Sendika Hukuku | Toplu İş Sözleşmesi, Grev, Lokavt 2026
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamında sendika kurulması, üyelik, yetki tespiti, toplu iş sözleşmesi, grev ve lokavt süreçleri konularında rehber.
İçindekiler
- Sendika Kurma ve Üyelik
- Yetki Tespiti
- Toplu İş Sözleşmesi (TİS)
- Grev ve Lokavt
- Sendikal Tazminat
- Kanuni Dayanak ve Mevzuat
- Sıkça Sorulan Sorular
- İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Sendika Kurma ve Üyelik
6356 sayılı Kanun, işçi ve işveren sendikalarının kurulması, organları, üyelik şartları ve faaliyetlerini düzenler. Sendika üyeliği serbest iradeyle yapılır; ayrımcılık yasaktır.
Yetki Tespiti
Toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi, işyeri/işletme düzeyinde belirli üye sayısı eşiği ve sektörel barajı sağlayan sendikaya verilir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetki tespiti yapar.
Toplu İş Sözleşmesi (TİS)
TİS; ücret, çalışma süreleri, sosyal haklar, iş güvencesi gibi konuları düzenleyen, işyeri ve işletmedeki tüm işçileri kapsayan sözleşmedir. Süresi 1-3 yıldır.
Grev ve Lokavt
Yasal grev için TİS uyuşmazlığı ve arabuluculuk sürecinin sonuçlanması gerekir; işçilerin en az dörtte birinin talebi hâlinde grev oylaması yapılır. Lokavt ise işverenin toplu olarak işyerini kapatma hakkıdır. Bazı hizmetlerde grev yasakları vardır.
Sendikal Tazminat
Sendika üyeliği sebebiyle ayrımcılık veya iş akdinin feshi halinde işçi, en az 1 yıllık ücreti tutarında sendikal tazminat talep edebilir (md. 25).
Kanuni Dayanak ve Mevzuat
- 6356 sayılı Sendikalar ve TİS Kanunu
- 4857 sayılı İş Kanunu
Sıkça Sorulan Sorular
Sendika üyeliği işten çıkarma sebebi olur mu?
Hayır. 6356 sayılı Kanun md. 25 uyarınca sendika üyeliği sebebiyle ayrımcılık yapılamaz; aksi halde sendikal tazminat hakkı doğar.
Yetki itirazı nasıl yapılır?
Yetki tespit yazısına karşı tebliğden itibaren 6 iş günü içinde mahkemeye itiraz edilebilir. Mahkeme kısa sürede karar verir.
Grev kararı nasıl alınır?
Arabuluculuk sonuçsuz kalırsa uyuşmazlık tutanağının tebliğinden itibaren altmış gün içinde grev kararı alınabilir; karar işyerinde ilan edilir ve uygulama tarihi karşı tarafa altı iş günü önceden bildirilir. İşçilerin en az dörtte birinin talebi hâlinde grev oylaması yapılır.
Hangi sektörlerde grev yasaktır?
Can ve mal güvenliği, hayati hizmetler (su, elektrik, doğal gaz dağıtımı vs.), bankacılık ve noterlik hizmetlerinin bir kısmı gibi alanlarda grev yasakları öngörülmüştür.
Sendikal tazminat ne kadardır?
İşçinin en az 1 yıllık ücret tutarındadır; mahkeme olayın özelliklerine göre daha yüksek miktara hükmedebilir.
İlgili İçtihat
Bu konudaki emsal kararlara mevzuat.adalet.gov.tr İçtihat Arama ekranından ulaşabilirsiniz. Bu sayfada yalnızca künyesi doğrulanmış kararlara yer verilir; doğrulanamayan karar künyeleri kaldırılmıştır.
Süreçte Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Sendikal tazminat ispatı: İşten çıkarmanın gerçek sebebinin sendikal faaliyet olduğunu gösteren tanık ve yazışma delilleri toplanmalıdır.
- TİS müzakeresi: Arabuluculuk süreci öncesinde sendika ve işveren tarafları teklif ve karşı tekliflerini yazılı olarak vermelidir.
- Grev usulü: Yasal grev için arabuluculuk, grev kararının alınması ve uygulama tarihinin bildirimi ile yasak alan kontrolü adımları yerine getirilmelidir; talep hâlinde grev oylaması yapılır.
Önemli Süreler Tablosu
| İşlem / Hak | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Yetki tespitine itiraz | 6 iş günü | 6356 SK md. 43 |
| Arabuluculuk süresi (TİS) | 15+15 gün | 6356 SK md. 50 |
| Grev oylama itirazı | 6 iş günü | 6356 SK md. 61 |
İlgili Hizmet Alanlarımız
Video Rehber
Daha fazla video için @av.bilalalyar YouTube kanalı
İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Hukuki süreçleriniz için randevu almak üzere bize ulaşabilirsiniz.
Av. Bilal ALYAR
Telefon: 0534 636 19 19
E-posta: alyarlaw@gmail.com
Adres: Cevizli Mahallesi Enderun Sokak No:10C Daire:58, Kartal/İstanbul 34865
Yeni Yayınlanan İş Hukuku Rehberleri (2026)
- Kidem Tazminati Tavani Hesaplama
- Ihbar Tazminati Sureler Tbk 17
- Mobbing Davasında İspat Yükü, Tanık ve Mesajlaşma Delilleri 2026
- Is Kazasi Sgk Kusur Tespiti
- Meslek Hastaligi Tazminat Rucu
- Sendikal Haklar 6356 Kanun
- Uzaktan Calisma Hukuku 7226
- Yabanci Isci Calisma Izni
- Gecerli Hakli Fesih Ayrimi
- Fazla Mesai Ispati Pay Bordro
- Yillik Izin Vsk Kullandirma
- Issizlik Sigortasi Iskur
- Ise Iade Davasi 4857 21
- Zorunlu Arabuluculuk 7036
- Kisa Calisma Odenegi Kova
- Ibraname Tbk 420 Gecerlilik
- Rekabet Yasagi Tbk 444 Isci
- Isci Sagligi Guvenligi 6331
- Alt Isveren Asil Isveren Muvazaa
- Is Hukuku Zamanasimi 5 Yil
- Esop Calisan Hisse Opsiyon Is Hukuku
- Calisan Bulusu Patent Kanun
- Is Sozlesmesi Turleri Belirli Sure
- Sendika Aidati Checkoff
- Grev Lokavt Hukuki Rejim 6356
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.