Kripto Vadeli İşlem ve Türev Manipülasyonu Mağdurları İçin Hukuki Rehber
Kripto vadeli işlemler ve türev ürünlerinde yaşanan likidasyon zincirleri, manipüle edilmiş fiyat hareketleri, yetkisiz aracılık ve sahte sinyal grupları aracılığıyla pazarlanan kaldıraçlı işlem dolandırıcılıkları; ceza ve sermaye piyasası mevzuatının birlikte uygulandığı karmaşık bir alandır.
İlgili Mevzuat
Bu alanda uygulanan başlıca resmi mevzuat aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo yalnızca yürürlükteki kanun maddelerine atıf yapar; herhangi bir mahkeme kararı içermez.
Kanun No
Kanun Adı
İlgili Madde
Konu
6362
Sermaye Piyasası Kanunu
Md. 107
Piyasa dolandırıcılığı
6362
Sermaye Piyasası Kanunu
Md. 106
Bilgi suistimali
6362
Sermaye Piyasası Kanunu
Md. 108-115
Diğer sermaye piyasası suçları
7518
SPK’da Değişiklik
Tamamı
Kripto varlık piyasası düzenleyici çerçevesi
5237
Türk Ceza Kanunu
Md. 158
Bilişim sistemleri aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık
5549
Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hk. Kanun
Md. 4
Şüpheli işlem bildirimi
5651
İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hk. Kanun
Md. 8/A, 9
Yanıltıcı içerik ve erişim engeli
6098
Türk Borçlar Kanunu
Md. 49 vd.
Haksız fiil tazminatı
Süreç Akış Şeması
Başvurudan itibaren izlenebilecek genel süreç adımları aşağıdaki gibidir. Her vakada adımların sırası ve içeriği farklılık gösterebilir.
[1] Tüm işlem ve yazışma kayıtlarını koruyun
Borsa hesap özeti, pozisyon açma-kapama kayıtları, kaldıraç ve marjin bilgileri, sinyal grubu mesajları arşivlenir.
↓
[2] Aracının yetki durumunu doğrulayın
7518 sayılı Kanun çerçevesinde yetkili kripto varlık hizmet sağlayıcıları arasında kullanılan platformun bulunup bulunmadığı sorgulanır.
↓
[3] SPK’ya bildirim
Yetkisiz aracılık veya manipülasyon iddiaları SPK’ya bildirilir.
↓
[4] Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet
6362 sayılı Kanun ve 5237 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri kapsamında suç duyurusu hazırlanır.
↓
[5] Erişim engeli
Sahte sinyal grupları ve yanıltıcı tanıtım sayfaları için 5651 sayılı Kanun çerçevesinde erişim engeli kararı talep edilir.
↓
[6] MASAK bildirimi
5549 sayılı Kanun kapsamında şüpheli işlem bildirimi yapılır.
↓
[7] Tazminat süreci
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde haksız fiil tazminatı için hukuk yargılaması değerlendirilir.
Kripto Vadeli İşlemlerde Hukuki Çerçeve
Kripto vadeli işlemler (futures, perpetual contract), spot piyasaya kıyasla daha yüksek volatilite ve kaldıraç kullanımı sebebiyle daha yüksek riskli enstrümanlardır. Bu enstrümanlarda yaşanan kayıplar büyük oranda piyasa riskine bağlı olmakla birlikte, manipülatif eylemlerden, yetkisiz aracılardan ve sahte sinyal organizasyonlarından kaynaklanan vakalarda hukuki süreç gündeme gelir.
Türk hukukunda 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107. maddesi piyasa dolandırıcılığını, 106. maddesi bilgi suistimalini, 108. ve devamı maddeleri ise diğer sermaye piyasası suçlarını düzenler. Kripto varlık enstrümanları açısından 7518 sayılı Kanun ile getirilen düzenleyici çerçeve geçerlidir. Manipülatif eylemlerin oluşumunda klasik yöntemler arasında pump and dump, wash trading (sahte hacim yaratma), spoofing (sahte emir girme) ve sahte haber yayma yer alır.
Mağdurun yapması gereken; işlem geçmişini, kullanılan kaldıraç oranlarını, likidasyon kayıtlarını, alınan/verilen sinyalleri ve tüm yazışmaları sistematik biçimde derlemektir. Borsa hesap özeti, pozisyon açma-kapama hash bilgileri (varsa), VIP grup mesajları kanıt zincirinin temel bileşenleridir.
Sıkça Sorulan Sorular
Vadeli işlemde likide oldum, otomatik olarak hukuki süreç işletebilir miyim?
Likidasyon doğal piyasa hareketinden de kaynaklanabileceği için tek başına hukuki süreç başlatmaz. Manipülatif eylem, yetkisiz aracılık veya sahte sinyal grubu unsurları varsa süreç işletilir.
Pump and dump organizatörleri nasıl belirlenir?
İşlem zamanlaması, sinyal mesajlarının başlangıç ve bitiş ekran görüntüleri, hesap kayıtları analiz edilerek organizatörlerin tespiti yapılır.
Sahte hacim yaratan platform için ne yapabilirim?
Wash trading iddiası teknik analiz ve borsa kayıtlarıyla desteklenmelidir; SPK’ya bildirim, savcılığa şikayet ve gerektiğinde tazminat süreci paralel yürütülür.
Yetkisiz aracılık kullandığım için ben de sorumlu muyum?
Esas sorumluluk yetkisiz hizmet verene aittir; ancak bilinçli olarak yetkisiz aracı seçtiğinizin tespiti somut olayda farklı sonuçlar doğurabilir.
Kaldıraç oranı yüksek olduğundan kayıp tamamen benim mi?
Yüksek kaldıraç riski yatırımcıdadır; ancak manipülasyon, yanlış bilgilendirme veya yetkisiz aracılık unsurları varsa sorumluluk paylaşımı değişebilir.
Vergisel boyut nasıl yönetilir?
Vadeli işlem kazanç ve kayıplarının vergisel beyanı hukuki süreçten bağımsız bir alandır; ancak doğru beyan süreçte yararlı olur.
Manevi tazminat söz konusu olur mu?
Yüksek tutarlı kayıplar ve manipülatif eylemlerin yarattığı kişilik haklarının ihlali boyutu çerçevesinde 6098 sayılı Kanun’un 58. maddesi kapsamında manevi tazminat değerlendirilebilir.
Yurt dışı borsa için Türkiye’de süreç işletilir mi?
Türkiye’de ikamet eden mağdur açısından Türk savcılıkları yetkilidir; sürecin uluslararası adli yardım ve borsa işbirliğiyle ilerletilmesi gerekir.
Bilgilendirme: Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuk bürosu-müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut bir hukuki sorununuz için doğrudan iletişime geçmeniz önerilir. Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları gereği herhangi bir sonuç vaadi içermez.
Vadeli İşlem ve Kaldıraçlı Kripto Türevlerinin Mevzuat Çerçevesi
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve 7518 sayılı kripto varlık düzenlemesi çerçevesinde; kripto vadeli işlem (futures), opsiyon ve perpetual swap ürünleri ancak yetkilendirilmiş kuruluşlarca sunulabilir. Yetkisiz platformların müvekkillere kaldıraçlı pozisyon açtırması başlıbaşına idari ve cezai sorumluluk doğurur. SPK’nın izinsiz sermaye piyasası faaliyeti tespiti halinde Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu yapması zorunludur.
Piyasa Manipülasyonu ve Bilgi Suistimali
5237 sayılı TCK m.157-158 ve 6362 sayılı Kanun m.106-107 hükümleri; fiyat manipülasyonu, sahte emir girişi (spoofing), pump-and-dump operasyonları ve içeriden öğrenenlerin ticareti suçlarını ayrı ayrı tanımlar. Mağdurun delil ekosistemi olarak; emir defteri kayıtları, blok zincir transfer logları ve sosyal medya manipülasyon postları birlikte değerlendirilir.
Likidasyon Mekanizması ve Sözleşme Denetimi
Platformların tek taraflı belirlediği likidasyon eşiği, indeks fiyatı manipülasyonu ve auto-deleveraging kuralları; haksız şart denetimine tabi tutulabilir. 6098 sayılı TBK 25 ve 6502 sayılı TKHK 5 hükümleri çerçevesinde kullanıcı aleyhine ağır şartlar geçersiz sayılabilir.
KVKK Boyutu
Kaldıraçlı işlem platformları, yüksek hacimli işlem ve kimlik verisi işlediğinden veri ihlali halinde geniş kapsamlı bildirim yükümlülüğü doğar. Hesap güvenliği ihlali ile manipülasyon arasında bağlantı kurulması savunma açısından kritik olabilir.
Manevi Tazminat
Piyasa manipülasyonu mağduriyetleri sıklıkla ağır psikolojik etki yaratır. Aile içi sorunlar, depresyon ve iş kaybı gibi sonuçlar belgelenebilirse TBK 49 kapsamında manevi tazminata hükmedilmesi mümkündür.
Uluslararası İcra ve Varlık Takibi
Yurtdışı merkezli platformlardan tahsilat için; nezdinde dava açılması gereken yargı çevresinin tespiti, blokzincir analiz raporları ile cüzdan adresi ilişkilendirmesi ve uluslararası kripto borsası uyum departmanlarına yapılacak bildirimler paralel yürütülür. Yerel ihtiyati tedbir kararının dijital varlık üzerinde uygulanabilirliği özel teknik yöntemlerle sağlanabilir.
Kripto Vadeli İşlem (Futures) Manipülasyonu Hukuku dosyalarında usulüne uygun bir dilekçenin omurgası şu unsurlardan oluşur: (1) Yetki ve Görev: HMK m.6-7 (genel yetki), HMK m.10 (sözleşmeden doğan davalarda ifa yeri), HMK m.16 (haksız fiil), CMK m.12 (suçun işlendiği yer); (2) Vakıaların kronolojik sıralaması: Cüzdan adresi, transaction hash, blok numarası, USD/TRY karşılığı, zaman damgası; (3) Hukuki nitelendirme: Hangi norm hangi vakıaya uygulanıyor; (4) Delil listesi: Etherscan/BscScan ekran görüntüsü, KYC kaydı, banka dekontu, CMK m.134 imajı; (5) İhtiyati tedbir/haciz talebi: HMK m.389/1, İİK m.257; (6) Talep sonucu: Tazminat ve faiz taleplerinin, uyuşmazlığın niteliğine uygun dayanaklarıyla açıklanması. Dilekçenin sonuç kısmında MTS başvuru numarası, MASAK Şüpheli İşlem Bildirim referansı ve varsa ilgili karar künyesi atfen anılmalıdır.
Müvekkil Soru-Cevap Senaryoları
Soru 1: Yurt dışı borsada tutulan varlığım için Türkiye’de dava açabilir miyim? Cevap: MÖHUK m.40 ile HMK m.10 birlikte değerlendirildiğinde, zarar Türkiye’de doğmuşsa veya sözleşmenin ifa yeri Türkiye ise yetkili mahkeme bulunabilir; ayrıca New York 1958 Sözleşmesi tahkim kararının tenfizini, MÖHUK m.50 vd. yabancı mahkeme kararının tanınmasını sağlar. Soru 2: Mixer/tumbler kullanılmış ise iz sürülebilir mi? Cevap: Bazı zincir analizi araçlarıyla peeling chain ve CoinJoin desenleri önemli ölçüde çözümlenebilir; FATF Travel Rule R.16 kapsamında VASP’tan KYC bilgisi talep edilmesi mümkündür. Soru 3: Süreç ne kadar sürer? Cevap: Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturması, iddianame sonrası ilk derece yargılaması, istinaf ve temyiz aşamaları dosyanın niteliğine göre değişen sürelerde tamamlanmaktadır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ihtiyati tedbir, HMK m.390/2 uyarınca karşı taraf dinlenmeden verilebilir.
Karşı Tarafın Savunma Stratejileri ve Çürütme
Karşı taraf tipik olarak şu savunmaları ileri sürer: (a) “Kripto varlık para değildir, dolandırıcılık unsurları oluşmaz” — Çürütme: TCK m.157 menfaat kavramı para ile sınırlı değildir. (b) “İşlem rıza ile yapılmıştır” — Çürütme: TBK m.30-39 (irade sakatlığı), m.21 (genel işlem koşulları), 6502 SK m.5 (haksız şart) hükümleri rızanın geçerliliğini denetler. (c) “Yer ve zaman tespiti yapılamaz” — Çürütme: Blockchain timestamp ve IP/MAC korelasyonu CMK m.134 imaj alma prosedürüyle objektif şekilde kayıt altına alınır. (d) “Görevli mahkeme yabancı mahkemedir” — Çürütme: MÖHUK m.40 ve HMK m.10 paralel yetki kurar; 5718 sayılı kanunun kamu düzeni istisnası (MÖHUK m.5) Türk vatandaşının korunmasını öncelendirir. (e) “Zamanaşımı dolmuştur” — Çürütme: TBK m.72 (haksız fiil 2/10 yıl), TCK m.66 (ceza zamanaşımı) ve son işlem tarihinin tespiti zamanaşımının başlangıcını öteler.
Karşılaştırmalı Hukuk: AB MiCA, ABD CFTC/SEC ve Singapur MAS Yaklaşımı
Kripto Vadeli İşlem (Futures) Manipülasyonu Hukuku bakımından uluslararası düzenlemelerin kıyaslaması Türk hukukunda boşluk değerlendirmesini kolaylaştırır. AB MiCA Tüzüğü (2023/1114): 30 Aralık 2024 itibarıyla yürürlükte; CASP (Crypto-Asset Service Provider) lisansı, white paper bildirimi, ART/EMT ayrımı ve müşteri varlıklarının segregasyonu zorunluluğu getirmektedir. ABD yaklaşımı: SEC v. Ripple (2023) kararında Howey testi uygulamasıyla kripto varlıkların menkul kıymet niteliği işlem zeminine göre belirlenmekte; CFTC ise emtia (commodity) niteliğindeki BTC/ETH üzerindeki türev işlemlerini denetlemekte; FinCEN ise BSA kapsamında MSB kayıt zorunluluğu öngörmektedir. Singapur MAS: Payment Services Act 2019 ve 2024 tadiliyle DPT (Digital Payment Token) hizmetleri için lisans, müşteri varlıklarının ayrı tutulması ve perakende yatırımcı için kaldıraç yasağı uygulanmaktadır. Türkiye’de TCMB Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Yönetmeliği ile 7518 sayılı SPK değişikliği kripto hizmet sağlayıcı (KHS) lisans rejimini düzenlemiş; izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı 6362 SK m.109/A kapsamında ceza yaptırımına, erişim engeli ise m.99/A kapsamında tedbire bağlanmıştır.
Hukuki Uyarı ve Bilgilendirme
Bu rehber yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya değerlendirmesi yerine geçmez. Türkiye Barolar Birliği reklam yasağı yönetmeliği ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.55 hükümlerine uygun şekilde hazırlanmıştır. Her dosyanın hukuki sonucu vakıalara, delillere ve uygulanacak mevzuata göre farklılık gösterir.
Yazar Bilgisi
Av. Bilal Alyar
ALYAR LAW & CONSULTANCY — Kripto Hukuku, Bilişim Hukuku ve Şirketler Hukuku alanlarında çalışmaktadır.
Son Güncelleme: 2026-05-04 | Hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut dosya değerlendirmesi yerine geçmez.
Sigorta ve Teminat Mekanizmaları
Kripto Vadeli İşlem (Futures) Manipülasyonu Hukuku dosyalarında zararın tahsili aşamasında devreye girebilecek teminat mekanizmaları şu şekilde sıralanabilir: 6362 sayılı SPK m.82-84 yatırımcı tazmin hükümleri (kripto varlıklar kapsam dışıdır, m.35/C-4); 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.63 çerçevesinde Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF); kripto hizmet sağlayıcıları (KHS) için 7518 sayılı SPK değişikliği ile getirilen asğari sermaye ve teminat mektubu yükümlülüğü; siber sigorta poliçeleri (cyber insurance) kapsamında 6102 sayılı TTK m.1409 vd. genel şartlar; mesleki sorumluluk sigortası (E&O) ve direktor sorumluluk sigortası (D&O) bakımından TTK m.553-556 gerçek/tüzel kişi sorumluluğu. Mahkemece HMK m.392 uyarınca tedbir teminatı (dava değeri esas alınarak) ve İİK m.36 çerçevesinde tehir-i icra teminatı talep edilebilir; bu teminatlar nakit, banka teminat mektubu, gayrimenkul üzerinde ipotek veya devlet tahvili şeklinde ikame edilebilir.
Adli Bilişim Zinciri ve Hash Doğrulama
Kripto Vadeli İşlem (Futures) Manipülasyonu Hukuku dosyalarında dijital delilin mahkemece kabul edilebilirliği adli bilişim zinciri prosedürüne sıkı sıkıya bağlıdır. CMK m.134 uyarınca alınan imajın SHA-256 ya da SHA-3 ile hash’i tutanak altına alınır, bilirkişi raporunda hash değeri yeniden hesaplanıp eşleşme doğrulanır; aksi hâlinde HMK m.293 ve CMK m.206/2 uyarınca delil hukuka aykırı sayılıp hkümden dışlanabilir. Wallet verisi için Etherscan/BscScan/Tronscan ekran görüntüsü yeterli olmayıp tam node senkronizasyonu üzerinden alınan JSON-RPC çıktısı ile doğrulama tercih edilir. Borsa logu için API anahtarı kullanılarak okunan ham log Wireshark/tcpdump ile yakalanıp PCAP dosyası olarak kayıt altına alınır. ISO/IEC 27037 (dijital delil tanımlama, toplama, koruma) ve 27042 (dijital delil analizi) standartları referans alınarak hazırlanan zincir tutanağı (chain of custody) ile delilin korunduğu gösterilir.
VASP/CASP İşbirliği ve Yetki Bildirim Mekanizmaları
Kripto Vadeli İşlem (Futures) Manipülasyonu Hukuku dosyalarında yurt dışı borsa veya cüzdan sağlayıcısıyla irtibat kurulması şöyle sıralanabilir: (1) FATF Travel Rule R.16 çerçevesinde KYC/AML bilgisi talebi; (2) Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla borsanın uyum birimine bilgi ve belge talebi; (3) Mutual Legal Assistance Treaty (MLAT) prosedürü çerçevesinde Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve AB Genel Müdürlüğü üzerinden talimat; (4) Avrupa Sözleşmesi (1959, ETS no. 30) karşılıklı adli yardım süreci; (5) MiCA m.59 vd. CASP’lar için AB içi pasaportlama, mali yetkilendirme makamı (BaFin, AMF, CONSOB, CySEC) ile işbirliği; (6) ABD’de FinCEN BSA m.5318 g(1)-(2) şüpheli faaliyet raporlaması (SAR); (7) OECD CARF çerçevesinde otomatik bilgi değişimi (AEOI). Bu mekanizmaların her birinin ortalama yanıt süresi, hukuki dayanağı ve diplomatik kanal hattı dosyaya özgü strateji haritasında işlenir.
Mağdur Hakları ve Tazmin Yolları
Kripto Vadeli İşlem (Futures) Manipülasyonu Hukuku mağduru için tazminin temel yolları şunlardır: (a) Ceza yargılamasında katılan sıfatı: CMK m.237-243 çerçevesinde davaya katılma, saçlık tazminatı talebi ve TCK m.50 yol güvenliği tedbiri. (b) Hukuk davası: TBK m.49 vd. haksız fiil tazminatı, m.61 müşterek-müteselsil sorumluluk, m.117 temerrüt faizi. (c) 5237 sayılı TCK m.55 müsadere: Suç malının veya karşılığının mağdura iadesi için CMK m.123 vd. el koyma. (d) 5275 sayılı Kanun m.107: Koşullı salıverilme şartı olarak zararın ikmali. (e) 5233 sayılı Kanun: Terrör kaynaklı zararlar için idari tazminat. (f) 6098 sayılı TBK m.58: Manevi tazminat için onur, kişilik hakları ihlali. (g) AYM bireysel başvuru: 6216 sayılı Kanun m.45 vd. mülkiyet (AY m.35) ve adil yargılanma (AY m.36) ihlalleri için. (h) AİHM başvurusu: P1 m.1 (mülkiyet) ve AİHS m.6 (adil yargılanma) kapsamında iç hukuk yolları tüketildikten sonra 4 ay içinde Strazburg.
Karşılaştırmalı İçtihat Çerçevesi ve Uluslararası Eğilimler
Kripto Vadeli İşlem (Futures) Manipülasyonu Hukuku | Hukuki Süreç alanında uluslararası yargı uygulaması, son üç-dört yıl içinde önemli ölçüde olgunlaşmıştır. Common law ülkelerinden gelişen içtihat hattında dikkat çekici bir eğilim, kripto varlıkların “property” niteliğinde tanınması yönündedir; İngiliz UKJT (UK Jurisdiction Taskforce) 2019 hukuki açıklaması ve Singapur Yüksek Mahkemesi’nin akıllı sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda mülkiyet kavramını uyguladığı kararlar bu yönelimin temelini oluşturmaktadır.
AB’de MiCA Tüzüğü ve DAC8 (Directive on Administrative Cooperation) çerçevesinde 2024-2026 döneminde uyumlaştırılan yatırımcı koruma standartları, sınır ötesi uyuşmazlıklarda referans çerçeve olarak kullanılmaktadır. Bu standartlar Türkiye’de uygulanma zorunluluğu taşımasa da, yargılamada müvekkilin tedbirli davranma yükümlülüğünün değerlendirilmesinde kıyaslama ölçütü olarak işlev görmektedir.
Çok Boyutlu Yatırımcı Strateji Çerçevesi
Kripto Vadeli İşlem (Futures) Manipülasyonu Hukuku | Hukuki Süreç özelinde müvekkillerin geniş bir hak arama yelpazesinden yararlanabilmesi için çok boyutlu strateji yaklaşımı önerilir. Bu yaklaşımın dört ayağı bulunur: hukuki, idari, mali ve teknik.
Hukuki boyutta, sözleşmeye dayanan TBK 112 ve haksız fiile dayanan TBK 49 gerekçeleri paralel olarak ileri sürülmelidir. Bu paralel ileri sürme, mahkemenin bir gerekçe çerçevesinde reddi durumunda diğeri üzerinden değerlendirme yapmasını mümkün kılar. CMK 158 hükmü çerçevesinde Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusu, hukuk davasından önce veya eş zamanlı yapılabilir; ceza davasından elde edilen deliller hukuk davasında HMK 199 belge niteliğinde sunulabilir.
İdari boyutta, BDDK ve SPK’ya yapılacak şikayet başvuruları, denetimsel sürecin başlatılmasında etkilidir. 5549 sayılı Kanun çerçevesinde MASAK’a şüpheli işlem bildirimi yapıldığında, ilgili banka hesaplarına geçici dondurma uygulanabilmektedir. KVKK çerçevesinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na başvuru, müvekkilin verilerinin platform tarafından hukuka aykırı kullanıldığı durumlarda ek koruma sağlar.
Mali boyutta, sigorta ve teminat sözleşmelerinin gözden geçirilmesi gereklidir. Müvekkilin standart kasko poliçesinin “siber” eki bulunup bulunmadığı, dijital hırsızlık teminatı kapsamına girip girmediği detaylı incelenmelidir. Ayrıca platform tarafından sunulan SAFU benzeri tazminat fonlarının kullanım koşulları ve başvuru süreleri zaman kaybı yaşanmaması için derhal değerlendirilmelidir.
Teknik boyutta, blockchain forensic analizi ve akıllı sözleşme audit raporları HMK 268 hükmü çerçevesinde özel uzman delili olarak yargılamada sunulabilir. Adli Tıp Kurumu Bilişim Suçları Daire Başkanlığı dışında, TÜBİTAK BİLGEM ve özel sektör forensic firmaların raporları yargılamada delil değeri taşıyabilir; ancak yabancı firma raporlarının apostille veya yeminli tercüme yoluyla resmi belge niteliğine kavuşturulması gereklidir.
Risk Yönetimi ve Önleyici Hukuki Tedbirler
Kripto Vadeli İşlem (Futures) Manipülasyonu Hukuku | Hukuki Süreç alanında uyuşmazlıkların önlenmesine yönelik proaktif hukuki tedbirler giderek önem kazanmaktadır. Önleyici tedbirlerin başında lisans doğrulaması, sözleşme inceleme ve teknik denetim gelmektedir. SPK lisanslı KVHS’lerle çalışmak lisans, saklama ve denetim yükümlülükleri bakımından önem taşır; ancak kripto varlıklar yatırımcı tazmin hükümlerine tabi değildir (SPKn m.35/C-4).
Sözleşme inceleme aşamasında müvekkilin imzalayacağı kullanıcı sözleşmesinde haksız şart niteliğinde hükümlerin tespiti önemlidir. Tek taraflı dondurma yetkisi tanıyan, sınırsız fee artırma hakkı veren, tahkim şartını sürpriz biçimde getiren maddeler 6502 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında değerlendirilmelidir. Müvekkilin tüketici sıfatı taşıdığı durumlarda bu maddeler geçersiz sayılabilmektedir.
Teknik denetim bağlamında, müvekkilin işlem yapacağı akıllı sözleşmenin verify edilmiş olup olmadığı, kontrat üzerinde owner privilege bulunup bulunmadığı ve likiditenin kilitli olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bu üç teknik kontrol noktası, ileride yaşanabilecek hak kayıplarının önemli bir kısmının önüne geçmektedir.
Yargılama Sonrası Tahsilat ve İcra Stratejisi
Kripto Vadeli İşlem (Futures) Manipülasyonu Hukuku | Hukuki Süreç kapsamında alınan kararın icra edilebilirliği, davanın sonucunu belirleyen unsurdur. Türkiye’de yerleşik platformlara karşı 2004 sayılı İİK çerçevesinde olağan icra prosedürü uygulanmakta; banka hesapları, taşınmaz mallar ve sermaye payları üzerinde haciz konulabilmektedir. SPK lisanslı KVHS’lerin müşteri varlıkları zorunlu segregation kuralı çerçevesinde ayrı tutulduğundan, bu varlıklar üzerinde diğer alacaklılarla paylaşıma girmeden tahsil yapılabilmektedir.
Yurt dışı yerleşik platformlara karşı icra için iki yol mevcuttur: Türk mahkemesi kararının ilgili ülke yargı yerinde tanınması (MÖHUK 50 ve devamı çerçevesinde) ya da paralel olarak ilgili ülkede yerel hukuki süreç açılması. New York Sözleşmesi (1958) ve Lugano Sözleşmesi çerçevesinde tanınma süreçleri ortalama 6-12 ay sürmektedir; bu süre zarfında ihtiyati tedbir kararının yerel yargı yerinde geçici tedbire dönüştürülmesi talep edilebilir.
Self-custody durumunda, yani müvekkilin bireysel cüzdanından gerçekleştirilen yetkisiz transferlerde, karşı tarafın cüzdan adresine yönelik chain freeze order talebi gelişen bir uygulamadır. ABD ve İngiliz mahkemeleri bu tür kararları daha sık verirken, Türk yargısında doktrin tartışması sürmektedir; ancak 2025 sonrası bu yönde içtihat oluşması beklenmektedir.
İlgili Kripto Hukuku Rehberleri
Bu sayfayı okuyan müvekkillerin sıklıkla danıştığı diğer rehberler aşağıdadır. Konu kümelerine göre bağlantılı içerikler sunulmaktadır:
