P2P Kripto Hukuku Pillar Rehberi 2026

P2P kripto hukuku, kullanıcılar arasında merkezi borsa aracılığı olmaksızın doğrudan gerçekleştirilen kripto varlık alım-satım işlemlerinin Türk hukuku çerçevesinde değerlendirildiği bütüncül bir alandır. P2P (peer-to-peer) işlemler; bireysel kullanıcılar, kurumsal yatırımcılar, şirket faaliyetleri ve uluslararası transferler bakımından MASAK 5549 sayılı Kanun, SPK 6362 sayılı Kanun, BDDK düzenlemeleri, Türk Ceza Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu ile sıkı bir şekilde ilişkilendirilir. Bu pillar rehber; bireysel mağdur, soruşturma muhatabı, kurumsal aktör ve hukuki danışman ihtiyacı duyan tüm aktörler için kapsamlı yol haritasıdır.

1. P2P Kripto Nedir? — Kavram, Türler ve Teknik Yapı

P2P kripto işlemi, alıcı ile satıcının doğrudan eşleştirildiği ve ödemenin geleneksel banka transferi (havale/EFT/FAST) ya da nakit yoluyla yapılıp kripto varlığın blok zinciri üzerinden alıcıya transfer edildiği bir işlem modelidir. Aracı kripto borsası yalnızca eşleştirme platformu olarak işlev görür; varlık taşıma kullanıcı cüzdanları arasında gerçekleşir.

1.1. P2P Türleri

• Borsa içi P2P: büyük merkezi borsaların P2P eşleştirme alt platformları
• Bağımsız P2P: geçmişte faaliyet göstermiş bazı merkeziyetsiz pazar yerleri (çoğu kapanmış/azalmış)
• OTC (over-the-counter) P2P: Yüksek tutarlı kurumsal işlemler, telefon/anlık mesajlaşma yoluyla
• Sosyal medya P2P: Anlık mesajlaşma uygulaması, sosyal medya platformu, anlık mesajlaşma uygulaması grupları üzerinden eşleştirilen ve yüksek dolandırıcılık riski taşıyan işlemler

1.2. P2P Süreç Akışı

1. Alıcı, platformda satıcının ilanını seçer ve işlemi başlatır
2. Satıcının kripto varlığı platform escrow hesabına kilitlenir
3. Alıcı, satıcının banka hesabına havale/EFT/FAST ile fiat tutar gönderir
4. Satıcı, ödemeyi onayladıktan sonra escrow serbest bırakılır
5. Kripto varlık alıcının cüzdanına geçer; işlem tamamlanır

1.3. Yaygın P2P Riskleri

P2P işlemler; sahte dekont gönderimi, chargeback (havale iadesi), banka hesabı bloke, MASAK şüpheli işlem bildirimi, yüksek hacimli fiat akışı nedeniyle vergi incelemesi, savcılık ifadesi çağrılması ve geri ödemesiz kalan tarafın mağduriyeti olmak üzere çoklu hukuki risk barındırır.

2. MASAK 5549 Sayılı Kanun ve P2P İşlemler

5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’un m.3’teki müşterinin tanınması, m.4’teki şüpheli işlem bildirimi ve m.8’deki muhafaza ve ibraz hükümleri yükümlülere yöneliktir. Yükümlü sıfatı, m.2/1(d) ve ilgili düzenlemelerin kapsamına göre belirlenir; her P2P kullanıcısının aynı yükümlülükleri taşıdığı varsayılamaz.

2.1. Yükümlü Sıfatı ve Kapsam

• Bankalar (5549 m.2/1-d) — m.3 ve m.4’teki koşullarla kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi
• Kripto varlık hizmet sağlayıcıları — Uyum Yönetmeliği m.4/1(ı)’da uyum programı oluşturacak yükümlüler arasında sayılır
• Bireysel P2P kullanıcıları — m.4’teki şüpheli işlem bildirimi, yükümlü sıfatına ve maddedeki koşullara bağlıdır

2.2. Şüpheli İşlem Bildiriminin Koşulları

Yükümlüler nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılan ya da yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu malvarlığının yasa dışı yollardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla kullanıldığına dair bilgi, şüphe veya şüpheyi gerektirecek bir husus bulunursa 5549 m.4 uyarınca MASAK’a bildirim yapılır.

2.3. MASAK Bildirimi Sonrası Süreç

1. Yükümlü kuruluş şüpheli işlemi MASAK’a bildirir (m.4)
2. Koşulları varsa işlem, Bakan kararıyla yedi iş günü süreyle askıya alınabilir (m.19/A)
3. Bu süreden sonra hesaba ilişkin bir tedbir ancak ayrı bir kanuni dayanakla uygulanabilir; elkoymaya hâkim karar verir (CMK m.128/9)
4. CMK m.128 kapsamında elkoyma, adli sürecin başlamasıyla otomatik olarak uygulanmaz; m.128/1 ve 2’deki koşulların bulunması ve m.128/9 uyarınca hâkim kararı gerekir.
5. Blokenin kaldırılmasına yönelik başvuru, işlemin hukuki dayanağına ve ilgili başvuru yolunun koşullarına göre değerlendirilir

3. SPK 6362 Sayılı Kanun ve İzinsiz Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılığı Riski

Bir P2P faaliyeti değerlendirilirken, 6362 sayılı Kanun m.3/1(cc), (çç) ve (dd) kapsamındaki hizmetlerden hangisinin sunulduğu incelenir. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kurulması ve faaliyete başlaması için m.35/B uyarınca SPK izni gerekir; izin alınmaksızın bu faaliyetin yürütülmesi m.109/A kapsamında değerlendirilir. Kripto varlıklara yönelik yatırım danışmanlığı ve portföy yöneticiliğinin usul ve esasları ise m.35/C/8 uyarınca Kurulca belirlenir.

3.1. Hizmetin Niteliği ve İzin Kapsamı

• Platform niteliği: Alım satım, takas veya transfer gibi sunulan hizmetlerin m.3/1(dd) kapsamındaki platform tanımına girip girmediği
• Saklama hizmeti: Platform müşterilerinin kripto varlıklarının veya transfer hakkı sağlayan özel anahtarlarının saklanması ve yönetiminin m.3/1(çç) kapsamında olup olmadığı
• Diğer hizmetler: Faaliyetin m.3/1(cc) uyarınca Kanuna dayanılarak yapılan düzenlemelerde belirlenen diğer hizmetler kapsamında bulunup bulunmadığı
• İzin durumu: Faaliyetin m.35/B kapsamında kuruluş ve faaliyet izni gerektirip gerektirmediği
• Hacim ve süreklilik: İşlem sayısı, tutarı veya şirket yapısı tek başına KVHS statüsünü ve suçun oluştuğunu göstermez; somut hizmet ve ilgili düzenlemeler birlikte incelenir.

3.2. SPK Yaptırımları

İzin almaksızın kripto varlık hizmet sağlayıcı olarak faaliyet yürüttüğü tespit edilen gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri için m.109/A, üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası öngörür. M.109/2 ise izinsiz sermaye piyasası faaliyetini düzenler. İzinsiz KVHS faaliyetinde m.99/A’nın atfıyla m.99’daki tedbirler; m.35/B ve m.35/C’ye veya Kurul düzenlemelerine aykırılıkta idari yaptırımlar gündeme gelebilir. Suç oluşturmayan ve m.104’ün koşullarını karşılayan piyasa bozucu eylemler için idari para cezası öngörülür; kripto platform işlemlerinde m.35/C/3’ün kapsam ve istisnası ayrıca gözetilir.

4. BDDK ve Banka Hesap Sorumluluğu

5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.73, sır saklama yükümlülüğünü ve bilgi paylaşımına ilişkin koşulları; m.74 ise bankaların itibarının korunmasını düzenler. Bankanın bir P2P işleminden dolayı müteselsil sorumluluğunun doğup doğmadığı, bu iki maddeye atıfla peşinen belirlenemez; somut olayın sorumluluk dayanakları ayrıca değerlendirilmelidir.

4.1. Banka Hesap Bloke Süreci

1. 5549 m.4’teki şüpheli işlem koşulları varsa yükümlü kuruluş tarafından MASAK’a bildirim yapılır
2. Hesap kısıtlaması varsa, dayanağı ve süresi somut işlem bakımından kontrol edilir
3. Şüpheli işlem MASAK’a bildirilir; koşulları varsa m.19/A ile işlem yedi iş günü askıya alınabilir
4. CMK m.128 kapsamındaki elkoymaya hâkim karar verir; bu tedbir ayrı bir karara dayanır
5. Hesap sahibine ifade çağrısı yapılmışsa, çağrının kapsamı ve ilgili dosya ayrıca değerlendirilir

4.2. Hesap Sahibinin Hakları

Banka hesabındaki kısıtlamaya karşı başvuru yolu, kısıtlamanın kaynağına göre belirlenir. Bankayla uyuşmazlık, ticari veya mesleki olmayan amaçla hareket eden kişinin 6502 m.3 kapsamında bir tüketici işlemine dayanıyorsa, m.68’in güncel parasal sınırı ve m.73’ün görev kuralları gözetilir; tüketici mahkemesinde dava açılacaksa m.73/A’daki arabuluculuk şartı ve istisnaları ayrıca değerlendirilir. İdari yargı, İYUK m.2 kapsamındaki idari eylem veya işlemlere ilişkin koşullar varsa gündeme gelir; m.7 genel bir banka blokesi itirazını değil dava süresini düzenler. KVKK m.11 ise kişisel veriye ilişkin hakları düzenler ve tek başına her blokenin kaldırılması için genel bir başvuru yolu oluşturmaz.

5. P2P Vergi Hukuku — GVK 80, 82 ve KDV

P2P kazancının vergi niteliği, GVK m.2’deki gelir unsurları ve ilgili hükümlerin koşulları üzerinden değerlendirilir. Ticari kazanç için m.37, değer artışı kazancı için mükerrer m.80, arızi kazanç için m.82 dikkate alınır; yalnız işlem sayısı veya tutarıyla kesin sınıflandırma yapılamaz.

5.1. Bireysel İşlemlerde Vergi Niteliği

GVK mükerrer m.80’in (1) numaralı bendi, istisnaları saklı kalmak üzere menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançları düzenler. Her kripto varlığın bu kapsama girdiği varsayılamaz. GVK m.82’deki arızi kazanç istisnası da her P2P satışının alış-satış farkına uygulanacak genel bir sınır değildir.

5.2. Ticari Kazanç Değerlendirmesi

GVK m.37, ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançları ticari kazanç sayar. P2P işlemlerinin bu nitelikte olup olmadığı somut faaliyet üzerinden değerlendirilir; süreklilik veya yüksek hacim tek başına bütün vergi yükümlülüklerini belirlemez. Gerçek ya da basit usulün uygulanması, KDV ve beyan yükümlülükleri kendi koşulları bakımından ayrıca incelenir.

5.3. KDV Boyutu

KDV Kanunu m.1/1, Türkiye’de ticari, sınai, zirai veya serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetleri kapsar. P2P işlemi veya aracılık komisyonunun KDV bakımından durumu; işlemin niteliği, Türkiye’de yapılma koşulu ve uygulanabilir diğer hükümlerle birlikte incelenmelidir. Bu hükümden bütün kripto değişimlerinin KDV dışında olduğu veya her komisyonun otomatik olarak KDV yükümlülüğü doğurduğu sonucu çıkarılamaz.

5.4. Vergi İncelemesi ve Uzlaşma

Vergi incelemesi başlatılması tek başına VUK m.359 kapsamında kaçakçılık suçu veya m.353 kapsamında özel usulsüzlük cezası oluştuğunu göstermez; somut fiilin ilgili hükmün koşullarını taşıması gerekir. VUK m.376, vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında indirim düzenler. İhbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde başvuru, maddede belirtilen ödeme koşulları ve dava konusu yapmama şartları aranır. VUK m.376’ya dayanılarak uzlaşma ya da 6736/7440 sayılı kanunlardan güncel yararlanma hakkı bulunduğu söylenemez; bu yolların kapsam ve süreleri ayrıca doğrulanmalıdır.

6. Cumhuriyet Savcılığı Soruşturma Süreci

Suça ilişkin ihbar veya şikâyet, CMK m.158 uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına ya da kolluğa yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir. Her başvuru otomatik olarak soruşturma açılacağı anlamına gelmez: fiilin suç oluşturmadığı herhangi bir araştırma gerektirmeksizin açıkça anlaşılıyorsa veya ihbar ve şikâyet soyut ve genel nitelikteyse m.158/6 uyarınca soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir.

6.1. Soruşturma Aşamaları

1. MASAK’a yapılan şüpheli işlem bildirimi, tek başına dosyanın mutlaka savcılığa intikal ettiğini göstermez
2. Cumhuriyet Savcısı tarafından soruşturma numarası açılır
3. Şüphelinin ifadeye çağrılması (CMK m.146-147)
4. Bilirkişi raporu, banka kayıtları, blokchain analiz raporları toplanır
5. Tutuklama, adli kontrol veya serbest bırakma kararı (CMK m.100, 109)
6. Kovuşturmaya yer olmadığına karar (KYOK) veya iddianame

6.2. Şüpheli Hakları (CMK m.147)

• Susma hakkı — beyanda bulunmama özgürlüğü
• Müdafii ile görüşme hakkı — ifade öncesi hukukçu danışmanlığı
• Aleyhe delillerin gösterilmesi talebi
• Tercüman talep hakkı (yabancı dil konuşan şüpheli için)
• Yakını veya işverenine bilgi verilme hakkı

6.3. P2P Davalarında Sık Karşılaşılan Suçlamalar

• TCK m.158/1-f bilişim sistemleri kullanılarak nitelikli dolandırıcılık
• TCK m.282 suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama
• 5549 sayılı Kanun m.14 kapsamında yükümlülük ihlali iddiası (m.4/2, m.7 ve m.8)
• 6362 sayılı Kanun m.109/A kapsamında izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı iddiası
• VUK m.359 vergi kaçakçılığı
• TCK m.244 bilişim sistemine girme/erişim engelleme

7. CMK El Koyma ve Bloke Süreçleri

Bir P2P dosyasında eşya veya malvarlığı değerine yönelik tedbir ile bilgisayar kayıtlarının incelenmesi ayrı işlemlerdir. CMK m.123 eşya ve kazancın muhafaza altına alınmasını; m.128, kapsamındaki suçlar ve koşullar bakımından taşınmaz, hak, alacak ve diğer malvarlığı değerlerine elkoymayı düzenler. Bilgisayar, program ve kütüklerde arama ve kopyalama ise m.134’ün koşullarına tabidir. Hesabın askıya alınması ve suça konu menfaate elkoyma bakımından, somut suç ve hesap kapsamı uygunsa m.128/A ayrıca değerlendirilir.

7.1. El Koyma Türleri

• Banka hesabı el koyma: CMK m.128 — savcılık talebi ve sulh ceza hakimliği kararı
• Kripto varlık ve cüzdan incelemesi: Bilgisayar kayıtlarının aranması ve kopyalanması CMK m.134’ün koşullarıyla değerlendirilir. Kripto varlığın kendisine yönelik tedbir, cihaz incelemesiyle aynı işlem değildir; malvarlığı veya hesap tedbirinin dayanağı ve koşulları CMK m.123, 128 ve uygulanıyorsa 128/A kapsamında ayrıca belirlenir.
• Borsa hesabı el koyma: Yerli/yabancı borsalara müzekkere
• Donanım el koyma: Bilgisayar, telefon, hardware wallet

7.2. El Koymaya İtiraz

El koyma kararına karşı itiraz yolu açıktır (CMK m.267). Sulh ceza hâkimliği kararına itiraz, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde yapılır; itirazı inceleyecek merci CMK m.268/3’e göre belirlenir. Banka blokesinde idari yargı (İYUK m.7) yolu da paralel kullanılabilir; ancak adli süreç önceliklidir.

7.3. El Konulan Kripto Varlığın Akıbeti

Mahkeme aşamasında el konulan kripto varlık genellikle özel saklama hesabına alınır. Yargılama sonunda beraat kararı çıkarsa varlık iadesi yapılır. Mahkumiyet halinde TCK m.55 (kazanç müsaderesi) çerçevesinde Hazine’ye geçer.

8. Mahkeme ve Yargılama Aşamaları

Soruşturma sonunda iddianame düzenlenirse dava aşaması başlar. P2P kaynaklı dolandırıcılık davalarında, TCK m.158/1-f nitelikli hâli dahil, Asliye Ceza Mahkemesi görevlidir (5235 sayılı Kanun m.12); Ağır Ceza Mahkemesi yalnız üst sınırı on yılı aşan suçlarda görevlidir.

8.1. Yargılama Akışı

1. İddianame kabulü ve duruşma günü tayini
2. Sanığın savunması — CMK m.191 sorgu
3. Tanık ve müşteki dinlenmesi (CMK m.43 vd.)
4. Bilirkişi raporlarının okunması ve karşı bilirkişi talebi
5. Esas hakkında mütalaa (CMK m.215)
6. Sanık savunmasının alınması (CMK m.216)
7. Karar (CMK m.223) — beraat, mahkumiyet, düşme veya KYOK

Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvurusu, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.273). Temyize açık istinaf kararlarına karşı temyiz istemi de gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.286, m.291). Yargıtay incelemesi sonrası bozma veya onama kararı verilir.

8.3. Bilirkişi Raporu Stratejisi

P2P davalarında bilirkişi raporu sonucu doğrudan etkiler. Mahkeme bilirkişisi yanı sıra savunma tarafından özel bilirkişi raporu (konuya ilişkin görüşü) sunulması mümkündür. Blokchain analizi, fiat akış analizi, gelir-uyumluluk testi raporda kapsamlı işlenmelidir.

9. Tazminat Davası — Hukuk Mahkemesi Yolu

P2P işlemlerindeki özel hukuk talepleri somut olayın koşullarına göre değerlendirilir. TBK m.49/1 bakımından kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille zarar verilmesi; m.58 bakımından kişilik hakkının zedelenmesinden doğan manevi zarar aranır. Tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini hâkim, m.51 uyarınca durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözeterek belirler. TBK m.77, haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşmeyi konu alır; somut olayda geri verme talebinin koşulları ve sınırlamaları ayrıca değerlendirilmelidir. Sözleşmeden doğan taleplerin dayanağı ve koşulları da ayrıca incelenmelidir.

9.1. Hangi Mahkeme Görevlidir?

• Asliye Hukuk Mahkemesi — malvarlığı ve şahıs varlığı haklarına ilişkin davalarda, aksine bir düzenleme bulunmadıkça görevlidir (HMK m.2).
• Tüketici Mahkemesi — tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan davalarda, 6502 sayılı Kanun m.73 kapsamı ve uygulanacak başvuru koşulları dikkate alınarak görev değerlendirilir.
• Asliye Ticaret Mahkemesi — aksine hüküm bulunmadıkça ticari davalarda görevlidir. Uyuşmazlığın ticari dava niteliği TTK m.4 ve ilgili özel hükümlere, mahkemenin görevine ilişkin koşullar ise m.5’e göre değerlendirilir.

9.2. Zarar Talepleri ve Yargılama Giderleri

• Maddi tazminat — TBK m.49/1’e dayalı talepte kusurlu ve hukuka aykırı fiille verilen zarar değerlendirilir. Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirler (TBK m.51).
• Manevi tazminat (TBK m.58) — kişilik hakkının zedelenmesinden doğan manevi zarar için talep edilebilir
• Yargılama vekâlet ücreti — vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti, yargılama giderleri arasındadır (HMK m.323/1-ğ).
• Diğer yargılama giderleri — HMK m.323’te sayılan harç, tebligat, keşif, bilirkişi ve tanık giderleri bu kapsamdadır. Somut giderler ve bunların hangi tarafa yükletileceği ayrıca değerlendirilmelidir.

9.3. Yetki ve Görev

Genel yetkili mahkeme, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.6). Haksız fiilden doğan davalarda fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da gelme ihtimalinin bulunduğu yer yahut zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (HMK m.16). Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir (HMK m.10). Yabancılık unsuru bulunan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, MÖHUK m.40 uyarınca iç hukukun yer itibarıyla yetki kurallarına göre belirlenir; m.34 ise haksız fiile uygulanacak hukuku düzenler.

10. Şirket ve Kurumsal P2P Faaliyet — Uyum Prosedürü

Bir şirketin veya şahıs işletmesinin P2P işlemi yapması tek başına kripto varlık hizmet sağlayıcısı sayılması için yeterli değildir; sunulan hizmetin Kanun m.3’teki tanımlara ve ilgili düzenlemelere göre değerlendirilmesi gerekir. KVHS niteliğinde faaliyet için m.35/B uyarınca kuruluş ve faaliyet izni gerekir. MASAK ve vergi yükümlülükleri kendi mevzuatı kapsamında ayrıca değerlendirilir.

10.1. KVHS (Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı) Çerçevesi

6362 sayılı Kanun m.3/1(cc), (çç) ve (dd), kripto varlık hizmet sağlayıcı, saklama hizmeti ve platform kavramlarını tanımlar. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlü sıfatı, yalnız şirket olma veya P2P etiketiyle değil ilgili kapsam hükümleriyle belirlenir. Uyum Yönetmeliği m.4 kapsamına giren kripto varlık hizmet sağlayıcılar için m.5’teki uyum programı tedbirleri uygulanır.

10.2. Kapsama Girenler İçin Uyum ve Muhafaza

• Kurum politikası ve prosedürlerinin oluşturulması (Uyum Yönetmeliği m.5/1-a)
• Risk yönetimi, izleme ve kontrol faaliyetlerinin yürütülmesi (m.5/1-b,c)
• Uyum görevlisi atanması ve uyum birimi oluşturulması (m.5/1-ç)
• Eğitim faaliyetlerinin yürütülmesi (m.5/1-d)
• İç denetim faaliyetlerinin yürütülmesi (m.5/1-e)
• 5549 m.8 kapsamındaki muhafaza ve ibraz: yükümlüler, Kanun’la getirilen yükümlülüklerine ve işlemlerine ilişkin belgeleri düzenleme tarihinden, defter ve kayıtları son kayıt tarihinden, kimlik tespiti belgelerini son işlem tarihinden itibaren sekiz yıl saklar ve istenirse yetkililere ibraz eder.

10.3. SPK Lisans Gerekleri

Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kurulması ve faaliyete başlaması için SPK izni m.35/B uyarınca zorunludur. KVHS kapsamı ve kripto varlığın niteliği m.3 ile m.35/B’nin ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirilir; SPK’nın yetkisi yalnız menkul kıymet niteliğine indirgenemez. İzin alınmaksızın KVHS faaliyeti m.109/A kapsamında değerlendirilir. İzinsiz sermaye piyasası faaliyeti ise kendi koşullarıyla m.109/2 kapsamında ele alınır.

10.4. Vergi Boyutu (Şirket)

Kurumlar vergisi mükellefi olanlar bakımından KVK m.6, bir hesap döneminde elde edilen safi kurum kazancını esas alır; bu kazancın tespitinde GVK’nın ticari kazanç hükümleri uygulanır. Yalnız tüzel kişi olarak P2P işlemi yapmak, bu maddeye dayanılarak bütün vergi yükümlülüklerinin belirlenmesine yetmez. KDV açısından KDV Kanunu m.1’deki işlem ve faaliyet koşulları; damga vergisi açısından DVK m.1’deki kağıt tanımı, ekli (1) sayılı tablo kapsamı ve diğer kanuni koşullar ayrıca incelenmelidir. Beyan türü ve dönemi, uygulanabilir mükellefiyet hükümlerine göre belirlenmelidir.

11. Hukuki Danışmanlık Çerçevesi

P2P işlemleri tek başına çoklu hukuk dalını kesen karmaşık bir alandır. Bireysel kullanıcılar için risk yönetimi, kurumsal aktörler için uyum yapılandırması ve uyuşmazlık halinde savunma stratejisi farklı hukuki danışmanlık formatlarını gerektirir.

11.1. Bireysel Hukuki Danışmanlık Konuları

• P2P işlem öncesi risk analizi ve karşı taraf incelemesi
• Banka hesap bloke halinde itiraz ve savunma stratejisi
• Savcılık ifade hazırlığı ve müdafii desteği
• Vergi beyan stratejisi ve gelir kuponu hazırlığı
• Mağduriyet halinde şikayet ve tazminat süreci

11.2. Kurumsal Hukuki Danışmanlık Konuları

• Şirket kuruluş ve faaliyet kapsamı belirleme
• MASAK uyum programı tasarımı ve dokümantasyonu
• SPK izin başvurusu ve süreç takibi
• Vergi planlaması ve yapılandırma
• Çalışan sözleşmeleri ve gizlilik anlaşmaları
• Veri koruma uyumu (KVKK, GDPR)
• Müşteri sözleşmesi ve kullanım koşulları

11.3. Uyuşmazlık Halinde Süreç Yönetimi

P2P uyuşmazlıklarında başvuru yolları, somut işlemin niteliğine ve talebe göre seçilir. İdari yargı için İYUK m.2’deki koşullar, tüketici başvurusu için 6502 sayılı Kanun’un kapsam ve usul şartları, adli karara itiraz için CMK m.267-268, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat için m.141-142 ayrı ayrı değerlendirilir. Bu yolların her uyuşmazlıkta birlikte veya aynı anda kullanılması gerektiği sonucu çıkarılamaz.

12. P2P Hukuku Tablo — Süreç Karşılaştırması

13. Detaylı P2P Rehber Sayfaları

P2P kripto hukukunun farklı boyutları için özel olarak hazırlanmış detaylı rehber sayfalarına aşağıdan ulaşabilirsiniz:

• P2P Banka Bloke Savunma Rehberi — Bloke İtiraz ve Savunma Stratejisi
• P2P MASAK Şüpheli İşlem Rehberi — 5549 Kanun Çerçevesinde Yükümlülükler
• P2P Savcılık İfade Rehberi — CMK 147 Şüpheli Hakları
• P2P Banka Hesap Dondurma Rehberi — Hesap Açma ve İtiraz
• P2P Vergi Beyanı Rehberi — GVK 80, 82 ve KDV Boyutu
• P2P İddianame Savunma Rehberi — Mahkeme Yargılama Stratejisi
• P2P Şirket Kuruluş ve Uyum Rehberi — KVHS Çerçevesinde Kurumsallaşma
• P2P Tazminat Dava Rehberi — TBK 49 vd. Maddi Manevi Tazminat
• P2P Mağduru Hukuki Yol Haritası — Adım Adım İlk Müdahale
• P2P Mağdurları 2026 — Sahte Dekont ve USDT Bloke
• Kripto P2P Yasal Mı? Güncel Mevzuat Rehberi
• P2P Güvenlik Riskleri ve Önlemler
• P2P Ticareti Yasal Mı?
• P2P Savcılık Soruşturması

14. İçtihat ve Mevzuat Kaynakları

Yargıtay Karar Arama (resmi) ve Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden P2P kripto hukuku ile ilgili güncel kararlara ve mevzuat metinlerine aşağıdaki bağlantılarla ulaşılabilir.

• P2P kripto işlem kararları — Yargıtay arama
• MASAK şüpheli işlem bildirimi — Yargıtay arama
• Banka hesap bloke kripto — Yargıtay arama
• İzinsiz sermaye piyasası faaliyeti (6362 m.109/2) — Yargıtay arama
• TCK 158 kripto nitelikli dolandırıcılık — Yargıtay arama
• TCK 282 suç geliri aklama — Yargıtay arama

Resmi Mevzuat Kaynakları

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK)
• 5549 sayılı MASAK Kanunu
• 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu
• 5411 sayılı Bankacılık Kanunu
• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
• MASAK Başkanlığı resmi sitesi
• SPK resmi sitesi

İlçe ve Şehir Bazlı Kripto Hukuku Rehberleri 2026

Aşağıda şehir ve ilçe adlarıyla kripto hukuku başlıkları listelenmiştir.

• İstanbul Kripto Hukuku Rehberi 2026
• İzmir Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Adana Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Antalya Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Bursa Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Konya Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Gaziantep Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Mersin Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Kocaeli Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Üsküdar Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Kadıköy Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Kayseri Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Eskişehir Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Diyarbakır Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Samsun Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Bakırköy Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Ümraniye Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Beşiktaş Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Ataşehir Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Maltepe Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Beylikdüzü Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Şişli Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Sarıyer Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Bağcılar Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Fatih Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Beyoğlu Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Esenyurt Kripto Hukuku Rehberi 2026
• Kartal Kripto Hukuku Rehberi 2026

Kripto Dolandırıcılığında Suç Duyurusu — Adım Adım Hukuki Yol Haritası

Aşağıdaki başlıklar, somut olayda ayrıca değerlendirilmesi gereken başvuru ve belge konularını gösterir; her olayda tüm adımların uygulanması gerektiği anlamına gelmez. CMK m.158 suça ilişkin ihbar ve şikâyetin yapılabileceği mercileri ve bildirim şeklini düzenler. Diğer başvuruların dayanakları, koşulları ve süreleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Adım 1 — Olay Kanıtlarının Toplanması

Elde bulunan borsa hesap özeti, on-chain işlem kimliği (TXID), P2P yazışmaları ve işlem kayıtları, olayın açıklanması için düzenlenip korunabilir. Kimlik tespiti (KYC) belgeleri veya cihaz kayıtlarının tümünü önceden toplamak, CMK m.158’de genel bir ihbar veya şikâyet şartı olarak öngörülmez.

Adım 2 — Suça İlişkin İhbar veya Şikâyet (CMK m.158)

CMK m.158/1 ve 5 uyarınca suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir. Olay tarihi, bilinen kişi ve işlem bilgileri, zarar iddiası ve eldeki belgeler başvurunun açıklanmasına yardımcı olabilir.

Adım 3 — MASAK Bildirimi Kapsamının Değerlendirilmesi

5549 sayılı Kanun m.4, yükümlüler nezdinde veya onlar aracılığıyla yapılan ya da yapılmaya teşebbüs edilen işlemlerde, malvarlığının yasa dışı yollardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla kullanıldığına dair bilgi, şüphe ya da şüpheyi gerektirecek bir husus varsa yükümlünün MASAK’a bildirimini düzenler. Maddedeki şüpheli işlem bildirim yükümlülüğü ile mağdurun genel başvurusunun kanalı ve usulü aynı kabul edilmemelidir.

Adım 4 — Banka Hesap Blokesine Karşı Başvuru

Banka hesabı bloke edildiyse önce blokenin dayanağı öğrenilmelidir. 5549 m.19/A kapsamındaki işlem askısı, CMK m.128 veya m.128/A kapsamındaki elkoyma ya da başka bir tedbir için başvuru yolu ve süre farklıdır; elkoyma kararına itiraz, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.267-268). Somut itirazla ilgili, elde bulunan işlem ve kimlik tespiti kayıtları ile işlemin kaynağını açıklayan belgeler eklenebilir. BSMV beyanı her P2P kullanıcısı için zorunlu bir ek olarak varsayılamaz; 6802 sayılı Kanun m.28 ve m.30 kapsamındaki işlem ve mükellef niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Adım 5 — Kamu Davasına Katılma ve Tazminat (CMK m.237; TBK m.49)

CMK m.237/1 uyarınca mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler. Kanun yolu aşamasında yeni katılma talebinde bulunulamaz; ilk derece mahkemesinde ileri sürülüp reddedilen veya karara bağlanmayan talep, kanun yolu başvurusunda açıkça belirtilmişse incelenip karara bağlanır. TBK m.49/1 kapsamında tazminat, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille zarar verilmesi koşullarına bağlıdır. Tazminatın hangi mahkemede ve hangi usulle isteneceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Adım 6 — Yurt Dışı Bağlantılı Olaylarda Başvuru

Yurt dışında işlenip Türkiye’de takibi gereken suçlar hakkında CMK m.158/3 uyarınca Türkiye’nin elçilik ve konsolosluklarına da ihbar veya şikâyette bulunulabilir. Yabancı borsaya ilişkin her olayın bu kapsama girdiği varsayılmamalıdır; uluslararası adli işbirliği yolları ve koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Yeni 2026 Rehberleri

• Kripto Hack Türleri ve Hukuki Sorumluluk 2026 — Smart Contract, Bridge, Drainer, SIM-Swap
• Kripto Para Mağduru Hukuki Yol Haritası 2026 — 1 Saat, 24 Saat, 7 Gün, 30 Gün