadır. Sözleşme platform üzerinde taraflar arasında elektronik ortamda kurulduğundan 6098 sayılı TBK m.14 ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.48 mesafeli sözleşme hükümleri de değerlendirme dışı bırakılmaz.

Alıcının Hakları

P2P alıcısı şu temel haklara sahiptir: (1) Karşılığında ödediği TL tutarı kadar kripto varlığı eksiksiz teslim alma hakkı (TBK m.219); (2) Ayıplı ifa halinde ayıplı mal hükümleri çerçevesinde sözleşmeden dönme, bedel indirimi ya da değiştirme hakkı (TBK m.227); (3) Karşı tarafın kötü niyetli davranışı durumunda haksız fiil tazminatı talep hakkı (TBK m.49); (4) Platform aracılığıyla yapılan işlemde uyuşmazlık çözüm mekanizmasına başvuru hakkı; (5) Onchain transfer kanıtlarını delil olarak kullanma hakkı.

Alıcının Yükümlülükleri

P2P alıcısı şu yükümlülüklere uymalıdır: (1) TBK m.213 uyarınca ödeme borcunu zamanında ifa etmek; (2) Kendi adına olan banka hesabından ödeme yapmak (üçüncü kişi hesabından havale TBK m.83 kötü niyetli ifa olarak değerlendirilebilir); (3) Sahte dekont ya da kötü niyetli chargeback yöntemini kullanmamak (aksi halde TCK m.158 nitelikli dolandırıcılık); (4) Ödeme öncesi borsa platformunun kurallarına uymak; (5) MASAK uyumlu işlem yapma sorumluluğu.

Satıcının Hakları

P2P satıcısı şu temel haklara sahiptir: (1) Kripto varlığı ancak ödemeyi banka hesabında somut olarak gördükten sonra serbest bırakma hakkı; (2) Sahte dekont ya da chargeback durumunda derhal platform şikayeti ve TCK m.158 cezai başvuru hakkı; (3) TBK m.65 sebepsiz zenginleşme dayanaklı tazminat hakkı; (4) Banka hesabının hukuka aykırı dondurulması durumunda Bankacılık Kanunu m.74 ve KVKK m.11 kapsamında bilgi alma hakkı; (5) Platform üzerindeki uyuşmazlık çözüm mekanizmasına başvuru hakkı.

Satıcının Yükümlülükleri

P2P satıcısı şu yükümlülüklere uymalıdır: (1) Kripto varlığı vaat edilen miktar ve cüzdan adresine eksiksiz transfer etmek (TBK m.207); (2) Sürekli ve organize ticari nitelikteki işlemlerde GVK m.37 ticari kazanç beyanı vermek; (3) MASAK uyumlu işlem geçmişi tutmak; (4) Platform politikalarına uymak; (5) Karşı tarafın iyi niyetli olduğu durumlarda makul süre içinde teslim sorumluluğu.

Sözleşme İhlali ve Yaptırımlar

P2P sözleşmesinde ihlal durumunda uygulanan yaptırımlar şunlardır: (1) Borçlu temerrüdü halinde TBK m.117 uyarınca aynen ifa, dönme ya da tazminat talep hakkı; (2) Ayıplı ifada TBK m.227 seçimlik haklar; (3) Platform üzerindeki kullanıcı puanı düşmesi ve hesap askıya alınması; (4) Cezai sorumluluk halinde TCK m.158 nitelikli dolandırıcılık; (5) Hukuk davasında ihtiyati tedbir yoluyla karşı tarafın varlıklarına bloke (HMK m.389). Uygulamada Yargıtay içtihadı, bu tür uyuşmazlıklarda kripto varlığın değer kaybının zarar hesabına nasıl yansıtılacağını değerlendirmektedir.

Tüketici-Tacir Ayrımı ve Görev

P2P işleminde alıcı tacir değilse 6502 sayılı TKHK kapsamında tüketici sayılabilmekte ve uyuşmazlık Tüketici Mahkemesinde görülmektedir. Sürekli ve organize işlem hacmi olan satıcılar TTK m.12 uyarınca tacir kabul edildiğinde uyuşmazlık Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmektedir. Bu görev ayrımı dilekçe yazımında ve harç hesabında belirleyici niteliktedir.