İnşaat Sektöründe İş Kazası ve Yapı Sahibi Sorumluluğu (2026)

İnşaat sektörü Türkiye’de iş kazalarının en yoğun yaşandığı sektörlerin başında gelir. 2026 yılında SGK verilerine göre her 100 iş kazasından 20’si inşaat sektöründe meydana gelmekte, bu da sektör genelinde sorumluluk zincirinin dikkatli belirlenmesini gerektirmektedir. Asıl işveren, alt işveren, yapı sahibi, proje müdürü ve müteahhit arasındaki sorumluluk ilişkileri içtihatla şekillenmiştir.

Asıl İşveren – Alt İşveren İlişkisi

4857 SK 2. madde uyarınca asıl işveren ile alt işveren birlikte sorumludur. Asıl işveren alt işvereni İSG tedbirlerine uyumu konusunda denetlemekle yükümlüdür. Alt işverenin işçisine karşı asıl işveren ve alt işveren müteselsilen sorumludur; iç ilişkide rücu hakkı saklıdır.

Yapı Sahibi Sorumluluğu

Yapı sahibi doğrudan işveren değilse dahi, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmasını sağlama yükümlülüğü vardır. Şantiye güvenliği, genel önlemler, resmi bildirimler yapı sahibi sorumluluğundadır. Müteahhitin eksikliği yapı sahibini de sorumlu kılar.

Proje Müdürü ve Teknik Sorumlu

Statik mühendisi, mimar, proje müdürü ve şantiye şefi mesleki sorumluluk taşır. Statik hesap hataları, proje dışı uygulamalar, denetim eksiklikleri iş kazasına yol açarsa bu kişiler de cezai ve tazminat sorumluluğu taşıyabilir.

Müteahhit Sorumluluğu

Müteahhit işveren sıfatıyla birinci derecede sorumludur. İSG organizasyonu, risk değerlendirmesi, eğitim, KKD temin, denetim yükümlülüğü tümüyle müteahhittedir. Alt işverene devir, sorumluluğu tamamen ortadan kaldırmaz.

Sorumluluk Zinciri ve Dava Stratejisi

İş kazası davasında tüm sorumlular birlikte dava edilir. Mahkeme kusur oranlarını belirler ve müteselsil sorumluluk kapsamında tazminat hükmeder. Sigorta şirketlerinin sorumluluğu da kapsam dahilindedir. Rücu davaları kusur oranına göre paylaştırılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ben yapı sahibiyim, müteahhite verdim, sorumluluktan kurtuluyor muyum?

Genel denetim ve bildirim yükümlülüğünüz devam eder; müteahhitin eksikliğini bilmenize rağmen müdahale etmemeniz sorumluluğu artırır.

Alt taşeronun işçisi kaza geçirdi, ben asıl işverenim, muaf mıyım?

Hayır, 4857 SK 2 uyarınca asıl işveren olarak müteselsil sorumlusunuz; iç ilişkide alt işverenden tazmin edebilirsiniz.

Şantiyede hırsızlık sırasında girilen iş kazası sayılır mı?

Üçüncü kişi saldırısıyla meydana gelen kaza iş kazası sayılmaz; ancak işveren önlem ihmali varsa sorumluluğu doğar.

İnşaat iş güvenliği uzmanı A sınıfı zorunlu mu?

Evet, inşaat çok tehlikeli sınıfta olduğu için A sınıfı İSG uzmanı görevlendirilmesi zorunludur.