Tüketici Hukuku | Ayıplı Mal, Hakem Heyeti, Cayma Hakkı 2026 | Av. Bilal ALYAR
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, tüketici sıfatıyla yapılan tüm işlemlerde uygulanmak üzere geniş bir koruma getirir. Ayıplı mal, hizmet, mesafeli satış, taksitle satış, finansal tüketici işlemleri ve abonelik sözleşmeleri kanunun başlıca düzenleme alanlarıdır.
İçindekiler
Tüketici Hakem Heyeti Parasal Sınırları
Her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenen parasal sınır altındaki uyuşmazlıklar Tüketici Hakem Heyetine başvuru zorunluluğu kapsamındadır. Sınır üzerindeki uyuşmazlıklarda Tüketici Mahkemesi görevlidir.
Ayıplı Mal Halinde Seçimlik Haklar
TKHK m.11 uyarınca tüketici; ücretsiz onarım, ayıpsızı ile değişim, satış bedelinden indirim veya sözleşmeden dönme haklarından birini seçebilir. Bu haklar 2 yıl içinde kullanılmalıdır.
Mesafeli Satışta Cayma Hakkı
Tüketici, mesafeli satış sözleşmesinde 14 gün içinde gerekçesiz cayma hakkını kullanabilir. Cayma sonucu ödenen tutar 14 gün içinde iade edilir.
Taksitli Satış ve Erken Ödeme
Tüketici borcun tamamını veya bir taksitten az olmamak üzere bir bölümünü erken ödeyebilir; bu halde faiz indirimi yapılır.
Finansal Tüketici Hakları
Banka ve finansal kuruluşların aldığı dosya masrafı, sigorta primi, hesap işletim ücreti gibi kalemler şeffaflık ilkesi yönünden incelenir; haksız alınan tutarlar iade edilir.
Tüketici Davalarında Yargılama
Basit yargılama usulü uygulanır; harçtan muafiyet vardır. Görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hakem Heyeti kararı bağlayıcı mı?
Belirli sınırlar altındaki kararlar İcra İflas Kanunu uyarınca ilam niteliğindedir; tarafların 15 gün içinde Tüketici Mahkemesine itiraz hakkı saklıdır.
İkinci el otomobil ayıplı çıkarsa ne yapılır?
Galeriye karşı seçimlik haklar kullanılır; gizli ayıpta ayıbın öğrenilmesinden itibaren makul sürede ihbar gerekir.
Online alışverişte iade kargo bedelini kim öder?
Satıcı, sözleşme veya öncesinde iade için belirlenen bir taşıyıcı bildirmemişse iade kargo bedeli satıcıya aittir.
Garantili üründe ücretsiz onarım hakkı kaç kez kullanılabilir?
Aynı arızanın garanti süresi içinde 4 defadan fazla tekrarlanması veya farklı arızaların 6 defayı geçmesi halinde ayıpsızla değişim hakkı doğar.
Hukuki Destek
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için hukuki danışmanlık almanız önerilir. Av. Bilal Alyar olarak iletişim sayfamız üzerinden randevu talep edebilirsiniz.
İlgili Sayfalar: Kripto Para Hukuku · Bilişim Hukuku · Boşanma Hukuku · SPK Hukuku · Şirketler Hukuku
🕸️ Konu Haritası — Tüm Hukuki Hizmet Alanları
Ayıplı Mal, Ayıplı Hizmet ve Tüketici Hakem Heyeti
6502 sayılı Tüketici Kanunu m. 8-19 uyarınca; ayıplı mal teslim edilen tüketicinin bedel iadesi, değiştirme, onarım veya bedelde indirim seçimlik haklarından biri vardır. Ayıp bildirimi; açık ayıplarda 30 gün, gizli ayıplarda 2 yıl (konutlarda 5 yıl) içinde yapılmalıdır. Ayıp davaları zamanaşımı 2 yıl; hileli ayıplarda süre işlemez.
Tüketici Hakem Heyeti Parasal Sınırlar 2026
İlçe Tüketici Hakem Heyetleri ve İl Tüketici Hakem Heyetleri her yıl güncel parasal sınıra göre değerlendirir. Bu sınırların altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvuru zorunlu dava şartıdır. Sınırın üstündeki uyuşmazlıklar doğrudan Tüketici Mahkemesi’nde görülür.
Mesafeli Satış ve Cayma Hakkı
6502 m. 48 uyarınca mesafeli sözleşmelerde tüketici, 14 gün içinde cayma hakkını kullanabilir; bilgi verilmeyen hallerde süre 14+365 güne uzar. İade nakliye ücreti açık bilgi verilmemişse satıcıya aittir.
Bankacılık ve Finansal Tüketici İşlemleri
Dosya masrafı, hayat sigortası zorunluluğu, kredi erken ödeme cezası ve haksız ücret kesintileri tüketici mahkemesinde iade talepli dava konusudur. Yargıtay içtihatlarıiçtihatları dosya masrafının bankaya iadesini yerleştirmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tüketici Hakem Heyeti kararı bağlayıcı mı?
Evet. Karar kesin olup icra dairesi aracılığıyla takibe konulur. Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Tüketici Mahkemesi’nde itiraz davası açılabilir; bu dava kararın yürütmesini kendiliğinden durdurmaz.
Ayıplı mal için ne kadar sürede bildirim yapılmalı?
Açık ayıplar için 30 gün, gizli ayıplar için 2 yıl (konutlarda 5 yıl) bildirim süresi vardır. Hileli ayıplarda zamanaşımı işlemez.
Banka dosya masrafı iadesi nasıl alınır?
Krediyi aldığınız bankaya yazılı talep; red halinde Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi’nde dava. Yargıtay içtihadı bankaya iade yükümlülüğü getirmektedir. Zamanaşımı 10 yıl olarak uygulanır.
E-ticaret sitesinden aldığım ürünü iade etmek istiyorum cayma hakkım var mı?
Mesafeli sözleşmede 14 gün cayma hakkı vardır. Cayma bildirimi yazılı yapılmalı; ürün iadesi makul sürede gerçekleşmelidir. Satıcı ödeme iadesini 14 gün içinde yapmakla yükümlüdür.
Hizmet Alanlarımız
İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’daki tüketici hakem heyeti başvuruları, tüketici mahkemesi davaları, ayıplı mal/hizmet uyuşmazlıkları, banka dosya masrafı iadesi ve mesafeli satış cayma hakkı süreçlerinde hukuki destek sunulmaktadır.
🆕 Yeni Yayımlanan Tüketici Hukuku Rehberleri (2026)
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde hazırladığımız güncel ve kapsamlı 25 yeni rehberimizi inceleyebilirsiniz:
- TKHK 8-11 Ayıplı Mal ve Tüketicinin Seçimlik Hakları
6502 sayılı TKHK 8. ve 11. maddeler kapsamında ayıplı mal, dört seçimlik hak, ispat yükü ve zamanaşımı süreleri…. - TKHK 48 Mesafeli Sözleşmeler: On Dört Günlük Cayma Hakkı
İnternetten yapılan alışverişlerde TKHK 48 uyarınca cayma hakkı, istisnalar, bedelin iadesi ve kargo masrafı…. - Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu: Parasal Sınırlar ve Başvuru Süreci
Tüketici hakem heyeti başvuru parasal sınırları, il ve ilçe heyetlerinin görevi, online başvuru ve tebligat…. - TKHK 73 Tüketici Mahkemesinde Dava: Görev, Yetki ve Harç
Tüketici mahkemesinde dava açma, görev ve yetki kuralları, arabuluculuk zorunluluğu ve harç muafiyeti…. - TKHK 57 Paket Tur Sözleşmeleri: Yükümlülük ve Sorumluluk
Paket tur sözleşmelerinde tüketici hakları, değişiklik yasağı, iptal ve mücbir sebep halleri…. - TKHK 23 Devre Tatil Sözleşmelerinde Cayma Hakkı
Devre tatil sözleşmelerinde on dört günlük cayma hakkı, peşin ödeme yasağı ve bilgilendirme yükümlülükleri…. - Garanti Belgesi Zorunluluğu ve Üretici Sorumluluğu
Garanti belgesinin kapsamı, iki yıllık yasal garanti, üretici ve ithalatçının müteselsil sorumluluğu…. - Tüketici Kredisi Sözleşmesinde On Dört Günlük Cayma Hakkı
Tüketici kredisinde TKHK 24-25 uyarınca cayma hakkı, erken ödeme ve değişken faiz yasağı…. - Konut Finansmanı Sözleşmeleri: TKHK 32-35 ve Taksit Uyuşmazlıkları
Konut kredisi sözleşmesinde bilgilendirme, ön ödeme, erken kapama ve temerrüt hükümleri…. - TKHK 5 Haksız Şart: Standart Sözleşmelerde Tüketici Koruması
Tüketici sözleşmelerinde haksız şart yasağı, denge bozucu hüküm ve yazılı iptal süreci…. - Üretici ve İthalatçının Müteselsil Sorumluluğu (TKHK 8/2) 2026
Ayıplı malda üretici ve ithalatçının tüketiciye karşı müteselsil sorumluluğu, rücu hakkı ve ispat kolaylığı…. - İkinci El Araç Alımında Ayıp ve İade Hakları
İkinci el araç alımında km düşüklüğü, hasar kaydı gizlemesi, ekspertiz raporu ve Tüketici Mahkemesi başvurusu…. - Satıcı ve Hizmet Sağlayıcının Temel Yükümlülükleri
Satıcı ve hizmet sağlayıcının TKHK kapsamındaki bilgilendirme, fiyat etiketi ve iade yükümlülükleri…. - Elektronik Haberleşme Hizmetlerinde Tüketici Hakları
Telefon, internet ve data aboneliğinde tüketici hakları, fatura itirazı ve taşıma hakkı…. - Mesafeli Satışta Ürün İade Süreci: Kargoya Verme ve Bedel İadesi
İnternetten alışverişte iade süreci, iade kodu, kargo şirketi tercihi ve bedelin hangi sürede iade edileceği…. - Kredi Kartı Aidat İtirazı ve İade Talepleri
Kredi kartı aidatının iadesi, bankaya başvuru, hakem heyeti ve zamanaşımı süresi…. - Ek Garanti Sözleşmeleri: Tüketici Korunması ve Cayma Hakkı
Ek garanti ürünlerinin hukuki durumu, yasal garanti ile farkı ve cayma hakkı…. - Tüketici Davasında İhtiyati Tedbir ve Delil Tespiti
Tüketici davalarında ihtiyati tedbir kararı, delil tespiti ve ürünün muhafazası…. - Abonelik Sözleşmesinin Feshi TKHK 52: Kolaylaştırılmış Fesih
Abonelik sözleşmesi feshi başvurusu, elektronik fesih hakkı, fesih teyit belgesi ve cezai şart yasağı…. - Devre Mülk Sözleşmesinde Cayma ve Ödeme Planı
Devre mülk satışlarında cayma hakkı, ödeme planı, kat irtifakı ve muvazaa iddiaları…. - Kredi Kartı Dolandırıcılığında Banka Sorumluluğu
Kredi kartı dolandırıcılığında bankanın kusursuz sorumluluğu, kayıp çalıntı bildirimi ve masraf iadesi…. - Satıcının Ayıptan Sorumluluğu ve İki Yıllık Zamanaşımı
Satıcının ayıptan sorumluluğu, iki yıllık zamanaşımı, hile halinde süresiz sorumluluk ve konutta beş yıl…. - Kargoda Hasarlı Gelen Ürünün İadesi ve Tazminat
Kargoda hasar, tutanak tutma, satıcı ve kargo şirketinin müteselsil sorumluluğu…. - Sanal Market Alışverişinde Ayıplı Ürün İadesi
Online market alışverişinde son kullanma tarihi, ayıplı gıda, bozuk ürün ve tüketici hakları…. - TKHK 61 Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulama
Ticari reklamda yanıltıcı beyan, Reklam Kurulu yaptırımları ve tüketici hakları….
Son güncelleme: 2026-04-17 – Tüm içerikler .
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Tüketici Uyuşmazlığında Usul: Arabuluculuk, Görev, Yetki ve Haksız Şart
1. Dava şartı olarak arabuluculuk ve beş istisnası
22/7/2020 tarihli 7251 sayılı Kanunla eklenen TKHK m.73/A/1: “Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” Arabuluculuğa başvurmadan açılan dava usulden reddedilir.
Ancak aynı fıkra beş istisna sayar ve bunlarda arabuluculuk şartı uygulanmaz:
- Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklar (parasal sınır altındaki işler).
- Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar.
- TKHK m.73/6 kapsamındaki davalar, yani tüketici örgütleri, ilgili kamu kurumları ve Bakanlık tarafından açılan önleme, durdurma ve tespit davaları.
- TKHK m.74‘te belirtilen davalar (üretimin veya satışın durdurulması ve malın toplatılması).
- Tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar.
Ücret yönünden de tüketici lehine iki kural vardır. M.73/A/3: taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya anlaşma ya da anlaşamama hâllerinde tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır ve bu tutar Tarifenin Birinci Kısmına göre iki saatlik ücreti geçemez. Ayrıca m.73/A/2 uyarınca 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin on birinci fıkrası tüketici aleyhine uygulanmaz; yani ilk toplantıya katılmama nedeniyle yargılama giderlerinden sorumlu tutulma yaptırımı tüketiciye işletilmez.
2. Yetki: tüketicinin yerleşim yeri mahkemesi
TKHK m.73/5 tüketiciye ek bir yetkili mahkeme tanır: “Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.” Bu, HMK’nın genel yetki kurallarına eklenen bir seçimlik yetkidir; sözleşmeye konulan “uyuşmazlıkta İstanbul mahkemeleri yetkilidir” türü kayıtlar tüketici aleyhine sonuç doğurmaz.
Harç yönünden m.73/2: Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafından açılan davalar 492 sayılı Harçlar Kanununda düzenlenen harçlardan muaftır. Muafiyet davacı sıfatına bağlıdır; satıcı veya sağlayıcının açtığı davada uygulanmaz.
3. Başka bir kanunda düzenlenmiş olmak, tüketici korumasını kaldırmaz
Uygulamada sıkça karşılaşılan savunma, işlemin bankacılık, sigortacılık veya enerji mevzuatında ayrıca düzenlendiği ve bu nedenle tüketici mahkemesinin görevli olmadığıdır. TKHK m.83/2 bunu açıkça reddeder: “Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez.” Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde ise m.83/1 uyarınca genel hükümler uygulanır.
4. Haksız şart: ispat yükü sözleşmeyi düzenleyendedir
TKHK m.5/1’e göre haksız şart, tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dâhil edilen ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan şarttır. Yaptırımı ağırdır: m.5/2 uyarınca haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür, sözleşmenin kalan hükümleri ayakta kalır ve “sözleşmeyi düzenleyen, kesin olarak hükümsüz sayılan şartlar olmasaydı diğer hükümlerle sözleşmeyi yapmayacak olduğunu ileri süremez”.
İspat yükü de yer değiştirir. M.5/3: bir şart önceden hazırlanmış ve standart sözleşmede yer aldığı için tüketici içeriğine etki edememişse müzakere edilmediği kabul edilir; “Sözleşmeyi düzenleyen, bir standart şartın münferiden müzakere edildiğini iddia ediyorsa bunu ispatla yükümlüdür.” Sözleşmenin bir kısmının müzakere edilmiş olması, kalan kısmı bu denetimin dışına çıkarmaz.
M.5/4 iki ayrı kural koyar: sözleşme yazılıysa tüketicinin anlayabileceği açık ve anlaşılır bir dil kullanılmış olmalıdır ve bir hüküm açık değilse veya birden çok anlama geliyorsa tüketici lehine yorumlanır. M.5/5 uyarınca bu denetim, faaliyetlerini kanun veya yetkili makam izniyle yürüten kişi ve kuruluşların sözleşmelerine de nitelikleri gözetilmeksizin uygulanır; banka ve sigorta şirketlerinin tip sözleşmeleri de bu kapsamdadır.
Denetimin sınırı ise m.5/7’dedir: şartlar açık ve anlaşılır bir dille yazılmış olmak koşuluyla, asli edim yükümlülükleri arasındaki denge ile piyasa değeri ile sözleşmedeki fiyat arasındaki denge haksızlık denetimine tabi tutulamaz. Yani “fiyat çok yüksek” iddiası tek başına haksız şart iddiası değildir; ancak fiyat kaydı açık ve anlaşılır değilse bu sınır ortadan kalkar. Haksızlık değerlendirmesi de m.5/6 gereği sözleşmenin kuruluş anına göre yapılır.
Mevzuat metni: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.5, 73, 73/A ve 83.
İlgili Rehberler ve Alt Başlıklar
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde özel uyuşmazlık rehberleri:
- Kripto Para ile Yapılan İşlemde Cayma Hakkı Adım Adım 2026
- Kripto Para Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Adım Adım 2026
- Kripto Para Borsasından Para Çekme Sorunlarını Çözme Adım Adım 2026
- Kripto Borsa Piyasa Bozulması (Flash Crash) ve Tazminat 2026
- Kripto Para Reklamı ve Reklam Kurulu Yaptırımları 2026
- Kripto Borsa Maker-Taker Komisyonu ve Tüketici Hakları 2026
- Kripto Para Tüketici Hakları ve Borsa Şikâyetleri 2026
- Turizm Hukuku | Otel, Acenta, Paket Tur ve Havayolu Uyuşmazlıkları
- Gizli Reklam Cezası Rehberi 2026 | Reklam Kurulu, İnfluencer
- Mesafeli Satış Cayma Hakkı 2026 | 14 Gün, E-Ticaret İade
- Banka Dosya Masrafı İadesi 2026 | Yargıtay İçtihadı, Dava
- Ücret Garanti Fonu
Bu rehberler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlık için avukata danışılması gerekir.
Temel Mevzuat Tablosu
Bu alanda uygulanan temel kanunlar ve yayımlandığı Resmî Gazete bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Metinler güncel hâllerine ulaşmak için ilgili linklerden Resmî Gazete / mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edilmelidir.
| Kanun No | Kanun Adı | Kabul Tarihi | R.G. Sayısı |
|---|---|---|---|
| 6502 | Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun | 7.11.2013 | 28835 |
| 6098 | Türk Borçlar Kanunu | 4.2.2011 | 27836 |
| 4077 | Eski TKHK (karşılaştırma) | 23.2.1995 | 22221 |
Tüketici Yasal Faiz Tahmini Hesaplayıcı
Oran uyarısı: 3095 sayılı Kanun m.1, 16/7/2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve yeni hüküm 31/7/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanuni faiz artık sabit bir yüzde değildir; Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden hesaplanır; 30 Haziran’daki oran önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha çok farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni geçerli olur. Aşağıdaki alandaki oranı hesap yaptığınız dönemde geçerli orana göre elle güncelleyiniz; ticari işlerde ayrıca m.2/2’deki avans faizi oranı talep edilebilir.
6502 sayılı Kanun çerçevesinde tüketici uyuşmazlıklarında sıklıkla gündeme gelen yasal faiz hesabına ilişkin yaklaşık araçtır. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; somut davada yürürlükteki güncel faiz oranı ve TBK hükümleri dikkate alınır.
Yasal Faiz Tahmini
Uyarı: Yasal faiz oranı 3095 sayılı Kanun çerçevesinde dönem dönem güncellenir. Hesap yalnızca teorik tahmindir.
