Tüketici Hukuku | Ayıplı Mal, Hakem Heyeti, Cayma Hakkı 2026 | Av. Bilal ALYAR

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, tüketici sıfatıyla yapılan tüm işlemlerde uygulanmak üzere geniş bir koruma getirir. Ayıplı mal, hizmet, mesafeli satış, taksitle satış, finansal tüketici işlemleri ve abonelik sözleşmeleri kanunun başlıca düzenleme alanlarıdır.

Tüketici Hakem Heyeti Parasal Sınırları

Her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenen parasal sınır altındaki uyuşmazlıklar Tüketici Hakem Heyetine başvuru zorunluluğu kapsamındadır. Sınır üzerindeki uyuşmazlıklarda Tüketici Mahkemesi görevlidir.

Ayıplı Mal Halinde Seçimlik Haklar

TKHK m.11 uyarınca tüketici; bedelsiz onarım, ayıpsızı ile değişim, satış bedelinden indirim veya sözleşmeden dönme haklarından birini seçebilir. Bu haklar 2 yıl içinde kullanılmalıdır.

Mesafeli Satışta Cayma Hakkı

Tüketici, mesafeli satış sözleşmesinde 14 gün içinde gerekçesiz cayma hakkını kullanabilir. Cayma sonucu ödenen tutar 14 gün içinde iade edilir.

Taksitli Satış ve Erken Ödeme

Tüketici borcun tamamını veya bir taksitten az olmamak üzere bir bölümünü erken ödeyebilir; bu halde faiz indirimi yapılır.

Finansal Tüketici Hakları

Banka ve finansal kuruluşların aldığı dosya masrafı, sigorta primi, hesap işletim ücreti gibi kalemler şeffaflık ilkesi yönünden incelenir; haksız alınan tutarlar iade edilir.

Tüketici Davalarında Yargılama

Basit yargılama usulü uygulanır; harçtan muafiyet vardır. Görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ayıplı Mal, Ayıplı Hizmet ve Tüketici Hakem Heyeti

6502 sayılı Tüketici Kanunu m. 8-19 uyarınca; ayıplı mal teslim edilen tüketicinin bedel iadesi, değiştirme, onarım veya bedelde indirim seçimlik haklarından biri vardır. Ayıp bildirimi için 6502 sayılı Kanunda özel bir süre öngörülmemiştir; seçimlik haklar teslimden itibaren 2 yıllık zamanaşımı içinde (konutlarda 5 yıl) her zaman ileri sürülebilir; ilk 6 ayda ortaya çıkan ayıbın teslim anında var olduğu karinesi uygulanır (TKHK m.10). Ayıp davaları zamanaşımı 2 yıl; hileli ayıplarda süre işlemez.

Tüketici Hakem Heyeti Parasal Sınırlar 2026

İlçe Tüketici Hakem Heyetleri ve İl Tüketici Hakem Heyetleri her yıl güncel parasal sınıra göre değerlendirir. Bu sınırların altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvuru zorunlu dava şartıdır. Sınırın üstündeki uyuşmazlıklar doğrudan Tüketici Mahkemesi’nde görülür.

Mesafeli Satış ve Cayma Hakkı

6502 m. 48 uyarınca mesafeli sözleşmelerde tüketici, 14 gün içinde cayma hakkını kullanabilir; bilgi verilmeyen hallerde süre 14+365 güne uzar. İade nakliye ücreti açık bilgi verilmemişse satıcıya aittir.

Bankacılık ve Finansal Tüketici İşlemleri

Dosya masrafı, hayat sigortası zorunluluğu, kredi erken ödeme cezası ve haksız ücret kesintileri tüketici mahkemesinde iade talepli dava konusudur. Yargıtay içtihatlarıiçtihatları dosya masrafının bankaya iadesini yerleştirmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hizmet Alanlarımız

İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’daki tüketici hakem heyeti başvuruları, tüketici mahkemesi davaları, ayıplı mal/hizmet uyuşmazlıkları, banka dosya masrafı iadesi ve mesafeli satış cayma hakkı süreçlerinde hukuki destek sunulmaktadır.

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda
6502 sayılı TKHK md. 66–72 uyarınca tüketici hakem heyetleri, parasal sınır içindeki uyuşmazlıklarda zorunlu başvuru mercii olup kararlara karşı tüketici mahkemesinde itiraz edilebilir. Hakem heyeti kararlarına itirazın usul ve esaslarına dair güncel kararlar:

• Yargıtay 6. HD, 2025/3356 E., 2025/4061 K. (karar metni), 26.11.2025 — kısmi davada tüketici hakem heyeti parasal sınırı dava edilen kısma değil alacağın tamamına göre belirlenir; usulden ret kararı bozuldu
• Yargıtay 3. HD, 2025/3178 E., 2026/240 K. (karar metni), 20.01.2026 — geç teslim kira tazminatı davası; alt derecede THH’ye başvuru dava şartı yokluğundan ret, Yargıtay istinafa başvurmayan davalının temyiz dilekçesini reddetti
• Yargıtay 3. HD, 2025/5961 E., 2026/9 K. (karar metni), 12.01.2026
• Yargıtay 3. HD, 2025/2614 E., 2025/6147 K. (karar metni), 15.12.2025 — THH’ye zorunlu başvuru yapılmadığından usulden ret kararında AAÜT 7/2 uyarınca vekalet ücreti düzeltilerek onandı

Bu kararlar yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; her tüketici uyuşmazlığı kendi sözleşme metni, ön bilgilendirme belgeleri ve somut olaya göre değerlendirilir. 6502 sayılı Kanun kapsamındaki parasal sınırlar ve tüketici hakem heyeti yetkisi dikkate alınarak sürecin bir tüketici hukuku avukatı ile yürütülmesi önerilir.

Tüketici Uyuşmazlığında Usul: Arabuluculuk, Görev, Yetki ve Haksız Şart

1. Dava şartı olarak arabuluculuk ve beş istisnası

22/7/2020 tarihli 7251 sayılı Kanunla eklenen TKHK m.73/A/1: “Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” Arabuluculuğa başvurmadan açılan dava usulden reddedilir.

Ancak aynı fıkra beş istisna sayar ve bunlarda arabuluculuk şartı uygulanmaz:

• Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklar (parasal sınır altındaki işler).
• Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar.
• TKHK m.73/6 kapsamındaki davalar, yani tüketici örgütleri, ilgili kamu kurumları ve Bakanlık tarafından açılan önleme, durdurma ve tespit davaları.
• TKHK m.74‘te belirtilen davalar (üretimin veya satışın durdurulması ve malın toplatılması).
• Tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar.

Ücret yönünden de tüketici lehine iki kural vardır. M.73/A/3: taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya anlaşma ya da anlaşamama hâllerinde tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır ve bu tutar Tarifenin Birinci Kısmına göre iki saatlik ücreti geçemez. Ayrıca m.73/A/2 uyarınca 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin on birinci fıkrası tüketici aleyhine uygulanmaz; yani ilk toplantıya katılmama nedeniyle yargılama giderlerinden sorumlu tutulma yaptırımı tüketiciye işletilmez.

2. Yetki: tüketicinin yerleşim yeri mahkemesi

TKHK m.73/5 tüketiciye ek bir yetkili mahkeme tanır: “Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.” Bu, HMK’nın genel yetki kurallarına eklenen bir seçimlik yetkidir; sözleşmeye konulan “uyuşmazlıkta İstanbul mahkemeleri yetkilidir” türü kayıtlar tüketici aleyhine sonuç doğurmaz.

Harç yönünden m.73/2: Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafından açılan davalar 492 sayılı Harçlar Kanununda düzenlenen harçlardan muaftır. Muafiyet davacı sıfatına bağlıdır; satıcı veya sağlayıcının açtığı davada uygulanmaz.

3. Başka bir kanunda düzenlenmiş olmak, tüketici korumasını kaldırmaz

Uygulamada sıkça karşılaşılan savunma, işlemin bankacılık, sigortacılık veya enerji mevzuatında ayrıca düzenlendiği ve bu nedenle tüketici mahkemesinin görevli olmadığıdır. TKHK m.83/2 bunu açıkça reddeder: “Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez.” Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde ise m.83/1 uyarınca genel hükümler uygulanır.

4. Haksız şart: ispat yükü sözleşmeyi düzenleyendedir

TKHK m.5/1’e göre haksız şart, tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dâhil edilen ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan şarttır. Yaptırımı ağırdır: m.5/2 uyarınca haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür, sözleşmenin kalan hükümleri ayakta kalır ve “sözleşmeyi düzenleyen, kesin olarak hükümsüz sayılan şartlar olmasaydı diğer hükümlerle sözleşmeyi yapmayacak olduğunu ileri süremez”.

İspat yükü de yer değiştirir. M.5/3: bir şart önceden hazırlanmış ve standart sözleşmede yer aldığı için tüketici içeriğine etki edememişse müzakere edilmediği kabul edilir; “Sözleşmeyi düzenleyen, bir standart şartın münferiden müzakere edildiğini iddia ediyorsa bunu ispatla yükümlüdür.” Sözleşmenin bir kısmının müzakere edilmiş olması, kalan kısmı bu denetimin dışına çıkarmaz.

M.5/4 iki ayrı kural koyar: sözleşme yazılıysa tüketicinin anlayabileceği açık ve anlaşılır bir dil kullanılmış olmalıdır ve bir hüküm açık değilse veya birden çok anlama geliyorsa tüketici lehine yorumlanır. M.5/5 uyarınca bu denetim, faaliyetlerini kanun veya yetkili makam izniyle yürüten kişi ve kuruluşların sözleşmelerine de nitelikleri gözetilmeksizin uygulanır; banka ve sigorta şirketlerinin tip sözleşmeleri de bu kapsamdadır.

Denetimin sınırı ise m.5/7’dedir: şartlar açık ve anlaşılır bir dille yazılmış olmak koşuluyla, asli edim yükümlülükleri arasındaki denge ile piyasa değeri ile sözleşmedeki fiyat arasındaki denge haksızlık denetimine tabi tutulamaz. Yani “fiyat çok yüksek” iddiası tek başına haksız şart iddiası değildir; ancak fiyat kaydı açık ve anlaşılır değilse bu sınır ortadan kalkar. Haksızlık değerlendirmesi de m.5/6 gereği sözleşmenin kuruluş anına göre yapılır.

Mevzuat metni: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.5, 73, 73/A ve 83.

İlgili Rehberler ve Alt Başlıklar

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde özel uyuşmazlık rehberleri:

• Kripto Para ile Yapılan İşlemde Cayma Hakkı Adım Adım 2026
• Kripto Para Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Adım Adım 2026
• Kripto Para Borsasından Para Çekme Sorunlarını Çözme Adım Adım 2026
• Kripto Borsa Piyasa Bozulması (Flash Crash) ve Tazminat 2026
• Kripto Para Reklamı ve Reklam Kurulu Yaptırımları 2026
• Kripto Borsa Maker-Taker Komisyonu ve Tüketici Hakları 2026
• Kripto Para Tüketici Hakları ve Borsa Şikâyetleri 2026
• Turizm Hukuku | Otel, Acenta, Paket Tur ve Havayolu Uyuşmazlıkları
• Gizli Reklam Cezası Rehberi 2026 | Reklam Kurulu, İnfluencer
• Mesafeli Satış Cayma Hakkı 2026 | 14 Gün, E-Ticaret İade
• Banka Dosya Masrafı İadesi 2026 | Yargıtay İçtihadı, Dava
• Ücret Garanti Fonu

Bu rehberler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlık için avukata danışılması gerekir.

Temel Mevzuat Tablosu

Bu alanda uygulanan temel kanunlar ve yayımlandığı Resmî Gazete bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Metinler güncel hâllerine ulaşmak için ilgili linklerden Resmî Gazete / mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edilmelidir.

Tüketici Yasal Faiz Tahmini Hesaplayıcı

Oran uyarısı: 3095 sayılı Kanun m.1, 16/7/2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve yeni hüküm 31/7/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanuni faiz artık sabit bir yüzde değildir; Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden hesaplanır; 30 Haziran’daki oran önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha çok farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni geçerli olur. Aşağıdaki alandaki oranı hesap yaptığınız dönemde geçerli orana göre elle güncelleyiniz; ticari işlerde ayrıca m.2/2’deki avans faizi oranı talep edilebilir.

6502 sayılı Kanun çerçevesinde tüketici uyuşmazlıklarında sıklıkla gündeme gelen yasal faiz hesabına ilişkin yaklaşık araçtır. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; somut davada yürürlükteki güncel faiz oranı ve TBK hükümleri dikkate alınır.