Tazminat Hukuku | Maddi-Manevi Tazminat Hesaplama 2026 | Av. Bilal ALYAR

Tazminat hukuku; bir kimsenin haksız fiil (TBK m.49 vd.), sözleşmeye aykırılık (TBK m.112 vd.) veya kanundan doğan diğer sebeplerle uğradığı zararın denkleştirilmesini amaçlar. Tazminatın hesaplanmasında zarar, illiyet bağı, kusur ve kusursuz sorumluluk halleri ayrı ayrı incelenir.

Maddi Tazminatın Unsurları

Bu konuda daha fazla detay için Sosyal Medya Tazminat Davaları: Maddi-Manevi Tazminat Rehberi rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Fiili zarar (mevcut malvarlığındaki azalma) ve yoksun kalınan kâr (lucrum cessans) birlikte talep edilebilir. İş gücü kaybı, tedavi giderleri, cenaze masrafları ve destekten yoksun kalma somut kalemlerdir.

Manevi Tazminat ve Hakkaniyet

İlgili süreç hakkında ayrıntılı bilgiye Sigorta Tazminat Avukatı sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

TBK m.56 ve m.58 uyarınca bedensel zarar, kişilik haklarının ihlali ve yakının ölümü hallerinde manevi tazminat istenebilir. Yargı, manevi tazminatı caydırıcı ancak zenginleşme aracı olmayan ölçüde belirler.

Kusur ve Müterafik Kusur

Zarar görenin kusuru tazminattan indirim sebebi (TBK m.52); illiyet bağını kesecek düzeydeyse tam ret sebebidir.

Faiz ve Hesaplama Tarihi

Konunun pratik uygulamaları için İş Göremezlik Tazminatı Hesaplama 2026: Maluliyet Oranı içeriğimiz yol göstericidir.

Haksız fiilden doğan faiz olay tarihinden, sözleşmeye aykırılıkta temerrüt tarihinden işler. Aktüer raporu bilirkişi marifetiyle düzenlenir.

Zamanaşımı

Haksız fiil için 2/10 yıl (TBK m.72), sözleşmeden doğan tazminat için kural olarak 10 yıl uygulanır. Suç teşkil eden fiilde TCK uzamış zamanaşımı geçerlidir.

Tıbbi Malpraktis ve Üretici Sorumluluğu

Hekimin özen yükümlülüğü ihlali ile ayıplı üründen kaynaklanan zararlar özel sorumluluk rejimlerine tabidir; bu davalarda bilirkişi raporu ispat açısından merkezdedir.

Sıkça Sorulan Sorular

{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”FAQPage”,”mainEntity”:[{“@type”:”Question”,”name”:”Tazminat davası açmadan önce arabuluculuk zorunlu mu?”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”Ticari uyuşmazlıklarda ve bazı tüketici davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanır. Haksız fiilden doğan tazminatlarda kural olarak zorunluluk yoktur.”}},{“@type”:”Question”,”name”:”Manevi tazminat miktarı nasıl belirlenir?”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”Olayın özelliği, tarafların ekonomik durumu, kusur derecesi ve hakkaniyet ölçütleri dikkate alınarak hâkim takdir eder.”}},{“@type”:”Question”,”name”:”Sigortadan aldığım ödeme tazminattan düşülür mü?”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”Aynı zarar kalemi için yapılan ödemeler mahsup edilir; farklı kalemler için yapılanlar mahsup edilmez (denkleştirme ilkesi).”}},{“@type”:”Question”,”name”:”Faiz türü ve oranı ne olur?”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”Yasal faiz oranı uygulanır; ticari işlerde avans faizi talep edilebilir.”}}]} {“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”LegalService”,”name”:”Tazminat Avukatı — Maddi & Manevi Tazminatın Hukuki Çerçevesi”,”provider”:{“@type”:”Attorney”,”name”:”Av. Bilal Alyar”,”url”:”https://bilalalyar.av.tr/”},”areaServed”:{“@type”:”Country”,”name”:”Türkiye”},”serviceType”:”Tazminat Avukatı”,”url”:”https://bilalalyar.av.tr/tazminat-avukati/”}{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”BreadcrumbList”,”itemListElement”:[{“@type”:”ListItem”,”position”:1,”name”:”Ana Sayfa”,”item”:”https://bilalalyar.av.tr/”},{“@type”:”ListItem”,”position”:2,”name”:”Hizmetlerimiz”,”item”:”https://bilalalyar.av.tr/hizmetlerimiz/”},{“@type”:”ListItem”,”position”:3,”name”:”Tazminat Avukatı”,”item”:”https://bilalalyar.av.tr/tazminat-avukati/”}]} {“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”Article”,”headline”:”Tazminat Avukatı”,”description”:”Maddi ve manevi tazminat davalarının hukuki çerçevesi.”,”author”:{“@type”:”Person”,”name”:”Av. Bilal Alyar”,”url”:”https://bilalalyar.av.tr/”,”jobTitle”:”Avukat”},”publisher”:{“@type”:”LegalService”,”name”:”Av. Bilal Alyar”,”url”:”https://bilalalyar.av.tr/”},”mainEntityOfPage”:”https://bilalalyar.av.tr/tazminat-avukati/”,”inLanguage”:”tr-TR”}

Maddi ve Manevi Tazminat — Hesaplama ve Dava Süreci

Trafik Kazası Tazminat Hesaplama ile ilgili detaylı rehberimize buradan ulaşabilirsiniz.

Haksız fiil, sözleşmeye aykırılık ve haksız rekabet gibi fiillerden doğan zararlar TBK m. 49-76 hükümleri uyarınca tazmin edilir. Maddi tazminat; fiili zarar, yoksun kalınan kâr, tedavi ve yaşam onarım giderlerini kapsar. Manevi tazminat ise acı, elem ve kişilik hakkı ihlali için ödenir (TBK m. 56, 58).

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Ölümlü olaylarda eş, çocuk ve anne-baba gibi destek görenlerin geleceğe yönelik gelir kaybı için TRH 2010 yaşam tablosu ve güncel iskonto oranı (%1,8-2) üzerinden aktüer hesabı yapılır.

Manevi Tazminat Hesaplama Kriterleri

Olayın niteliği, kusur oranı, mağdur ve failin sosyal/ekonomik durumu, maluliyet derecesi, zarara uğranan değerin önemi ve acı-elem duygusu hâkim takdirinde belirleyicidir. Yargıtay içtihatlarıgüncel emsal kararları değerlendirme bandını çizer.

Manevi Tazminatın Miras Yoluyla Geçişi

TBK m. 56/2 uyarınca manevi tazminat alacağı dava konusu edildikten sonra mirasçılara geçer; dava konusu edilmemişse kişiye sıkı sıkıya bağlı hak olarak sona erer.

Sıkça Sorulan Sorular

Hizmet Alanlarımız

İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’da trafik kazası, iş kazası, haksız fiil, kişilik hakkı ihlali ve sözleşme ihlali kaynaklı maddi-manevi tazminat davalarında hukuki destek sunulmaktadır.

Trafik Kazalarında Maddi-Manevi Tazminat ve ZMSS Süreçleri

Bu başlıkla bağlantılı olarak Trafik Kazası Tazminat Hesaplayıcı içeriğimiz de faydalı olacaktır.

Türkiye’de her yıl yüz binlerce dosya trafik kazası kaynaklı tazminat talebiyle mahkemelere gelmektedir. Hukuki çerçeveyi 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümleri (49 ve devamı), 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun sigorta hükümleri ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) genel şartları birlikte oluşturur. Bir trafik kazasında tazminat talep edilebilen kalemler dört ana başlıkta incelenir: bedensel zararlar (iyileşme giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı), eşya hasarı, değer kaybı ve destekten yoksun kalma. Her kalemin kendine özgü ispat rejimi, zamanaşımı ve sigorta bedeli limiti bulunur.

ZMSS kapsamında karşı tarafın zararını karşılayan sigorta şirketine karşı doğrudan dava hakkı 6102 sayılı TTK’nın 1478 ve devamı maddeleri ile 2918 sayılı Kanun’un 97 ve 98. maddeleri çerçevesinde kullanılır. Mağdur, dava öncesinde sigorta şirketine yazılı başvuru yapma ve 15 günlük yanıt süresi bekleme yükümlülüğü altındadır; bu ön başvuru şartı yerine getirilmeden açılan davalar reddedilmekte veya dava şartı yokluğu nedeniyle usulden sonuçlandırılmaktadır. Başvuru üzerine sigorta şirketinin ödeme teklifi yapması, yapmaması veya kısmi ödeme önermesi halinde, mağdur ya öneriyi kabul eder ya da yargı yoluna başvurur.

Değer kaybı talebi, aracın onarım görse dahi piyasa değerinin düşmesinden doğan zararın karşılığıdır. Hesaplamada Türkiye Sigorta Birliği’nin 2022 yılında yayımladığı güncellenmiş kriterler, aracın yaşı, hasar oranı, parça değişim sayısı ve boya işlemi dikkate alınmaktadır. Uygulamada bilirkişi, Kasko Değer Listesi ve emsal araç piyasa araştırmasıyla değer kaybı oranını belirler. Kurgusal ama gerçekçi bir senaryo üzerinden örneklemek gerekirse (aşağıdaki senaryo eğitim amaçlı kurgusaldır): iki yaşındaki bir ticari aracın arka panelinin komple değişimi sonrası bilirkişi, piyasa değerinin yaklaşık %12’si oranında kayıp tespit etmiş ve sigorta şirketinin başvuruda ret görüşüne rağmen mahkeme bu tutara faiziyle hükmetmiştir. Trafik kazası süreci için Trafik Kazası Tazminat Davası rehberimiz ile Araç Değer Kaybı Talebi rehberimiz yol göstericidir.

ZMSS limitinin aşıldığı ciddi bedensel zarar dosyalarında talep, sigorta limiti dışında kalan kısım için doğrudan kusurlu sürücü ve aracın işletenine yöneltilir. İşleten ve sürücü arasındaki sorumluluk rejimi 2918 sayılı Kanun’un 85. maddesinde müteselsil sorumluluk olarak düzenlenmiş olup, araç kiralama şirketlerinin kiraya verdikleri araçlar için de işleten sıfatı devam eder; bu husus dosyanın strateji kurulmasında erken tespit edilmelidir. Alyar Hukuk & Danışmanlık trafik kazası dosyalarında tıbbi rapor değerlendirmesi, bilirkişi hesaplama itirazı ve sigorta eksik ödemelerine karşı dava stratejisi üzerinde yoğunlaşmaktadır.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Kapsam, PMF Tablosu ve Hesaplama Esasları

Konuyla ilgili sıkça sorulan sorular için Destekten yoksun kalma avukatı rehberini inceleyiniz.

Haksız fiil sonucu yaşamını yitiren kişinin yakınlarının uğradığı maddi kayıp, 6098 sayılı TBK’nın 53. maddesi çerçevesinde destekten yoksun kalma tazminatı olarak talep edilir. Burada “destek” kavramı hukuki-ekonomik bir terimdir ve yalnızca yasal mirasçılık bağını değil, fiilî destek ilişkisini ifade eder. Eş, çocuklar ve bakım yükümlüsü ebeveynler yanında, murisin düzenli olarak maddi katkı sağladığı nişanlı, üvey çocuk, fiilî birlikte yaşanan kişi gibi ilgililer de destekten yoksun kalma hakkına sahip olabilmektedir; bu durum somut olayda ispat edilecek bir maddi olgudur.

Hesaplama tekniği bakımından iki temel parametre öne çıkar: murisin muhtemel yaşam süresi ve çalışma ömrü. Türkiye’de yaygın kabul görmüş yöntem, PMF (1931) yaşam tablosu ile CSO yaşam tablolarının birleştirilmiş kullanımıdır. Destekten yoksun kalanın yaşına göre destek süresi belirlenir; çocuklar için kural olarak 18-25 yaş aralığına kadar, eşler için ölüm anından itibaren muhtemel yaşam süresi sonuna kadar destek kabul edilir. Murisin geliri, resmi gelir belgeleri veya asgari ücret esasına göre hesaplanır; vergiler ve kişisel tüketim payı düşülerek net destek miktarına ulaşılır.

Hesaplama aşamasında iskonto oranı tartışmalı bir husustur. Yerleşik uygulamada %0,5 ile %3 arasında değişen iskonto oranları yıllara göre değişkenlik göstermektedir; bilirkişi heyetinin seçeceği oran toplam tazminat tutarına milyonlar ekleyebilir ya da çıkarabilir. 2019 sonrası enflasyonist konjonktür nedeniyle bazı bilirkişilerin artık 0 iskonto uygulamayı önerdiği görülmektedir. TBK 51 uyarınca hâkim tazminat miktarını belirlerken olayın özelliklerini ve taraflarca istenilen miktarları dikkate alabildiğinden, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna somut ve sayısal itirazları dosyaya değerli destek sunar. Destekten yoksun kalma için Destekten Yoksun Kalma Tazminatı rehberi ve İş Kazası Tazminatı rehberi pratik hesap ayrıntıları sunmaktadır.

Murisin kusurlu olduğu durumlarda destekten yoksun kalanlara ödenecek tazminattan murisin müterafık kusuru düşülmez; çünkü hak sahipleri doğrudan zarar görenler olup murisin kendi kusuru, onlara yansıtılamaz. Ne var ki Yargıtay içtihatlarında bu ilkenin istisnaları bulunmakta ve özellikle trafik kazalarında murisin ağır kusuru bazı dosyalarda destek tazminatının kısmen indirilmesine yol açmaktadır. Mevzuat ve genel esaslar için mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden 6098 sayılı TBK’nın ilgili maddelerine ulaşmak mümkündür.

İş Kazası ve Meslek Hastalığı Tazminatları: SGK Rücu ve İşveren Sorumluluğu

Uygulamadaki somut örnekleri İş Kazası Tazminat Hesaplama sayfasında bulabilirsiniz.

İşçinin işyerinde veya işveren emri altındayken uğradığı bedensel zarar, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesindeki tanım uyarınca iş kazası olarak nitelenir. İş kazasının hukuki sonuçları üç ayrı düzlemde ortaya çıkar: (1) SGK tarafından sağlanan sosyal güvenlik yardımları (geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm geliri); (2) işverenin iş kazasından doğan tam sorumluluğu çerçevesinde işçiye veya destekten yoksun kalanlara ödenecek maddi-manevi tazminat; (3) üçüncü kişinin kusuru varsa ona yönelik haksız fiil davası.

İşveren sorumluluğunun hukuki temeli 6098 sayılı TBK’nın 417. maddesindeki genel koruma yükümlülüğü ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. ve devamı maddeleridir. İşveren, iş yerinde her türlü meslek riskini öngörmek, önlem almak, eğitim vermek ve denetlemekle yükümlüdür; bu yükümlülüğün eksikli yerine getirilmesi kusur sayılır. İş kazası tazminat davalarında kusurun belirlenmesi için mahkemeler bilirkişi marifetiyle işveren, işçi ve varsa üçüncü kişi arasında kusur oranı dağılımı yaptırır. Tazminat miktarı bu kusur oranlarına göre bölünür.

SGK’nın rücu davası uygulamada büyük önem taşır. Kanun’un 21. maddesi gereğince, SGK bir iş kazasından dolayı sigortalıya yaptığı ödemeleri, iş kazasına sebebiyet veren kusurlu kişilerden (işveren, üçüncü kişi) kusur oranında rücu yoluyla tahsil etme hakkına sahiptir. Dolayısıyla işveren aynı iş kazasından hem işçiye hem de SGK’ya karşı çift yönlü sorumluluk taşır. Bu gerçeklik özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için iflas eşiği oluşturabilecek bir finansal risk olup iyi yapılandırılmış iş kazası/meslek hastalığı sigortası ile yönetilmelidir.

Meslek hastalığı, iş kazasından farklı olarak zaman içinde gelişen, mesleki faaliyetin doğal sonucu sayılabilecek sağlık bozulmasıdır. 5510 sayılı Kanun’un 14. maddesi, meslek hastalığının SGK tarafından tıbbi raporla tespiti esasına dayanır. Asbestoza bağlı akciğer hastalıkları, silikoz, kurşun zehirlenmesi, mesleki işitme kaybı, kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları (özellikle çağrı merkezi, klavye yoğun işler) tipik örneklerdir. Meslek hastalığı davalarında zaman unsuru kritiktir: zamanaşımı 6098 sayılı TBK’nın 72. maddesine göre zarar ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her halde olay tarihinden itibaren on yıldır; ancak meslek hastalığı pasif yayılan bir zarar olduğundan öğrenme anı sıklıkla tıbbi teşhis tarihi kabul edilmektedir. İş Kazası Tazminatı, Meslek Hastalığı Tazminatı ve İş Hukuku Avukatı rehberlerimiz pratik yol haritası sunmaktadır.

Sözleşmeye Aykırılıktan Doğan Tazminat ve Cezai Şart Uygulaması

Bu konuda daha fazla detay için Kişisel Veri İhlali Tazminat Davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Haksız fiilden farklı olarak sözleşmesel sorumlulukta borcun ifa edilmemesi veya hiç ifa edilmemesi tazminatın hukuki temelini oluşturur. 6098 sayılı TBK’nın 112 ve devamı maddeleri borç ilişkisindeki ihlal türlerini ayırt eder: kesin vadede ifa etmeme (temerrüt), hiç ifa etmeme ve ayıplı ifa. Her ihlal tipi için alacaklının elde edebileceği haklar farklıdır: ek süre verme, aynen ifa talebi, sözleşmeden dönme, tazminat talebi.

Sözleşmesel tazminatta hesaplanabilecek zarar iki kalemdir: müspet zarar (ifa çıkarının kaybı — alacaklının sözleşme ifa edilseydi bulunacağı durum ile mevcut durum arasındaki fark) ve menfi zarar (sözleşmeye güvenin boşa çıkmasından doğan zarar — güvenilen ifa olsaydı yapılmayacak olan masraflar, kaçırılan fırsatlar). Talep edilecek kalem sözleşmeden dönüp dönmemeye, borçlunun sübjektif kusurlu olup olmamasına göre değişir. 6098 sayılı TBK’nın 125. maddesi sözleşmeden dönüldüğünde menfi zararın, sözleşmede ısrar edildiğinde müspet zararın istenebileceğini belirler.

Cezai şart, taraflarca sözleşmenin ihlali halinde ödenecek önceden belirlenmiş tazminat tutarıdır (6098 sayılı TBK 179-182). Cezai şart üç fonksiyon üstlenir: ifayı güvence altına alma, ispat yükünü hafifletme ve tarafların arzularına göre sorumluluğu sınırlandırma. Cezai şart aşırı ise 6098 sayılı TBK’nın 182/3 maddesi uyarınca hâkim tarafından indirilebilir; bu hüküm emredici nitelikte olup taraflarca bertaraf edilemez. Ticari sözleşmelerde tacir konumundaki taraflar bakımından indirim imkânı 6102 sayılı TTK’nın 22. maddesi çerçevesinde oldukça sınırlıdır.

Kurgusal bir senaryo: bir inşaat yüklenicisinin altı aylık gecikmeli teslimi yapması durumunda, sözleşmedeki günlük %0,5 cezai şart tutarının enflasyon ve faiz birleşiminde toplam bedelin %70’ine ulaşması halinde hâkim TBK 182/3 uyarınca bu bedeli somut zararla orantılı bir seviyeye indirebilmektedir. Sözleşme hukuku uyuşmazlıkları için Ticaret Hukuku Avukatı ve Cezai Şart rehberimiz incelenebilir.

İdarenin Sorumluluğu: Tam Yargı Davası ile Hizmet Kusuru Tazminatı

İlgili süreç hakkında ayrıntılı bilgiye Ölüm Tazminatı Avukatı sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Devlet ve kamu idarelerinin verdiği zararlardan doğan tazminat talepleri, özel hukuk sorumluluğundan ayrı bir rejime tabidir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 12. maddesi, idari işlemlerden doğan zararların tam yargı davası ile talep edileceğini düzenler; bu hüküm idari tazminatın genel prosedürünü kurar. Dava türü, haksız fiilden farklı olarak, sorumluluk esasında hizmet kusuru (anonim sorumluluk) ve kişisel kusur (idari ajanın kendi ağır kusuru) ayrımına dayanır.

Hizmet kusuru, idari faaliyet sırasında ortaya çıkan aksamanın hangi bireysel kamu görevlisine atfedileceğinin belirlenemediği, hizmetin bütün olarak kusurlu işlediği durumlarda söz konusu olur. Örneğin hastanede tanı konulamaması sonucu meydana gelen zararda, belirli bir doktor yerine ve ekip hatası saptanırsa, sorumluluk hizmet kusuru çerçevesinde idareye yöneltilir. Kişisel kusur ise idari ajanın görevi dışına çıkarak kasten veya ağır ihmal ile hareket ettiği durumda oluşur; bu halde doğrudan ajanın özel hukuk sorumluluğu gündeme gelir.

Tam yargı davası süreleri bakımından 2577 sayılı İYUK 13. madde önemli bir özellik barındırır: idari eylemden doğan zararda ilgilinin, eylemin bilgisine gelmesinden itibaren bir yıl ve her halde beş yıl içinde ilgili idareye başvuru zorunluluğu vardır. Bu başvuru ön koşuldur; başvuru yapılmadan doğrudan açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilir. İdarenin başvuruya altmış gün içinde cevap vermemesi zımni ret kabul edilir ve kalan süre içinde tam yargı davası açılabilir.

Sağlık hizmetlerinden doğan zararlar (kamu hastanelerinde tıbbi malpraktis), güvenlik zafiyetinden doğan zararlar (polis, jandarma görev kusurları), altyapı yetersizliğinden doğan zararlar (çökme, sel baskınlarında idari ihmal), eğitim alanında disiplin ceza iptaliyle doğan maddi zararlar tipik tam yargı örneklerini oluşturur. Tıbbi Malpraktis Tazminatı, İdare Hukuku Avukatı rehberlerimiz detaylı süreç analizi sunar; Anayasa Mahkemesi’nin mülkiyet ve vücut bütünlüğü bireysel başvurularına anayasa.gov.tr adresinden erişilebilir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları idarenin sorumluluğu alanında Türkiye dosyalarını derinlemesine şekillendirmiştir. Özellikle 2. madde (yaşam hakkı) ve 3. madde (işkence yasağı) çerçevesindeki başvurular, iç hukukta hizmet kusuru kavramının yeniden yorumlanmasına yol açmıştır. Kararlara hudoc.echr.coe.int üzerinden erişmek mümkündür. Alyar Hukuk & Danışmanlık, idari tazminat dosyalarında süreç haritalaması, başvuru dilekçesi hazırlığı ve bilirkişi raporuna karşı hukuki itiraz noktalarında müvekkillerine teknoloji odaklı destek sunmaktadır.

Disclaimer: Tazminat hukuku her dosyada olay örüngüsüne göre farklı değerlendirme gerektirir. Bu bölüm yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve somut uyuşmazlıkta hukuki görüş yerine geçmez. Ücretsiz ön görüşme için Alyar Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanız önerilir.

İletişim | Hakkımızda

İstanbul Bazlı Hukuki Temsil

İstanbul’da bu alanda hizmet almak isteyen müvekkillerimiz için özelleşmiş şehir sayfamıza da göz atabilirsiniz. İstanbul Tazminat Avukatı sayfamızda; İstanbul’un tüm adliyelerinde (Çağlayan, Kartal, Bakırköy, Büyükçekmece) hizmet detayları, yerel mahkeme pratikleri ve ilçe bazlı bilgi bulabilirsiniz.

Ayrıca İstanbul Avukat Rehberi sayfamız üzerinden 39 ilçe bazlı hizmet haritasına ulaşabilirsiniz.

Yargıtay Emsal Kararları (Tazminat Hukuku)

Aşağıda tazminat hukuku alanında verilmiş emsal niteliğindeki Yargıtay kararlarının resmi kaynaklarına doğrudan erişim sağlanmıştır. Kararlara mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden ulaşabilir, esas ve karar numaralarını kendi davalarınıza ilişkin analizlerinizde kullanabilirsiniz.

Yargıtay Hukuk/Ceza Genel Kurulu Kararları (Üst Emsal)

• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2026/167 E., 2026/174 K., 23.03.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2026/162 E., 2026/173 K., 23.03.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2026/152 E., 2026/176 K., 11.03.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2026/165 E., 2026/127 K., 25.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2026/167 E., 2026/128 K., 25.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/163 E., 2026/119 K., 25.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/23 E., 2026/116 K., 25.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/13 E., 2026/95 K., 18.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2025/202 E., 2026/87 K., 18.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2026/136 E., 2026/74 K., 11.02.2026 — Resmi Kaynak

İlgili Yargıtay Daire Kararları

• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2023/1974 E., 2026/2278 K., 26.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2026/596 E., 2026/2201 K., 26.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/15540 E., 2026/2198 K., 26.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2024/11380 E., 2026/2168 K., 25.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2026/2344 E., 2026/2190 K., 25.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2026/207 E., 2026/2129 K., 25.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2026/445 E., 2026/2130 K., 25.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/7485 E., 2026/2091 K., 24.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/9359 E., 2026/1977 K., 23.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/11637 E., 2026/1988 K., 23.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/9866 E., 2026/1979 K., 23.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/10111 E., 2026/1984 K., 23.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/1532 E., 2026/1961 K., 23.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/11588 E., 2026/1964 K., 23.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2024/14324 E., 2026/1974 K., 23.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/7019 E., 2026/1975 K., 23.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/12002 E., 2026/1793 K., 18.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2023/1908 E., 2026/1803 K., 18.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/13843 E., 2026/1739 K., 17.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2024/11916 E., 2026/1663 K., 16.02.2026 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2025/12892 E., 2025/18032 K., 22.12.2025 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2025/13216 E., 2025/18031 K., 22.12.2025 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2025/11655 E., 2025/18043 K., 22.12.2025 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2025/13480 E., 2025/18029 K., 22.12.2025 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2025/5767 E., 2025/18027 K., 22.12.2025 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 2016/10753 E., 2019/6119 K., 14.05.2019 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 2016/3745 E., 2019/860 K., 30.01.2019 — Resmi Kaynak
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 2017/9950 E., 2018/4004 K., 02.04.2018 — Resmi Kaynak

Not: Yukarıdaki kararlar mevzuat.adalet.gov.tr resmi sitesinden alınmış olup her davanın kendine özgü koşulları ve mevzuatın güncel hali değerlendirilerek yorumlanmalıdır. Güncel içtihat için Adalet Bakanlığı İçtihat Sistemi‘ni inceleyebilirsiniz.

2025-2026 Tazminat Hukuku Güncel Mevzuat ve Hesaplama Uygulamaları

Maddi ve manevi tazminat davalarında 2025-2026 döneminde uygulamada öne çıkan içtihat eğilimleri, faiz hesaplama yöntemleri, bilirkişi raporu standartları ve yargılama prosedürüne ilişkin güncel pratik bilgiler aşağıda kapsamlı biçimde özetlenmiştir.

Maddi Tazminat Kalemleri ve Hesaplama Yöntemi (TBK m.49-52, m.54-56)

Trafik kazası, iş kazası, malpraktis ve diğer haksız fiil kaynaklı maddi tazminat davalarında dikkate alınan ana kalemler: (i) tedavi giderleri (geçmiş ve gelecekteki), (ii) iş ve kazanç kaybı (geçici/sürekli), (iii) ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar, (iv) bakıcı gideri, (v) destekten yoksun kalma tazminatı, (vi) cenaze ve defin masrafları. 2025-2026 uygulamasında aktüer bilirkişi raporu zorunlu olup, hesaplamada TÜFE-ÜFE oranları, iskontosuz formüller ve PMF/CSO yaşam tabloları dikkate alınmaktadır. Geçici iş göremezlik tazminatı kazanç durumu ile orantılı, sürekli iş göremezlik ise maluliyet derecesi ve aktüeryal hesaplama esasına göre belirlenir.

Manevi Tazminat ve Takdir Kriterleri (TBK m.56)

Manevi tazminat; kişilik haklarına saldırı, beden bütünlüğünün ihlali veya yakının ölümü gibi durumlarda zarar görenin manevi sıkıntısının giderilmesi amacıyla hâkim tarafından takdiren belirlenir. 2025-2026 yerleşik içtihat doğrultusunda hâkim manevi tazminat takdirinde; olayın ağırlığı, tarafların ekonomik durumu, kusur dereceleri, zarar görenin yaşı, sosyal konumu ve ülkenin genel ekonomik koşullarını dikkate alır. Caydırıcılık ilkesi gereği manevi tazminat sembolik tutulmamakta; aynı zamanda zenginleşme aracı haline getirilmemesi de gözetilmektedir. Manevi tazminat miktarı için yıllık asgari ücret seviyesi, sigorta tarifeleri ve bölgesel emsal kararlar pratik referans olarak kullanılmaktadır.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (TBK m.53)

Ölüm halinde müteveffanın desteğinden yoksun kalan eş, çocuk, anne-baba ve fiili destek aldığı kanıtlanan diğer yakınlar destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Hesaplamada müteveffanın gelir durumu, yaşı, sağlık durumu, destek payı ve PMF yaşam tablosu kullanılır. Eşin başkası ile evlenme ihtimali, çocukların reşit olma yaşı ve evlenme yaşı (kız çocukları için 22, erkek çocukları için 25 standart) dikkate alınır. 2025-2026 itibarıyla “olası kazanç” hesabında müteveffanın resmi geliri yanında bilirkişice tespit edilebilen ek gelirler (serbest meslek, ek iş) de hesaba katılmaktadır.

Faiz Türleri ve Başlangıç Tarihi

Tazminat alacaklarına uygulanacak faiz türü ve başlangıç tarihi 2025-2026 uygulamasının kritik konusudur. Haksız fiilde olay tarihinden itibaren yasal faiz, sözleşmeden doğan tazminatta temerrüt tarihinden itibaren faiz uygulanır. Ticari işlerden doğan tazminatlarda Türk Ticaret Kanunu uyarınca avans faiz oranı, diğer tazminatlarda 3095 Sayılı Kanun uyarınca yasal faiz oranı uygulanır. 2025-2026 yasal faiz oranlarının yüksek seyretmesi nedeniyle dava süresi boyunca biriken faiz tutarı asıl tazminatı geçebilmekte; bu nedenle dava açılmadan önce ihtarname çekilmesi temerrüt tarihinin geriye taşınması bakımından stratejik önem taşımaktadır.

Zamanaşımı Süreleri (TBK m.72)

Haksız fiilden doğan tazminat davalarında zamanaşımı; zarar görenin zararı ve fail kişiyi öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her halükârda olay tarihinden itibaren 10 yıldır. Suç oluşturan haksız fiillerde bu süreler ceza zamanaşımı sürelerine göre uzatılır (örneğin kasten öldürmede 25 yıl, taksirle ölüme sebebiyet vermede 8 yıl). 2025-2026 uygulamasında ceza davası yokluğunda yargılamada ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için suç teşkil eden eylemin somut delillerle ispat edilebilirliği aranmaktadır. Sigorta şirketinden trafik kazası tazminatları için 2 yıllık özel zamanaşımı (2918 Sayılı Kanun m.109) geçerlidir.

Bilirkişi Raporu ve Aktüeryal Hesaplama

Tazminat davalarında bilirkişi raporu temel delil niteliğindedir. Aktüer bilirkişi; maluliyet derecesi, yaşam beklentisi, kazanç kaybı projeksiyonu ve indirgeme katsayılarını içeren rapor düzenler. 2025-2026 uygulamasında öne çıkan hususlar: (i) bilirkişinin hesaplamada güncel TÜFE oranlarını ve aktüel kazanç verilerini kullanması, (ii) maluliyet oranının özel hastane raporu yerine SGK Yüksek Sağlık Kurulu veya Adli Tıp Kurumu raporuyla belirlenmesi, (iii) bilirkişi raporuna 15 gün içinde itiraz hakkı, ek rapor talebi ve karşı bilirkişi delili sunma imkânı.

Trafik Kazası Tazminatlarında Sigorta Şirketi Süreçleri

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) çerçevesinde sigorta şirketinden tazminat talebi için önce şirkete başvurulması zorunludur (KKKZSP m.2). 8 iş günü içinde yanıt verilmemesi veya talebin reddi halinde dava açılabilir. 2025-2026 itibarıyla SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) üzerinden e-başvuru standart hale gelmiş; başvuruya ekli evraklar (kaza tutanağı, yaralı raporu, gelir belgeleri, varsa SGK kazanç dökümleri) elektronik imzalı olarak yüklenmektedir. Sigorta şirketinin teklif ettiği miktar yetersiz görülürse Sigorta Tahkim Komisyonu veya Tüketici Hakem Heyeti yoluyla itiraz mümkündür.

İş Kazasında Tazminat Hesaplaması

İş kazası kaynaklı tazminat; 6098 Sayılı TBK genel hükümleri ve 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu çerçevesinde değerlendirilir. SGK’nın yaptığı ödemeler (geçici iş göremezlik geliri, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm geliri) tazminat hesabından düşülerek “rücu sonrası net tazminat” belirlenir. 2025-2026 uygulamasında “kusur oranı” işverenin %100, sigortalının kusurunun ise dikkate alınmaması yönündedir; sadece kasten zarar verme veya ağır kusur halinde sigortalı işçinin kusur payı dikkate alınmaktadır. Manevi tazminat işveren ve varsa kusurlu üçüncü kişilerden ayrıca talep edilir.

Kişilik Hakkına Saldırı ve Manevi Tazminat (TMK m.24, TBK m.58)

Hakaret, iftira, sosyal medya saldırıları, basın yoluyla şeref ve haysiyete saldırı durumlarında TMK m.24 ve TBK m.58 kapsamında manevi tazminat ve içeriğin kaldırılması talep edilebilir. 2025-2026 dijital saldırı dosyalarında öne çıkan hususlar: (i) ekran görüntülerinin noter onaylı tespit ya da hash değerli e-imza ile delil değerinin korunması, (ii) sosyal medya platformuna içerik kaldırma talebi (Sulh Ceza Hâkimliği kararı ile), (iii) URL bazlı erişim engelleme kararı (5651 Sayılı Kanun m.9), (iv) trolün IP adresi tespit edilemese de platform sahibi nezdinde sorumluluk doğabileceği.

Yargılama Süreci, Yetkili Mahkeme ve Pratik Tavsiyeler

Tazminat davalarında yetkili mahkeme; davalının ikametgahı, haksız fiilin gerçekleştiği yer veya zararın doğduğu yer mahkemesidir (HMK m.16). Asliye hukuk mahkemeleri görevlidir; iş kazaları için iş mahkemesi, tüketici tazminatları için tüketici mahkemesi gibi özel mahkemeler de yetkili olabilir. 2025-2026 ortalama yargılama süreleri: ilk derece mahkemesi 12-24 ay, istinaf 6-12 ay, temyiz 12-18 ay. Pratik tavsiyeler: (i) zararı somutlaştırıcı belgelerin (fatura, dekont, hesap özetleri) titizlikle toplanması, (ii) tanıkların adres ve TC kimlik numaralarıyla listelenmesi, (iii) ihtarname ile temerrüt sağlanması, (iv) sigorta başvurusunun süresinde yapılması, (v) bilirkişi raporu tebliğinde ek rapor talebi süresine dikkat edilmesi.

Yukarıdaki bilgiler 2025-2026 dönemi tazminat hukuku uygulamasına ait genel bilgilendirme niteliğindedir. Her tazminat dosyası kendine özgü maddi olgu ve hukuki sorunları içerdiğinden, somut bir dava değerlendirmesi için alanında avukat bir tazminat avukatından kapsamlı hukuki danışmanlık alınması zorunludur.