Kripto Cüzdan Dondurma ve El Koyma Rehberi 2026: CMK 128 ve Savunma

Borsa hesabı, soğuk cüzdan ya da DeFi cüzdanlardaki kripto varlıklara CMK m.128 uyarınca el konulması, dondurulması ve bu işlemlere karşı itiraz yolları rehberi. Ana P2P Kripto Hukuku Pillar ve Kripto Para Hukuku Pillar sayfalarının çalışanlık alt sayfasıdır.

Kripto Cüzdana El Koyma Hukuki Dayanağı

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.128 uyarınca somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve hâkim kararı şartıyla şüphelinin taşınmaz, hak ve alacaklarına el konulabilmektedir. Kripto varlıklar 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.35/B (7518 sayılı Kanun ile değişik) çerçevesinde mal varlığı değeri olarak değerlendirildiğinden CMK m.128 kapsamına girmektedir. El koyma kararı yalnızca ağır cezalık katalog suçlarda (TCK m.158, m.282, m.220 vb.) verilebilmektedir.

Borsa Hesabındaki Kripto Varlığa El Koyma

Lisanslı KVHS’lerde tutulan kripto varlığa el koyma uygulamada üç yolla gerçekleşir: (1) Savcılık ya da hâkim kararının doğrudan KVHS’ye tebliği ile hesabın bloke edilmesi; (2) MASAK koordinasyonu ile geçici dondurma; (3) BTK ya da SPK aracılığıyla dolaylı bloke. Lisanssız yurt dışı kripto varlık platformlarında Türk yargı kararlarının uygulanması platformun gönüllü işbirliğine bağlıdır. Uygulamada yüksek yargı, kripto borsa hesaplarına el koyma değerlendirmesinde bu işbirliği unsurunu önemli görmektedir.

Soğuk Cüzdan ve DeFi Cüzdanlara El Koyma

Donanım cüzdanlardaki ve yazılım tabanlı DeFi cüzdanlardaki kripto varlığa el koymak teknik olarak güçtür çünkü erişim için cüzdan sahibinin private key ya da seed phrase bilgisini ifşa etmesi gerekir. CMK m.123 arama kararı ile cüzdan cihazına el konulabilir; ancak şüphelinin Anayasa m.38 ve CMK m.147 susma hakkı çerçevesinde private key ifşasına zorlanması mümkün değildir. Pratikte savcılık şüphelinin diğer mal varlığına el koyma kararı vererek kayıp tazminatını oradan tahsil yoluna gitmektedir.

El Koyma Kararına İtiraz Yolu

CMK m.142 uyarınca el koyma kararına karşı sulh ceza hâkiminin verdiği karar olarak değerlendirilmekte ve yedi gün içinde Asliye Ceza Mahkemesi (üst mahkeme) nezdinde itiraz hakkı tanınmaktadır. CMK m.267-271 itiraz hükümleri uygulanmaktadır. İtiraz dilekçesinde: (a) suç şüphesinin somut olmadığı; (b) kripto varlığın suçla illiyet bağı bulunmadığı; (c) onchain delil ile sahiplik ispatı; (d) orantılılık ilkesi (TBK m.4) ihlali argümanları sunulmalıdır.

Onchain Delil ile Sahiplik Savunması

El konulan kripto varlığın aslında şüpheliye ait olmadığı, ya da farklı bir kaynaktan gelen yasal mal varlığı olduğu argümanı en güçlü savunmadır. Onchain delil ile bu argümanın somutlaştırılması için: (1) Cüzdan adresinin TRONSCAN, BSCScan ya da Etherscan üzerindeki işlem geçmişi; (2) Borsa giriş noktasındaki KYC bilgileri; (3) Kripto varlığın elde edilme tarihinden önceki banka transfer kayıtları; (4) Vergi beyanları; (5) HMK m.266 blockchain bilirkişi raporu sunulmalıdır.

El Koyma Kararının Sona Ermesi

CMK m.131 uyarınca el konulan eşya soruşturma sonunda iade ya da müsadereye konu edilir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğinde el konulan kripto varlık iade edilir. Müsadere kararı için TCK m.54 (eşya müsaderesi) ve m.55 (kazanç müsaderesi) hükümleri uygulanmaktadır. Beraat kararı kesinleştiğinde el konulan kripto varlık derhal iade edilmeli; gecikme halinde TBK m.49 haksız fiil tazminatı talep edilebilir.