İlgili konu: İş Kazası Hukuku ana rehberimizden işçi hakları ve tazminat sürecinin tamamını inceleyebilirsiniz.

SGK’nın İşverene Rücu Davası İş Kazası Giderleri (2026)

SGK rücu davası; iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle SGK’nın çalışana yaptığı ödemelerin, kusurlu işverenden geri alınması davasıdır. 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi rücu hakkını düzenler. 2026 yılında SGK rücu davaları yılda binlerce dava ile aktif yürütülmekte; Yargıtay içtihatlarıiçtihadı kusur oranı hesaplamasını detaylandırmaktadır.

Rücu Kapsamı

SGK’nın iş kazası nedeniyle yaptığı tüm ödemeler rücu kapsamındadır: geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm aylığı, sağlık yardımları (hastane, ameliyat, ilaç), protez giderleri, tedavi masrafları. İşçi payı ve yasal primler rücu dışındadır.

Kusur Oranı Esasına Göre Rücu

SGK ödemeleri işverenin kusur oranı oranında rücu edilir. Yüzde 100 kusurlu işveren toplam bedeli öder. Müterafik kusur indirimi uygulanır. Hakim takdir yetkisi çerçevesinde bilirkişi raporundan sapabilir; ancak gerekçe açık olmalıdır.

Rücunun Kanunî Çerçevesi: 5510 m.21 ve İki Kritik Sınır

SGK’nın rücu davasının dayanağı 5510 sayılı Kanun m.21’dir. Madde, hem sorumluluğun şartını hem de tavanını belirler; savunmada asıl alan da bu iki noktadadır.

Sorumluluk şartı: kast veya mevzuata aykırı hareket

Kanuna göre iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı işverene ödettirilir. Yani salt kazannın meydana gelmesi yetmez; mevzuata aykırılık veya kast ortaya konulmalıdır.

Madde ayrıca açık bir savunma dayanağı verir: “İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.” Olayın, gerekli tüm tedbirler alınsa dahi önlenemeyecek nitelikte olduğu ortaya konulabiliyorsa sorumluluk bu ilke çerçevesinde değerlendirilir.

Birinci sınır: sigortalının isteyebileceği tutarı aşamaz

Uygulamada en çok gözden kaçan ibare budur. Kanun, işverene ödettirilecek tutarı “sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere” belirler. Yani Kurumun rücu alacağı, sigortalının genel hükümlere göre işverenden talep edebileceği tazminat tutarını aşamaz. Aktueryal hesap bu tavan gözetilmeden yapılmışsa itiraz edilmelidir; kusur oranı ve bakiye ömür hesabı kadar bu tavan da denetlenmelidir.

İkinci sınır: üçüncü kişide oran yarıdır

Kaza üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse rejim değişir: yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir. Üçüncü kişiye tam tutar üzerinden yöneltilen taleplerde bu fıkra ileri sürülmelidir.

Rücu edilemeyen haller

• Kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelen olaylarda — bu fiillerden dolayı kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar hariç — kurumuna veya ilgililere rücû edilmez.
• Ölümle sonuçlanan olaylarda, kazannın meydana gelmesinde kusuru bulunan hak sahiplerine veya kusurlu sigortalının hak sahiplerine Kurumca rücû edilmez.

Bildirim yapılmazsa ayrı bir yük doğar

İş kazasının, 5510 m.13/2-(a)’da belirtilen sürede işveren tarafından Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir. Bu, kusur tartışmasından bağımsız, yalnızca bildirim yükümlülüğüne bağlı bir sorumluluktur.

Benzer şekilde, sağlık raporu alınması gereken işlerde rapora dayanılmaksızın veya rapora aykırı olarak bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılan sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği de işverene ödettirilir.

Mevzuat metni: 5510 sayılı Kanun.

Zamanaşımı

SGK rücu davasında zamanaşımı 10 yıldır (5510 SK 93). Süre SGK’nın ilgili ödemeyi yaptığı tarihten başlar. Her yeni ödeme ayrı zamanaşımı süresi başlatır. Birikmiş davalar için toplu dava usulü uygulanır.

Aktüeryal Hesap

Sürekli iş göremezlik ödemeleri için aktüeryal hesap yapılır. Beklenen yaşam süresi, aylık gelir, faiz oranı değişkenleri kullanılır. TÜİK hayat tabloları referans alınır. Peşin değer hesaplanarak tek seferde talep edilebilir.

Savunma Stratejileri

İşverenin savunmada kullanabileceği argümanlar: müterafik kusur oranını yükseltme, üçüncü kişi müdahalesi, olağandışı hal, bilirkişi raporuna usul itirazı. Taksitlendirme talebi mahkemeden istenebilir; SGK genellikle kabul etmektedir. Sigorta şirketi teminatı kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

SGK rücu davası gecikmeli açılırsa tazminat artar mı?

Evet, gecikmiş ödemelere yasal faiz işler; SGK’nın geç açması kendi aleyhine sonuç doğurabilir.

İşverenin sigortası rücu ödemesini karşılar mı?

İşveren sorumluluk sigortası (TTK 1419) varsa kısmen veya tamamen karşılanır; iş kazası paket teminatı önerilir.

Rücu davasında taksitlendirme mümkün mü?

Evet, işverenin mali durumu dikkate alınarak taksit planı yapılabilir; genellikle 12-36 ay arası taksit kabul edilir.

Alt işveren SGK’ya rücu öder mi?

Alt işveren de ortak-müteselsil sorumludur; SGK istediği tarafa veya taraflara birlikte rücu açabilir.

İş Hukuku Mevzuat Tablosu

İlgili Kurumlar

• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB)
• Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
• İş Mahkemeleri
• Arabuluculuk Daire Başkanlığı
• Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)

İş Hukuku Rehberi | Kıdem-İhbar Tazminatı | İşe İade Davası

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda