Ticaret ve Şirket Hukuku Rehberi 2026 — Kuruluş, Devir, Konkordato
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, şirketlerin kuruluşundan tasfiyesine kadar tüm yaşam döngüsünü düzenler. Anonim ve limited şirket genel kurulları, yönetim kurulu sorumluluğu, pay devri, sermaye artırımı, birleşme-bölünme ve haksız rekabet ticari hayatın en sık tartışılan alanlarıdır.
İçindekiler
Anonim Şirket Genel Kurulunun İptali
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar hakkında pay sahipleri TTK m.445 uyarınca üç ay içinde iptal davası açabilir. Toplantıya çağrı usulsüzlüğü iptal sebebidir.
Limited Şirkette Pay Devri
TTK m.595 uyarınca pay devri yazılı şekilde yapılır, imzalar noterce onaylanır ve genel kurul onayı alınır. Onay alınmadan yapılan devir şirkete karşı geçersizdir.
Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğu
TTK m.553 yönetim kurulu üyelerinin özen ve sadakat yükümlülüğünü düzenler. Kusurlu davranışlardan dolayı şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı sorumluluk doğabilir.
M&A — Birleşme, Bölünme ve Tür Değiştirme
TTK m.134 vd. düzenlenen birleşme; bilanço, denkleştirme akçesi ve pay sahibi haklarının korunması başta olmak üzere sıkı usul kurallarına bağlıdır. Due diligence süreci ihtilafları azaltır.
Çek, Bono ve Ticari Senetler
Karşılıksız çekte 5941 sayılı Kanun uyarınca adli para cezası ve çek düzenleme yasağı uygulanır. İcra takibi ve tazminat süreçleri eş zamanlı yürütülebilir.
Haksız Rekabet
TTK m.54-63 dürüst olmayan ticari uygulamaları yasaklar. Tespit, men, eski hale iade ve tazminat talepleri tek davada birleştirilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Genel kurul iptali davasında süre kaçırılırsa?
TTK m.445 üç aylık süre hak düşürücüdür; kaçırılması halinde dava reddedilir ancak butlan iddiası süresizdir.
Limited şirkette pay devri tescil edilmezse?
Devir şirket içinde geçerli olabilir ancak üçüncü kişilere karşı tescile kadar hüküm ifade etmez. Ortaklar pay defterine kaydedilmek zorundadır.
Yönetim kurulu üyesi şahsi malvarlığıyla sorumlu olur mu?
Kusur ve illiyet ispatlandığında üye, şirket ve üçüncü kişilere karşı şahsi malvarlığı ile sorumludur. Sorumluluk sigortası kısmen koruma sağlar.
Ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk zorunlu mu?
Konusu para alacağı ve tazminat olan ticari davalarda dava şartı arabuluculuk uygulanır.
Hukuki Destek
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için hukuki danışmanlık almanız önerilir. Av. Bilal Alyar olarak iletişim sayfamız üzerinden randevu talep edebilirsiniz.
İlgili Sayfalar: Kripto Para Avukatı · Bilişim Avukatı · Boşanma Avukatı · SPK Avukatı · Şirketler Avukatı
🕸️ Konu Haritası — Tüm Hukuki Hizmet Alanları
Hisse Devri ve Şirket Kuruluşu — 2026 Güncel Rehber
Türk Ticaret Kanunu (TTK) 2024 değişikliğiyle limited şirket asgari sermayesi 50.000 TL, anonim şirket asgari sermayesi 250.000 TL’ye yükseltilmiş; tek ortaklı anonim şirket yapısı kolaylaştırılmıştır. Hisse devri, limited şirkette noter onaylı pay devir sözleşmesi ve ticaret sicil tescili; anonim şirkette ise nama yazılı hisselerde pay defterine işlem veya hamiline yazılı hisselerde fiziki teslim-merkezi kaydi sistem bildirimiyle gerçekleşir.
Limited Şirket Hisse Devri
TTK m. 595 uyarınca limited şirket pay devri; yazılı ve noterde imzaları onaylı devir sözleşmesi, genel kurul onayı (aksine sözleşme hükmü yoksa) ve ticaret sicil tescili ile tamamlanır. Ticari sicil tescili hak devrini ilgili üçüncü kişiler açısından hüküm ifade ettirir. Pay devrinde vergi stopajı ve değer artış kazancı hükümleri değerlendirilir.
Anonim Şirket Hisse Devri
Nama yazılı hisselerde TTK m. 490-492 uyarınca ciro ve pay defterine kayıt; hamiline yazılı hisselerde fiziki teslim ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) bildirimi zorunludur. Bağlamlı (sınırlandırılmış) paylarda yönetim kurulu onayı aranır; şirket kararı reddi haklı nedene dayanmak zorundadır.
Tek Ortaklı Anonim Şirket Kuruluşu
TTK m. 338 uyarınca tek ortaklı A.Ş. kurulabilir; tek ortak gerçek veya tüzel kişi olabilir. Kuruluş için ana sözleşme, sermaye taahhüdü (%25 peşin ödeme), ticaret sicil tescili ve vergi dairesi kaydı yapılır. Yabancı yatırımcı girişlerinde Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve çifte vergilendirme anlaşmaları dikkate alınır.
Konkordato Talep Süreci
İİK 285 vd. hükümleri uyarınca borçlu şirket; mali durumunun bozulması halinde Asliye Ticaret Mahkemesi’nden konkordato talep edebilir. Ön proje, mali tablolar, alacaklılar listesi ve işletme raporu sunulur; mahkeme geçici mühlet (3 ay + 2 ay uzatma + 1 yıl kesin mühlet) verir. Kesin mühlet süresince takip yapılmaz; ilk alacaklılar toplantısında konkordato projesi oylanır.
Genel Kurul Kararlarının İptali Davası
TTK m. 445-446 uyarınca; kanuna, ana sözleşmeye veya dürüstlük kurallarına aykırı genel kurul kararları aleyhine 3 ay içinde iptal davası açılabilir. Dava hakkı pay sahibi, yönetim kurulu ve toplantıya katılıp aykırı rey kullanan veya toplantıya haklı nedenle katılamayan pay sahiplerine aittir.
Müdür Sorumluluğu (TTK 553)
Yönetim kurulu üyeleri ve müdürler; özen ve sadakat yükümlülüklerine aykırılık nedeniyle şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına karşı sorumludur. Kusursuzluk ispatı müdürdedir; iş takdiri kuralı (business judgment rule) Yargıtay içtihatlarıyla Türk hukukunda uygulama alanı bulmuştur.
Sıkça Sorulan Sorular
Limited şirket nasıl kurulur?
Ana sözleşme MERSİS üzerinden hazırlanır, asgari 50.000 TL sermaye taahhüdü (1/4’ü peşin) yapılır, kurucular imzası noter veya ticaret sicil müdürlüğünde onaylanır, tescil ve ilan sonrası vergi dairesi açılışı tamamlanır. Tek ortaklı limited şirket mümkündür.
Şirket hisse devri nasıl yapılır?
Limited şirkette noter onaylı yazılı devir sözleşmesi + ortaklar kurulu onayı + ticaret sicil tescili; anonim şirkette nama yazılı hisselerde ciro + pay defteri kaydı, hamiline yazılı hisselerde fiziki teslim + MKK bildirimi şartları aranır. Vergi stopajı ve değer artış kazancı hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Anonim şirkette hukuku bulundurmak zorunlu mu?
Avukatlık Kanunu m. 35/3 uyarınca esas sermayesi 250.000 TL ve üzerindeki anonim şirketler ile üye sayısı 100’ü aşan yapı kooperatifleri sözleşmeli avukat bulundurmak zorundadır. Aksi halde idari para cezası uygulanır.
Konkordato nasıl ilan edilir?
Borçlu şirket Asliye Ticaret Mahkemesi’ne konkordato dilekçesi verir; ön proje, mali tablolar, alacaklılar listesi eklenir. Mahkeme 3 aylık geçici mühlet verir, 2 ay uzatılabilir; kesin mühlet 1 yıl + 6 ay uzatma. Alacaklılar toplantısında proje oylanır, mahkeme tasdik eder.
Ortaklıktan çıkma davası nereye açılır?
Limited şirkette TTK m. 638 uyarınca haklı sebeple çıkma davası şirkete karşı Asliye Ticaret Mahkemesi’nde açılır. Haklı sebep; pay sahibinin şirkette kalmasının beklenemez olması şeklinde değerlendirilir. Çıkan pay sahibinin gerçek değer üzerinden alacağı olur.
Tek ortaklı anonim şirket kuruluş aşamaları nelerdir?
MERSİS üzerinden ana sözleşme hazırlama, asgari 250.000 TL sermaye taahhüdü (1/4’ü peşin), kurucu imza onayı, ticaret sicil tescili, vergi dairesi açılışı, sicil gazetesi ilanı. Tek kurucu gerçek veya tüzel kişi olabilir; yabancı yatırımcı için DYY başvurusu eklenir.
Genel kurul kararı iptali davası süresi nedir?
TTK m. 446 uyarınca karar tarihinden itibaren 3 ay. Bu süre hak düşürücü olup mahkemece re’sen dikkate alınır. Yokluk ve mutlak butlanla sakat kararlar bu süreye tabi olmayıp her zaman tespiti istenebilir.
Hizmet Alanlarımız
İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’da şirket kuruluşu (limited/anonim/tek ortaklı), hisse devri, ortaklıktan çıkma, genel kurul karar iptali, konkordato, iflas erteleme, birleşme-devralma ve yabancı yatırımcı şirket kuruluşu süreçlerinde hukuki destek sunulmaktadır. M&A danışmanlığı, due diligence ve Rekabet Kurulu bildirimleri dahil kapsamlı ticaret hukuku hizmetleri mevcuttur.
Güncel Şirketler ve Ticaret Hukuku İçerikleri (2026)
Şirketler hukuku, TTK uyum, kurumsal yönetim ve yatırım turu konularında 2026 yılında hazırladığımız rehber içerikler:
- Anonim Şirket Kuruluşu Tam Rehberi 2026
- Limited Şirket Kuruluşu Rehberi 2026
- Anonim Şirket Esas Sözleşme Değişikliği 2026
- Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğu TTK 553 — Rehberi 2026
- İmtiyazlı Paylar ve Oy İmtiyazı — TTK 478 Rehberi 2026
- Pay Devri Kısıtlamaları (A.Ş./Ltd.) — 2026 Rehberi
- Rekabet Yasağı ve Ticari Temsilci — TTK 396 Rehberi 2026
- Sermaye Artırımı (İç Kaynaklardan ve Nakden) 2026
- Anonim Şirket Genel Kurul Toplantısı Rehberi 2026
- Şirket Birleşmesi, Bölünmesi ve Tür Değiştirme — TTK 2026
- Şirket Tasfiyesi İşlemleri Rehberi 2026
- Ortaklar Arası Sözleşme (Shareholder Agreement) Rehberi 2026
- Hukuki Due Diligence (Şirket İncelemesi) Rehberi 2026
- Hisse Satış Sözleşmesi (SPA) — Hazırlık Rehberi 2026
- Melek Yatırımcı ve VC — Startup Yatırım Hukuku 2026
- ESOP (Çalışan Hisse Opsiyon Planı) Kurulumu 2026
- Ticari Uyuşmazlıklarda Tahkim ve ISTAC Rehberi 2026
- Franchise Sözleşmesi Hazırlama Rehberi 2026
- Distribütörlük Sözleşmesi Hazırlama 2026
- Ticari Vekâlet ve Ticari Temsilci — TTK 551 2026
- Konkordato ve İflas Süreci Rehberi 2026
- Haksız Rekabet Davası — TTK 54 Rehberi 2026
- Ticari Sır Koruması ve NDA (Gizlilik Sözleşmesi) 2026
- Startup Term Sheet Hazırlama Rehberi 2026
- Ticari Defter Tutma Yükümlülüğü — TTK 64 Rehberi 2026
İlgili Mevzuat ve Temel Hükümler
| Kaynak | Hüküm | Konusu |
|---|---|---|
| 2004 s. İİK | m.16 | İcra mahkemesine şikayet |
| 2004 s. İİK | m.32 | İlamlı icrada icra emri |
| 2004 s. İİK | m.58-60 | İlamsız takipte takip talebi ve ödeme emri |
| 2004 s. İİK | m.62 | Borca itiraz (7 gün) |
| 2004 s. İİK | m.67-68 | İtirazın iptali ve kaldırılması |
| 2004 s. İİK | m.72 | Menfi tespit ve istirdat davası |
| 2004 s. İİK | m.83 | Maaş ve ücret haczi sınırları |
| 2004 s. İİK | m.85-105 | Haciz uygulaması ve haczin konusu |
| 2004 s. İİK | m.96-99 | İstihkak iddiası ve davası |
| 2004 s. İİK | m.100-101 | Hacze iştirak (kesin ve geçici) |
| 2004 s. İİK | m.134 | İhalenin feshi davası |
| 2004 s. İİK | m.142 | Sıra cetveline itiraz |
| 2004 s. İİK | m.154-166 | İflas davası ve iflasın sonuçları |
| 2004 s. İİK | m.167-170 | Kambiyo senetlerine özgü takip |
| 2004 s. İİK | m.269 | Kira ilişkisinde tahliye takibi |
| 2004 s. İİK | m.277-284 | Tasarrufun iptali davası |
| 2004 s. İİK | m.285-308 | Konkordato başvurusu, mühlet ve tasdik |
Yetkili Kurumlar ve Başvuru Kanalları
- İcra Dairesi: Takip talebi, ödeme emri, haciz işlemleri, e-haciz ve e-satış (UYAP) işlemleri.
- İcra Mahkemesi: İİK m.16 şikayeti, itirazın kaldırılması, ihalenin feshi, istihkak davaları.
- Asliye Ticaret Mahkemesi: İflas davası (İİK m.154), konkordato (İİK m.285), iflasın ertelenmesi yerine konkordato başvurusu.
- Asliye Hukuk Mahkemesi: İtirazın iptali (İİK m.67), menfi tespit (İİK m.72), tasarrufun iptali (İİK m.277).
- Sulh Hukuk Mahkemesi: İİK m.269 kira tahliye itirazın kaldırılması (İİK m.269/c).
- UYAP e-Satış Portalı: Hacizli mallarda elektronik açık artırma ile satış.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Emsal Yargıtay Kararları
Ticaret ve şirketler hukuku alanındaki başlıca uyuşmazlıklarda dayanak alınan güncel Yargıtay kararları:
- Yargıtay HGK, 28.05.2025, E. 2025/121, K. 2025/364 — TTK 531 anonim şirketin haklı sebeple feshi davasında mahkeme, şirketin feshi yerine davacı pay sahiplerinin paylarının gerçek değerinin ödenmesi suretiyle ortaklıktan çıkarılmasına karar verebilir. Aile şirketinde kardeş ortaklar arasındaki husumet “çekilmez hâl” olarak kabul edilmiştir.
- Yargıtay 11. HD, 28.01.2026, E. 2025/3661, K. 2026/558 — Limited şirket ortağının bilgi alma ve inceleme hakkını öncelikle genel kurulda gündeme getirmesi gerektiği; bu talep haklı sebep olmaksızın engellenmedikçe bilgi alma hakkının kullanılamadığından söz edilemeyeceği ilkesi.
- Yargıtay 11. HD, 28.01.2026, E. 2025/3522, K. 2026/550 — Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması talepli para alacağı davası nispi ticari davadır ve TTK 5/A uyarınca arabuluculuğa başvurmuş olmak dava şartıdır. Anlaşamama tutanağı kesin süre içinde sunulmazsa dava usulden reddedilir.
- Yargıtay HGK, 24.09.2025, E. 2024/753, K. 2025/572 — Yazılı ortaklık sözleşmesi, ekonomik riskin kendisine ait olması, sigortasız çalışma ve emir-talimat ilişkisinin bulunmaması koşullarında ilişki adi ortaklıktır (TBK 620); “ücret/prim” taleplerinin gerçekte kâr payı alacağı olduğu hukuki nitelendirmesi hâkim tarafından HMK 33 uyarınca re’sen yapılır.
Bu emsallere dayalı strateji ve dilekçeler için iletişime geçin.
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanız önerilir.
