İmar Barışı ve Yapı Kayıt Belgesi 2026
7143 sayılı Kanun ile 2018 yılında başlayan imar barışı uygulaması, kaçak ve ruhsatsız yapıların yapı kayıt belgesi alarak yasal statüye kavuşturulmasını sağlamıştır. 2026 itibariyle imar barışı başvuru süresi geçmiş olsa da mevcut yapı kayıt belgelerinin hukuki etkileri ve sınırlarına ilişkin uyuşmazlıklar hala gündemdedir.
Yapı Kayıt Belgesi
Yapı kayıt belgesi ruhsatı bulunmayan yapıya sadece kayıt altına alma imkanı verir; imar mevzuatına uygun olmayan yapıların kayıt edilmesi imar uyumsuzluğunu ortadan kaldırmaz. Belge geçici nitelikte olup imar planı uygulaması halinde tesisin sonu gelebilir.
Hukuki Etkiler
Yapı kayıt belgesi, cezai kovuşturma, yıkım, elektrik-su bağlantısı kesme gibi yaptırımlara karşı koruma sağlar. Tapu siciline şerh edilir ve aboneliklerde kolaylık getirir; ancak imar hakkı kazandırmaz.
Kat Mülkiyeti Tesisi
Yapı kayıt belgeli yapılarda şarta bağlı kat mülkiyeti kurulabilir; imar uygulaması sonucu yapı ortadan kalktığında kayıt otomatik geçersizleşir. Alıcı bu durumu bilmekle yükümlüdür.
İptal Nedenleri
Yanlış beyanla alınan yapı kayıt belgesi iptal edilebilir. İnşaat tarihinin 31.12.2017’den sonra olması, afet riski ihlali veya kamu alanında bulunması iptal sebepleridir. İptal kararları idari işlem niteliğindedir.
Uygulamada Dikkat
Yapı kayıt belgeli taşınmaz satın alırken belgenin geçerlilik durumu, imar planındaki konum ve ileride oluşabilecek risk değerlendirilmelidir. Tapu şerhine rağmen imar uygulaması karşısında koruma sınırlıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yapı kayıt belgesi ruhsat yerine geçer mi?
Hayır; sadece mevcut kaçak yapının kayıt altına alınmasını sağlar, imar hakkı vermez.
Belge iptal edilirse ne olur?
Yapı hakkında yıkım kararı ve idari para cezası uygulanabilir.
Deprem riskinde yapı kayıt belgesi korur mu?
Afet risk altındaki yapılar için belge alınamaz; alınmışsa iptal edilir.
Yeni bir imar barışı başvurusu mümkün mü?
Kanunda yeni süre açılmadıkça başvuru kabul edilmez; 2026 itibariyle yeni dönem açılmamıştır.
Güncel Yargı Kararları ve Emsal İçtihatlar
Danıştay 6.D
Konu: Riskli yapı tespit raporuna itiraz
Lisanslı kuruluşun riskli yapı tespiti hatalı bulunmuş; rapordaki deprem yük hesaplamasında kritik kalem eksikliği nedeniyle ikinci inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Daire, itirazın reddi üzerine idare mahkemesine dava hakkının saklı olduğunu ve teknik incelemenin güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Karar detayı için Mevzuat ve İçtihat Bilgi Bankası
Yargıtay içtihatları
Konu: Kentsel dönüşümde müteahhidin teslim gecikmesi
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde teslim süresi 36 ay aşan müteahhit aleyhine açılan davada banka teminat mektubunun nakde çevrilmesi kabul edilmiştir. Arsa sahipleri ek olarak kira mahrumiyeti tazminatı ile cezai şart talep edebilmiş; Daire TBK 182 indirim taleplerini gerçek zarara göre değerlendirmiştir.
Karar detayı için Mevzuat ve İçtihat Bilgi Bankası
Şehir Bazlı Gayrimenkul Hukuku Hizmetleri
Video Kaynak
Gayrimenkul hukuku videolarımız için @bilalalyar YouTube kanalını takip edebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Nisan 2026 — 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Kanunu, 6098 sayılı TBK, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu ve 4721 sayılı TMK çerçevesinde güncel Yargıtay 1, 3, 5, 6, 15, ve HGK içtihatlarıyla düzenlenmiştir.
Gayrimenkul Hukuku Mevzuat Tablosu
| Kanun / Madde | Konu |
|---|---|
| TMK m.683 | Mülkiyet hakkının kapsamı ve sahibine tanıdığı yetkiler |
| TMK m.705 | Tescil ilkesi ve taşınmaz mülkiyetinin kazanılması |
| TMK m.706 | Taşınmaz satışında resmi şekil şartı |
| TMK m.1023 | Tapu siciline güven ilkesi (iyi niyetli üçüncü kişi) |
| TMK m.1025 | Yolsuz tescilin düzeltilmesi (tapu iptal-tescil) |
| 634 SK m.1 vd. | Kat Mülkiyeti Kanunu genel hükümleri |
| 634 SK m.33 | Yönetici ve kurul kararlarının iptali |
| 6098 TBK m.299 | Kira sözleşmesinin tanımı ve unsurları |
| 6098 TBK m.344 | Kira bedelinin belirlenmesi ve artış oranı |
| 6098 TBK m.347 | On yıllık uzama süresi sonunda tahliye |
| 6098 TBK m.350-352 | Kiralayan kaynaklı tahliye sebepleri |
| 6306 SK m.1-7 | Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi |
| 3194 SK m.18 | İmar uygulaması ve parselasyon |
| 4721 TMK m.698 | Paylı mülkiyette ortaklığın giderilmesi |
| 4721 TMK m.732 | Yasal önalım hakkı (şufa) |
| 4721 TMK m.881-897 | İpotek hakkı ve terkin (fekki) |
| HMK m.382 | Taksim ve satış yoluyla ortaklığın giderilmesi |
İlgili Kurumlar
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM)
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
- İBB İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı
- Sulh Hukuk ve Asliye Hukuk Mahkemeleri
- İdare Mahkemeleri (imar uyuşmazlıkları)
Gayrimenkul Hukuku Rehberi 2026 | Tapu İptali Tescil | Kira Tespit
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.